Danıştay 2. Daire E.2021/7189 K.2023/3029

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

.... İdare Mahkemesince; olayda, .... Asliye Ceza Mahkemesinin.. günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile dava dosyasında bulunan ifade tutanaklarının ve diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; davacının çalıştığı şubenin temizlik işlerinde kullanılan bir adet Vix Limonlu sıvı krem ile anılan şubede çalışanlar tarafından para toplanılarak alınan bir adet rulo tuvalet kağıdını izinsiz alıp götürdüğü sabit olduğundan, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin 6. bendi uyarınca ''meslekten çıkarma cezası'' ile tecziyesine ilişkin dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Beşinci Dairesince; davacı hakkında ''Kamu Yararına Tahsis Edilen Eşya Hakkında Hırsızlık'' suçu isnadıyla .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:...

K:... sayılı kararı ile, davacının üzerine atılı nitelikli hırsızlık suçunu işlediğinin sabit olduğu, hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı, suçun işleniş şekli ve özellikleri gözönünde bulundurarak Türk Ceza Kanunu'nun 145. maddesinin 1. fıkrası ve Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 223. maddesinin 4. fıkrasının (d) bendi uyarınca ''Ceza Verilmesine Yer Olmadığı'' kararının verildiği, kararın temyiz incelemesi kapsamında Yargıtay'da olduğu ve henüz kesinleşmediği, anılan suçun Türk Ceza Kanunu'nda tanımlanmış olması nedeniyle, davacının bu suçu işleyip işlemediği,

ancak ceza mahkemesince verilecek karar sonucunda belirlenebileceğinden, söz konusu ceza davasının sonuçlanıp sonuçlanmadığının İdare Mahkemesince araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra disiplin cezasına konu fiilin işlenip işlenmediği hususunda yeniden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiği, gerekçesiyle bozulmuştur.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; ilgili mevzuat hükümleri uyarınca davacıya isnat edilen fiilin işlendiğinin sabit bulunduğu, ceza yargılamasında ceza verilmemesi fiilin işlenmediği yönünde olmayıp, kanun koyucunun ceza hakimine tanıdığı takdir yetkisinin kullanılmasından ibaret olduğu, ceza yargılamasının disiplin hukukuna bakan yönü bakımından mahkumiyet hükmünün bulunmamasının disiplin cezası verilmesi bakımından sonucu değiştirmeyeceği ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ....

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Beşinci Daire kararının kaldırılarak mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 02/11/2017 günlü, E:2016/20748, K:2017/22016 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden: Konya İl Emniyet Müdürlüğü Olay Yeri İnceleme ve Kimlik Tespit Şube Müdürlüğü'nde teknisyen yardımcısı olarak görev yapmakta olan davacı hakkında, kamu kurum ve kuruluşlarındaki eşya hakkında hırsızlık suçu isnadıyla başlatılan soruşturma neticesinde hazırlanan disiplin soruşturma raporunda, Olay Yeri İnceleme ve Kimlik Tespit Şube Müdürlüğüne ait sarf malzemelerinin çabuk tükenmesi nedeniyle anılan şubede temizlik işlerini yapmakla görevli davacıdan şüphelenilmesi üzerine davacının iş arkadaşları tarafından takip edildiği,

olay günü servise bindikten sonra indirilen davacının elinde bulunan poşetten temizlik işlerinde kullanılan bir adet Vix Limonlu sıvı krem ile bir adet rulo tuvalet kağıdının çıktığı, şubeye ait anılan malzemeleri izinsiz alıp götürmek isterken yakalanan davacının, kamu kurum ve kuruluşlarındaki eşya hakkında hırsızlık suçunu işlediği sübuta erdiğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesinde; "Hırsızlık, gasp, dolandırıcılık, irtikap, rüşvet, zimmet, ihtilas, ırza geçme, ırza tasaddi, sahtecilik, kalpazanlık, kasden adam öldürme veya bu suçları işlemeye teşebbüs etmek, emniyeti suiistimal, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, suç tasnii, iftira" fiilleri meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü,

30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Öte yandan, 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmüne yer verildiğinden, dava konusu uyuşmazlığın bu Kanun uyarınca incelenip çözümlenmesi gerekmektedir.

