Danıştay 2. Daire E.2021/8862 K.2023/3603

Dava konusu istem: İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı, "devlet malı silahı yitirmek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/C-2 ve 15. maddeleri uyarınca "10 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı İzmir Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararla; davacının silahını kaybetmesi üzerine müracaatta bulunduğu Basmane Polis Merkezi Amirliğinde görevli polis memuru A.R.G.nin durumu Basmane Polis Merkezi İdari Büro Amirliğine bildirmemesi nedeniyle Basmane Polis Merkezi Amirliğince Hukuk İşleri ve Soruşturma Şube Müdürlüğüne bildirim yapılamadığı,

fiilin öğrenilmesi üzerine süresinde ve usule uygun olarak yapılan soruşturma sonucunda, davacının üzerine atılı fiili işlediği sabit olup, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/C-2 maddesi uyarınca 16 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiilinin işlem içeriğinde 24 ay uzun süreli durdurma cezası gerektirdiği belirtilmiş ise de alt ceza uygulanmak suretiyle 10 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı İl Polis Disiplin Kurulu kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davacının temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin karar düzeltme istemine konu kararıyla; davacının temyiz isteminin kabulüyle, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Dava konusu işlemin soruşturma zamanaşımına uğramış olması nedeniyle karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince tarafından; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulmasına dair Danıştay Beşinci Dairesinin 07/11/2019 günlü, E:2016/17087, K:2019/5755 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacı, ihtiyacını gidermek için girdiği hastane tuvaletinde zati demirbaş silahını unutmak suretiyle 22/12/2010 tarihinde kaybetmiştir.

Davacı, olay günü (22/12/2010) Basmane Polis Merkezi Amirliğine başvurarak üzerine zimmetli demirbaş zati tabancasını tuvalette unutmak suretiyle yitirdiğini, unutmuş olduğu demirbaş tabancasını bularak teslim etmeyen meçhul şahıs/şahıslar hakkında şikayetçi olduğunu, uzlaşmak istemediğini bildirmiş, 27/12/2010 tarihinde bağlı bulunduğu birim olan Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğüne başvurarak silahını yitirdiğinden bahisle tarafına geçici bir silah tahsis edilmesi talebinde bulunmuştur. 28/12/2010 tarihinde ise davacının yeni silah tahsis edilmesi talebi Çevik Kuvvet Şube Müdürü imzasıyla ilgili birime bildirilmiştir.

Davacının silahını zayii ettiğine ilişkin 22/12/2010 tarihli Basmane Polis Merkezi Amirliğine müracaatına ilişkin evrakların 02/12/2011 tarihinde Hukuk İşleri ve Soruşturma Şube Müdürlüğüne intikal etmesi nedeniyle 19/12/2011 tarihli soruşturma oluruyla davacı hakkında disiplin soruşturması başlatılmıştır.

Soruşturma sonucunda, davacının, gerekli tedbir ve önlemleri almayarak ihtiyaç için girdiği tuvalette zati demirbaş silahını unutmak suretiyle kaybettiğinden ve devlet malı silahın kaybolmasında ihmali olduğundan … günlü, … sayılı İzmir Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararı ile Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/C-2 ve 15. maddeleri uyarınca "10 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/C-2 maddesinde; "Devlet malı araç, gereç, silah ve mermisini ihmal nedeniyle yitirmek" 20 ay süreli durdurma cezasını gerektiren eylem ve davranışlar arasında sayılmış, 15. maddesinde ise; "Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara ve Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir." hükmüne yer verilmiştir.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının, (b) bendinde; "16 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiillerin sayıldığı; anılan bendin (1) numaralı alt bendinde, "Devlet malı motorlu araçları, muhabere araçlarını, silah veya mühimmatı ihmal nedeniyle kaybetmek." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının silahını zayii ettiğine ilişkin 22/12/2010 tarihli Basmane Polis Merkezi Amirliğine müracaatına ilişkin evrakların 02/12/2011 tarihinde Hukuk İşleri ve Soruşturma Şube Müdürlüğüne intikal ettiği, anılan birimin öğrenmesi üzerine bir aylık süre dolmadan 19/12/2011 tarihli İl Emniyet Müdürü soruşturma oluruyla davacı hakkında disiplin soruşturması başlatıldığı ve bu haliyle dava konusu fiilin soruşturma zamanaşımına uğramadığı görülmüştür. Bu çerçevede, dava dosyasında yer alan soruşturma raporu ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının fiilinin subuta erdiği anlaşılmaktadır.

Ancak, dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Uyuşmazlıkta, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/C-2 maddesinde düzenlenen disiplin cezası, 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/5-b-1 maddesinde belirtilen disiplin cezası ile karşılaştırıldığında, 7068 sayılı Kanun ile uyuşmazlık konusu olayda davacı tarafından işlenen fiile uygulanacak temel ceza bakımından davacı lehine bir düzenleme getirildiği görüldüğünden,

davacı lehinde olan düzenleme dikkate alınarak uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararının bozulması gerekmektedir.