Danıştay 2. Daire E.2021/6986 K.2024/3555

Dava Konusu İstem

Dava; ... Emniyet Müdürlüğünde teknisyen yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, "Amirin izni olmaksızın görev yerinden ayrılmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü’nün 11. maddesi uyarınca cezalandırılması gerekmekte ise de aynı Tüzük'ün 15. maddesinin tatbiki suretiyle bir derece alt ceza olan “10 ay kısa süreli durdurma” cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Burdur Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararın iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle soruşturma raporu ve tanık ifadelerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, davacının 12/11/2014 günü mesai saatleri içerisinde amirinin izin olmadan görev yerinden ayrıldığı hususunun sübuta erdiği kanaatine varıldığından, davacının fiiline uyan disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; üyesi olduğu sendikanın temsilcisinin disiplin kurulunda yer almadığı, hakkında tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından; davacı hakkında tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, temyiz istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından; Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Beşinci Dairesine; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Burdur Emniyet Müdürlüğünde teknisyen yardımcısı olarak görev yapan davacının 12/11/2014 günü, mesaisinin saat 16.00'da bitmesine rağmen saat 14.40 sıralarında komiser yardımcısı ... ve polis memuru İ.T. tarafından ikaz edilmesine rağmen polis evindeki görevinden ayrıldığı hususunun tutanak altına alınması üzerine davacı hakkında başlatılan soruşturma sonucunda amirin izni olmaksızın görev yerinden ayrılma fiilinin sübuta erdiği gerekçesiyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 11. ve 15 maddelerinin tatbiki suretiyle "10 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Sendika kurma hakkı" 51. maddesinde; "Çalışanlar ve işverenler, üyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için önceden izin almaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklarına sahiptir... Sendika kurma hakkı ancak, millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâk ile başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebepleriyle ve kanunla sınırlanabilir..." hükmüne yer verilmiştir.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun "Sendika üyesi olamayacaklar" başlıklı 15. maddesinde yer alan; "Bu Kanuna göre kurulan sendikalara;(...) (j) (...) ve emniyet teşkilâtında çalışan diğer hizmet sınıflarına dahil personel (...) üye olamazlar ve sendika kuramazlar." hükmünün Anayasa Mahkemesinin 29/01/2013 günlü, E:2013/130, K:2014/18 sayılı kararı ile iptaline karar verilmiştir. Böylece emniyet teşkilâtında çalışan diğer hizmet sınıflarına dahil personelin sendika üyesi olması ve sendikal haklardan yararlanmasının önü açılmıştır.

17/09/1982 günlü, 8/5336 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmelik'in; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun değişik 1 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar hakkında uygulanır...

"Kurulların kuruluşuna ilişkin esaslar" başlıklı 4. maddesinde, "Başbakanlık ile Bakanlıkların ve bunlara bağlı Müsteşarlık, Genel Müdürlük ve Başkanlıkların kurum merkezindeki Disiplin Kurulları ve Yüksek Disiplin Kurulları, aşağıda belirtilen esaslara uymak kaydıyla kurumlarınca kurulur:...

...(Ek fıkra: 4/7/2005 – 2005/9138) Hakkında disiplin soruşturması yürütülen Devlet memurunun üyesi olduğu sendikanın temsilcisi de bu maddede belirtilen disiplin ve yüksek disiplin kurullarında yer alır. Her bir disiplin ve yüksek disiplin kurulunda görevlendirilen temsilci ilgili sendika tarafından önceden bildirilir. Bu şekilde üyesi çift sayıya ulaşan kurullarda oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu tarafın kararına itibar edilir..." düzenlemesi yer almaktadır.

7068 sayılı Kanun'un "Disiplin amirlerinin ve kurullarının belirlenmesi ve çalışmasına dair esaslar" başlıklı 26. maddesinin 7. fıkrasında, "Disiplin kurullarında, kanuna uygun olarak bir sendikaya üye olan personelin soruşturma dosyasının görüşülmesi sırasında, personelin talebi halinde yetkili sendika temsilcisi de disiplin kuruluna üye olarak katılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasal haklar arasında düzenlenen sendika hakkının bir sonucu olarak, disiplin tahkikatı altındaki kamu görevlisine tayin edilecek yaptırımın belirleneceği disiplin kurulunda, üyesi olduğu sendika temsilcisinin de bulunması gerekliliğini düzenleyen ve bu suretle savunma hakkının da bir parçasını oluşturan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesi hükmü karşısında, ilgilinin üyesi olduğu sendika temsilcisi davet edilmeksizin toplanan disiplin kurulunca alınan kararların şekil yönünden hukuka aykırı olacağı ve iptal edilmesi gerekeceği açıktır.

Somut olayda, 01/12/2014 tarihinde sendikaya üye olan davacı hakkında yürütülen disiplin tahkikatını karara bağlamak üzere toplanan disiplin kuruluna, davacının üyesi olduğu sendika temsilcisinin davet edilmediği, dolayısıyla sendika temsilcisi olmaksızın kurul toplantısının gerçekleştirildiği dikkate alındığında, davacının "10 ay kısa süreli durdurma" cezası ile tecziyesine ilişkin Burdur Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararında şekil unsuru açısından hukuka uyarlık bulunmamıştır.