Danıştay 2. Daire E.2021/6831 K.2024/1341

Dava Konusu İstem

Dava, … İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından; Diyarbakır ili, Lice Emniyet Müdürlüğü emrinde görevli olduğu 26/12/2012 tarihinde nöbet görevinde bulunduğu Lice Adliye Lojmanlarına saat 04.30-05.00 sıralarında giriş çıkış yapan şahıslar hakkında üstlerine yalan söylediği iddiasıyla başlatılan disiplin soruşturması sonucunda "Amir ve memurlara görevle ilgili olarak yalan söylemek" disiplin suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-1 maddesi uyarınca "4 ay kısa süreli durdurma cezası'' ile cezalandırılmasına ilişkin Diyarbakır Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun 19/02/2014 günlü, 2014/2 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:. İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla.

Kulp İlçe Emniyet Müdürlüğünde görevli polis memurlarının tutuklu bulunan şahısları Lice ilçesinde bulunan Kapalı Cezaevi ve İnfaz Kurumuna teslim etmek ve başsavcıya ilgili evrakı imzalatmak amacıyla sabah 04.30-05.00 sıralarında Lice Adliye Lojmanlarına geldiği, başsavcı tarafından kendilerine nöbet tutan polis memurunu görüp görmediklerinin sorulması üzerine görmediklerini beyan ettikleri, başsavcı tarafından durumun komiser yardımcısı H.K.'ye iletildiği, H.K. ve komiser yardımcısı S.K. tarafından olayın davacıya sorulduğu, davacının "kesinlikle kimse gelmedi, gelselerdi haberim olurdu." şeklinde yanıt verdiği,

kamera kayıtlarının izlenmesi sonrasında başsavcı tarafından davacıya o anda içeri giren şahıslardan haberi olup olmadığının sorulduğu, davacının gelen kişilerden haberi olduğunu ve görüştüğünü beyan ettiği, kim olduklarının sorulması üzerine asker olduklarını ve evrak imzalatmaya geldiklerini söylediği, bu itibarla davacının "amir ve memurlara görevle ilgili olarak yalan söylemek" disiplin suçunu işlediğinin sabit olduğu kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, komiser yardımcısı H.K.'nin olaya ilişkin raporu 27/12/2012 tarihinde düzenlediği, ancak soruşturmanın 11/02/2013 tarihinde açıldığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesinin esasında kayıtlı iken, Danıştay Başkanlık Kurulunun, Danıştay dava daireleri arasındaki iş bölümünün belirlenmesine ilişkin 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" başlıklı kısmının 6. fıkrası uyarınca gönderme kararı verilmeksizin Dairemize devredilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, 26/12/2012 tarihinde Diyarbakır ili, Lice ilçesi … Lojmanında nöbetçi olarak görevlidir. … Cumhuriyet Başsavcısı tarafından imzalanması gereken evrak saat 05.09'da Kulp İlçe Emniyet Müdürlüğünde görevli polis memurları tarafından adliye lojmanına getirilmiştir.

… Cumhuriyet Başsavcısı, 26/12/2012 günü saat 19.05'te komiser yardımcısı H.K.'yi aramış ve aynı gün saat 05.09'da adliye lojmanına gelen polislerin nöbetçi polis memuru ile karşılaşmadıklarını söylediklerini belirterek konunun araştırılmasını istemiştir.

Komiser yardımcısı H.K. tarafından hazırlanan 27/12/2012 tarihli rapor, Lice Kaymakamlığının 28/12/2012 günlü, 437 sayılı yazısı ile disiplin soruşturması yapılması için Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğüne gönderilmiştir.

Diyarbakır Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün 11/02/2012 günlü, 19 sayılı olur yazısı ile soruşturmacı atanmıştır.

Davacı, Diyarbakır Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun 19/02/2014 günlü, 2014/2 sayılı kararıyla "Amir ve memurlara görevle ilgili olarak yalan söylemek" disiplin suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-1 maddesi uyarınca "4 ay kısa süreli durdurma cezası'' ile cezalandırılmıştır.

Bu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde, "Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,(...) başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu nedenle, disiplin cezası verilebilmesi için öncelikle isnat edilen kusurlu halin veya fiilin tespiti gerekmektedir. Kusurlu halin veya fiilin tespitinden kasıt ise, disiplin cezasına konu edilen fiil veya halin zamanı, yeri, şekli gibi tüm unsurlarının ortaya konulması, böylelikle fiilin kim tarafından, ne zaman, nerede ve ne şekilde işlendiğinin net ve açık bir şekilde belirlenmesidir.

Öte yandan, yukarıda metnine yer verilen hükümle düzenlenen ve ilgililer bakımından güvence niteliği taşıyan zamanaşımı süreleri, kamu düzenine ilişkin olmaları nedeniyle disiplin soruşturmasını/kovuşturmasını açmaya yetkili amirlerce uyulması zorunlu olan süreler olduğundan, bu süreler geçirildikten sonra yapılan soruşturma esas alınarak verilen disiplin cezaları hukuka aykırı olacaktır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü değerlendirildiğinde, fiilin işlenildiğinin öğrenilmesinden itibaren bir ay içerisinde disiplin soruşturmasına başlanılmadığı takdirde disiplin cezasının verilemeyeceği açık olup, uyuşmazlık disiplin cezasına konu fiilin öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlanılıp başlanılmadığına ilişkin bulunmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; 26/12/2012 tarihindeki olaya ilişkin raporun 27/12/2012 tarihinde hazırlandığı, Lice Kaymakamlığının … günlü, … sayılı yazısı ile disiplin soruşturması yapılması için Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğüne gönderildiği, … İl Emniyet Müdürlüğünün 11/02/2012 günlü, 19 sayılı olur yazısı ile soruşturmacı atandığı, davacının ifadesinin ise 11/04/2013 tarihinde alındığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, 27/12/2012 tarihli tutanakla öğrenilen disipline aykırı eylemle ilgili olarak soruşturma zaman aşımı süresi geçtikten sonra 11/02/2012 tarihli soruşturma oluruna dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.