Danıştay 2. Daire E.2021/9399 K.2023/4982

Dava Konusu İstem

Dava; Kocaeli ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde komiser olarak görev yapan davacı tarafından, "İdareye haber vermeden ya da bunun üzerine yapılacak olan soruşturmaya ilişkin 2 aylık süreyi beklemeden evlenmek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-7.maddesi uyarınca "4 ay kısa süreli durdurma cezası" cezalandırılması gerekmekte ise de aynı Tüzüğün 15. maddesinin tatbiki suretiyle bir alt ceza olan "1 günlük aylık kesimi" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Kocaeli Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, K:… sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :.

İdare Mahkemesinin … günlü, E:… , K:… sayılı temyize konu kararıyla; davacı tarafından, nikah ve düğünden önce gerekli dilekçe ve eklerini hazırladığı, ancak nikah ve düğünün telaşı ile görev yaptığı şubenin yoğun olması nedeniyle dilekçeyi idari büroya vermeyi unuttuğu, daha sonra başvuru konusunun tamamen aklından çıktığı, personel şube müdürlüğünde görevli bir memurun hatırlatması üzerine başvuruda bulunduğu, tahkikat için gerekli başvuruda bulunmamak ile elde edebileceği herhangi bir menfaati ve idareden saklamaya çalıştığı bir hususun bulunmadığı yolunda yapılan açıklamaların Mahkemece makul görüldüğü,

kendi başvurusu üzerine yapılan tahkikatın olumlu sonuçlandığı da dikkate alındığında davacının suç işleme kastıyla hareket etmediği kanaatine ulaşıldığı, bu sebeple davacının bir günlük aylık kesimi cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hakkaniyete ve hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 18/12/2017 günlü, E:2016/20195, K:2017/24532 sayılı kararıyla, temyize konu İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının eşiyle ilgili gerekli tahkikatın yapılması için nikahtan 2 ay önce idareye başvuru yapması gerektiğini bildiği, ancak tahkikat dilekçesini vermeyi unuttuğunu ifade ettiği, böylece konuyla ilgili ihmalkar davrandığını kabul ettiği, davacıya isnat edilen suçun sabit olduğu, tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının onanmasına dair Danıştay Beşinci Dairesinin 18/12/2017 günlü, E:2016/20195, K:2017/24532 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; ...

İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde komiser olarak görev yapan davacının, 12/12/2013 tarihinde idareye verdiği dilekçede, … ile evlenmek istediğini beyan ettiği, ancak 17/11/2013 tarihinde … ile evlendiğinin anlaşılması üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonucunda "İdareye haber vermeden ya da bunun üzerine yapılacak olan soruşturmaya ilişkin 2 aylık süreyi beklemeden evlenmek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-7. maddesi uyarınca "4 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de aynı Tüzüğün 15. maddesinin tatbiki suretiyle bir alt ceza olan "1 günlük aylık kesimi" cezasıyla

cezalandırılmasına ilişkin Kocaeli Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, K:… sayılı kararının iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6. maddesinin 1. fıkrasının (A) bendinin 7. alt bendinde, "idareye haber vermeden ya da bunun üzerine yapılacak soruşturmaya ilişkin 2 aylık süreyi beklemeden evlenmek" fiili, "4 ay kısa süreli durdurma" cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış; 15. maddesinde ise, "Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu olan, iyi veya çok iyi derecede performans değerlendirme puanı ile ödül veya başarı belgesi alan memurlara, işledikleri fiilin özelliği, biçimi, işlendiği yer ve zaman göz önünde bulundurularak bu Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir."

hükmüne yer verilmiştir.

Emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen ve 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da ise benzer bir fiile yer verilmemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının, Kocaeli İl Emniyet Müdürlüğüne verdiği 12/12/2013 günlü dilekçesinde, … ile evlenmek istediğini bildirdiği ve gerekli tahkikatın yapılmasını talep ettiği, yapılan tahkikatta ise 17/11/2013 tarihinde … ile evlendiğinin anlaşıldığı, bunun üzerine davacı hakkında bildirimde bulunmaksızın evlendiğinden bahisle disiplin soruşturması açıldığı, soruşturma sonucunda davacının üzerine atılı "idareye haber vermeden ya da bunun üzerine yapılacak soruşturmaya ilişkin iki aylık süreyi beklemeden evlenmek" suçunu işlediğinin sabit olduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan, dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için öncelikle davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Bu durumda, davacıya isnat olunan fiilin sabit olduğu anlaşılmakta ise de, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-7. maddesinde düzenlenen fiile veya benzer bir fiile, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da yer verilmediği, böylece 7068 sayılı Kanun ile davacı lehine bir düzenleme getirildiği görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.