7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinde, disiplin cezası verilmesini gerektirecek fiiller sayma suretiyle belirtilmiş, ancak bu fiiller arasında davacının cezalandırılmasına dayanak olan "hırsızlık" fiiline yer verilmemiş; bir başka ifadeyle emniyet teşkilatı personelinin disiplin suç ve cezalarını düzenleyen yeni Kanun uyarınca davacıya isnat edilen eylem disiplin cezasını gerektiren bir eylem olmaktan çıkarılmıştır.

Ceza Hukuku kökenli bir ilke olan lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiil sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunuyorsa veya sonradan yürürlüğe giren düzenleme suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehinde ise, sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

Kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. Bu anlamda, idari işlem niteliğindeki disiplin yaptırımının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, ilke olarak suç ve cezada lehe olan normun uygulanması kuralının disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Ancak, lehe hükmün uygulanması amacıyla verilecek bir iptal kararının, davacının eylemine uyan başka bir disiplin cezasının uygulanmasına engel olmayacağı da açıktır.

Bu bağlamda, davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına temel olan ve Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesinde yer alan "hırsızlık" fiili, mevcut hukuki durum itibarıyla 7068 sayılı Kanun ile herhangi bir cezai yaptırıma bağlanmayarak disiplin suçu olmaktan çıkarıldığından, davacı hakkında tesis edilen dava konusu disiplin cezasında hukuka uyarlık; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 02/05/2019 günlü, E:2018/1314, K:2019/2098 sayılı; 16/03/2020 günlü, E:2019/2706, K:2020/765 sayılı ve 28/01/2021 günlü, E:2020/3248, K:2021/145 sayılı kararları da bu yöndedir.

(X) KARŞI OY

Teknisyen yardımcısı olarak görev yapmakta olan davacı hakkında, kamu kurum ve kuruluşlarındaki eşya hakkında hırsızlık suçunu işlediği nedeniyle disiplin cezası verilmiştir.

Dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile soruşturma raporunun incelenmesinden davacının hırsızlık suçunu işlediğinin sübut bulduğu ve UYAP kayıtlarının incelenmesinden; davacının disiplin cezasıyla cezalandırılmasına neden olan "Kamu Yararına Tahsis Edilen Eşya Hakkında Hırsızlık'" suçu isnadıyla adli yargı yerinde açılan ceza davasında, .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:...

K... sayılı kararı ile, hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı, suçun işleniş şekli ve özellikleri gözönünde bulundurarak Türk Ceza Kanunu'nun 145. maddesinin 1. fıkrası ve Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 223. maddesinin 4. fıkrasının (d) bendi uyarınca ''Ceza Verilmesine Yer Olmadığı'' kararının verildiği, söz konusu kararın Yargıtay ....

Ceza Dairesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile onanmasına karar verildiği ve kararın 16/05/2018 tarihinde kesinleştiği görülmektedir.

Uyuşmazlığın çözümü için, disiplin cezası verilen fiili nedeniyle davacı hakkında verilen adli yargı kararının, disiplin yönünden sonuçlarının incelenmesi gereklidir.

Hırsızlık suçundan yargılanan ve eylemi sabit bulunan ancak bu eylemi kamu düzenini bozacak nitelikte bir sonuç doğurmaması, başka bir anlatımla; alınan malın değerinin çok az olması nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilenlerin hukuksal durumunun; yargı kararının bir ceza hükmü içermediği dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği, sonuç olarak hırsızlık suçundan mahkumiyeti bulunmayanların, bu suçtan sorumlu tutularak, disiplin cezası verilmesine imkan bulunmadığı görülmektedir.

Bu durumda; adli yargı yerince, hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilen davacıya, kamu kurum ve kuruluşlarındaki eşya hakkında hırsızlık suçunu işlemesi nedeniyle disiplin cezası verilmesi imkanı olmadığından; davanın reddi yolundaki kararın yukarıda aktarılan gerekçeyle bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyoruz.