Danıştay 2. Daire E.2021/8595 K.2025/4113

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ...

İdare Mahkemesinin...... günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla; sözleşmeli uzman çavuş olarak görev yapan davacının, yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin veya dostluk gibi nedenlerle kötüye kullandığı, kaçakçılık yaptığı veya kaçakçılarla ilişki kurduğu isnadıyla hakkında disiplin soruşturması başlatıldığı, soruşturma neticesinde getirilen teklif doğrultusunda 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasının ç ve o bentleri uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırıldığı,

7068 sayılı Kanun hükümlerine göre il jandarma disiplin kurullarınca verilen meslekten çıkarma kararlarının, valinin önerisi, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve (İçişleri) Bakanın(ın) onayıyla kesinleşeceği; uyuşmazlıkta, davacının meslekten çıkarılması sebebiyle davacı yönüyle yürütülebilir niteliği haiz olan dava konusu işlemin, Çanakkale İl Jandarma Komutanlığı Disiplin Kurulunca tesis edildiği,

ancak meslekten çıkarmaya ilişkin disiplin cezalarında işlem tesisi yetkisinin İçişleri Bakanında olduğu ve Mahkemece verilen ara kararları sonucunda dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden davacı hakkında yetkili makam tarafından tesis edilmiş bir işlemin bulunmadığının görüldüğü, bu durumda, yetkisiz makam tarafından tesis edilen, bu haliyle de davacının hukuki menfaatini etkileyen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından; dava konusu edilen İl Disiplin Kurulu kararının 7068 sayılı Kanun'un 21/1(a) maddesi gereğince uygun görüş için Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna sevk edildiği, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulun 19/12/2018 tarihli kararıyla uygun bulunmaması nedeniyle dosyanın İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna gönderildiği ve henüz görüşülmediği için kesinleşmediği, işlem kesin ve yürütülebilir nitelikte olmadığından tek başına idari davaya konu olmasının mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Çanakkale İl Jandarma Komutanlığı emrinde sözleşmeli uzman çavuş olarak görev yapan davacı, 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasının ç ve o bentleri uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... karar sayılı Çanakkale İl Jandarma Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle dava açmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

İptal davaları, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde ise; dava dilekçelerinin dava konusu işlemin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden inceleneceği; 6. fıkrasında, ilk incelemeye ilişkin hususlarda kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde de kesin ve yürütülmesi zorunlu olmayan işleme karşı açılan davalarda davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde tanımlanan iptal davalarına, kişilerin hukuksal durumlarında değişiklik meydana getiren etkili ve yürütülmesi zorunlu idari işlemler konu edilir. Kesin ve yürütülmesi zorunlu olan işlemler ise; idarelerin kamu gücüne dayanarak tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir ifadeyle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6 maddesinin (ç) bendinde yer alan "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak." fiili ile (o) bendinde yer alan "Kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak" fiili meslekten çıkarma cezası verilmesini gerektiren fiiller arasında sayıldıktan sonra.

20. maddesinin birinci fıkrasında, il jandarma disiplin kurullarının il jandarma, ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıklarındaki uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erlere Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını verebileceği.

21. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise il jandarma disiplin kurullarının meslekten çıkarma cezası dışındaki kararlarının valinin onayıyla meslekten çıkarma cezası kararlarının ise valinin önerisi, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşeceği hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlık konusu olayda davacı hakkında il disiplin kurulunca verilen meslekten çıkarma cezasının; valinin önerisi, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşerek kesin ve yürütülebilir işlem niteliği kazanacağı dikkate alındığında, davanın açıldığı sırada kesin ve yürütülebilir işlem niteliğini haiz olmayan ... günlü, ... karar sayılı Çanakkale İl Jandarma Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-b maddesi uyarınca incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken,

dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.