Danıştay 2. Daire E.2021/9999 K.2025/397

Dava Konusu İstem

Ankara ili, Gölbaşı İlçe Emniyet Müdürlüğünde teknisyen yardımcısı olarak görev yapan davacı, "Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak veya basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı, demeç vermek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/35 maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Ankara İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaşlarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının Ankara İl Emniyet Müdürlüğü emrinde teknisyen yardımcı olarak görev yaptığı, aynı zamanda ...Sendikasının (...) Genel Başkanı olduğu, 06/11/2015 tarihinde bir yerel televizyon kanalında Sendika Genel Başkanı sıfatıyla konuk olarak katıldığı "..." adlı programda yaptığı açıklamalar üzerine başlatılan disiplin soruşturmasının sonunda Ankara İl Polis Disiplin Kurulu kararı ile meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırıldığı, davacının ilk atamasının Polis Akademisi Başkanlığı Makam Olur'u ile yapıldığı,

Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre meslekten çıkarma cezası için il disiplin kurullarının yetkili olmadığı, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaşlarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; davacının Polis Akademisi Başkanlığı emrinden Gölbaşı İlçe Emniyet Müdürlüğü emrine Valilik işlemi ile atandığı, dolayısıyla İl Polis Disiplin Kurulunun davacı hakkında meslekten çıkarma cezası vermeye yetkili olduğu, uyuşmazlığın esasının incelenmesinde ise;

dosyada mevcut bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacının bir yerel televizyonda yayınlanan röportajında yer alan beyanlarında, Genel Başkanı olduğu sendikanın faaliyetleri çerçevesinde emniyet teşkilatı personelinin bir takım sorunlarını dile getirmeyi amaçladığı ve bu sorunlara çözüm getirilmesine yönelik görüşlerini iyi niyetle ifade ettiği hususları göz önüne alındığında, davacının söylemlerinin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/35 maddesinde yer alan fiil kapsamında değerlendirilemeyeği sonucuna varıldığı, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından; dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği, davacının katıldığı televizyon programına ait CD çözüm tutanağının incelenmesinde davacıya isnat edilen fiillerin sübut bulduğunun tespit edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danışta Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Gölbaşı İlçe Emniyet Müdürlüğünde teknisyen yardımcısı olarak görev yapan ve aynı zamanda ... Sendikası (...) Genel Başkanı olan davacı, 06/11/2015 tarihinde bir yerel televizyon kanalında Sendika Genel Başkanı sıfatıyla konuk olarak katıldığı "..." adlı programda yaptığı açıklamalar üzerine başlatılan disiplin soruşturmasının sonunda... günlü, ...sayılı Ankara İl Polis Disiplin Kurulu kararı ile "Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak veya basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı, demeç vermek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/35 maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmıştır.

Davacı, anılan işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaşlarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Sendika kurma hakkı" 51. maddesinde; "Çalışanlar ve işverenler, üyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için önceden izin almaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklarına sahiptir... Sendika kurma hakkı ancak, millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâk ile başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebepleriyle ve kanunla sınırlanabilir..." hükmüne yer verilmiştir.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun "Sendika üyesi olamayacaklar" başlıklı 15. maddesinde yer alan; "Bu Kanuna göre kurulan sendikalara;(...) (j) (...) ve emniyet teşkilâtında çalışan diğer hizmet sınıflarına dahil personel (...) üye olamazlar ve sendika kuramazlar." hükmünün Anayasa Mahkemesinin 29/01/2013 günlü, E:2013/130, K:2014/18 sayılı kararı ile iptaline karar verilmiştir. Böylece emniyet teşkilâtında çalışan diğer hizmet sınıflarına dahil personelin sendika üyesi olması ve sendikal haklardan yararlanmasının önü açılmıştır.

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmelik'in (anılan Yönetmelik 30/04/2021 günlü, 31470 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 42. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.) "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun değişik 1 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar hakkında uygulanır...

"Kurulların kuruluşuna ilişkin esaslar" başlıklı 4. maddesinde, "Başbakanlık ile Bakanlıkların ve bunlara bağlı Müsteşarlık, Genel Müdürlük ve Başkanlıkların kurum merkezindeki Disiplin Kurulları ve Yüksek Disiplin Kurulları, aşağıda belirtilen esaslara uymak kaydıyla kurumlarınca kurulur:...

...(Ek fıkra: 4/7/2005 – 2005/9138) Hakkında disiplin soruşturması yürütülen Devlet memurunun üyesi olduğu sendikanın temsilcisi de bu maddede belirtilen disiplin ve yüksek disiplin kurullarında yer alır. Her bir disiplin ve yüksek disiplin kurulunda görevlendirilen temsilci ilgili sendika tarafından önceden bildirilir. Bu şekilde üyesi çift sayıya ulaşan kurullarda oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu tarafın kararına itibar edilir..." düzenlemesi yer almaktadır.

7068 sayılı Kanun'un "Disiplin amirlerinin ve kurullarının belirlenmesi ve çalışmasına dair esaslar" başlıklı 26. maddesinin 7. fıkrasında, "Disiplin kurullarında, kanuna uygun olarak bir sendikaya üye olan personelin soruşturma dosyasının görüşülmesi sırasında, personelin talebi halinde yetkili sendika temsilcisi de disiplin kuruluna üye olarak katılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasal haklar arasında düzenlenen sendika hakkının bir sonucu olarak, disiplin tahkikatı altındaki kamu görevlisine tayin edilecek yaptırımın belirleneceği disiplin kurulunda, üyesi olduğu sendika temsilcisinin de bulunması gerekliliğini düzenleyen ve bu suretle savunma hakkının da bir parçasını oluşturan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmelik'in 4. maddesi hükmü karşısında, ilgilinin üyesi olduğu sendika temsilcisi davet edilmeksizin toplanan disiplin kurulunca alınan kararların şekil yönünden hukuka aykırı olacağı ve iptal edilmesi gerekeceği açıktır.

Somut olayda, sendika üyesi olan davacı hakkında yürütülen disiplin tahkikatını karara bağlamak üzere toplanan disiplin kuruluna, davacının üyesi olduğu sendika temsilcisinin davet edilmediği, dolayısıyla sendika temsilcisi olmaksızın kurul toplantısının gerçekleştirildiği dikkate alındığında, davacının "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin... günlü, ... sayılı Ankara İl Polis Disiplin Kurulu kararında şekil unsuru açısından hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.