Danıştay 2. Daire E.2022/1426 K.2025/4853

Dava Konusu İstem

Dava; Tokat ili, Niksar İlçe Jandarma Komutanlığında uzman jandarma çavuş olarak görev yaptığı dönemde davacı tarafından, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak." fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ç maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü,... sayılı Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ...

İdare İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının sorumlu olduğu bölgede araçların kontrolü esnasında tonajlı araçlara, eksik evrak veya diğer noksanlıklarından dolayı ceza yazıp göndermesi gerekirken, ruhsatlarını alıp araç sahiplerini veya iş verenleri jandarma karakoluna davet ettiği ve şahıslardan para talep ettiği iddialarıyla başlatılan disiplin soruşturması kapsamında alınan ifadeler ile elde edilen diğer deliller ve davacının disiplin cezasına konu fiilleri nedeniyle yargılandığı davada, ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla rüşvet ve irtikap suçlarından mahkumiyetine hükmedildiği hususları birlikte değerlendirilmesinde, davacıya isnat olunan fiiller sübuta erdiğinden, davacının meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi, ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; kimseden para almadığı gibi herhangi bir menfaat de sağlamadığı, yapılan soruşturmada suç üstü hali, kamera kaydı, rüşvete konu olabilecek para gibi somut bir delil bulunmadığı, ceza yargılaması aşamasında aleyhe tanık beyanı bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyasının incelenmesinden; davacının, Tokat ili, Niksar İlçe Jandarma Komutanlığında uzman jandarma çavuş olarak görev yapmakta iken, trafik kontrollerinden tonajı fazla olan kamyon ve tır şoförlerinden rüşvet aldığı iddiasının araştırılması maksadıyla yapılan disiplin soruşturması sonucundan düzenlenen soruşturma raporunda;

"davacının sorumlu olduğu bölgede araçların kontrolü esnasında tonajlı araçlara, eksik evrak veya diğer noksanlıklarından dolayı ceza yazıp göndermesi gerekirken, ruhsatlarını alıp araç sahiplerini veya iş verenleri jandarmaya davet ettiği, gelen şahıslardan para talep ettiği veya birtakım masraflarının olduğunu, bunların karşılanmasını istediği, Niksar Cumhuriyet Başsavcılığınca hakkında soruşturma başlatıldığı, suçu bilerek ve isteyerek işlediğine kanaat getirildiği,

ayrıca soruşturma kapsamında alınan ifadelerin ve elde edilen deliller ile bilgi, belgelerin incelenmesi neticesinde, suçu işlediği sabit görülerek meslekten ihraç edilmesinin uygun olacağı" yönünde kanaat belirtilmesi üzerine, Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla 7068 sayılı Kanunun 8/6-ç maddesi gereğince 'meslekten çıkarılmasına' karar verildiği, söz konusu disiplin cezasının Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ...tarih ve ... sayılı kararıyla uygun bulunması üzerine,

meslekten çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un; 8/6-ç maddesinde "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak." fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 131. maddesinde; "...memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olmaz" hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için, disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının, usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.

Ceza mahkemesi kararlarının disiplin cezalarına etkisinin, 657 sayılı Kanun'un yukarıda metnine yer verilen 131. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Kamu görevlisinin disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem ve davranışlarının, aynı zamanda ceza kanunu bakımından da suç oluşturması durumunda disiplin yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımının da uygulanması söz konusu olabilecektir. Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukukunda uygulanan ilke ve kuralların birbirinden farklı olması nedeniyle kamu görevlisinin ceza hukukuna göre mahkum olması veya olmaması halleri, kural olarak anılan kamu görevlisine ayrıca disiplin cezası verilmesine engel olmayacaktır.

Öte yandan, ceza yargılaması sonucunda aynı zamanda disiplin cezasının da konusunu oluşturan fiilin kamu görevlisi tarafından işlenip işlenmediği ile ilgili olarak ceza mahkemesinin ulaştığı kanaatin kesin hüküm halini alması durumunda, başka bir yargı merci tarafından maddi olayın oluşu ile ilgili olarak aksi yönde bir yargıya varılamayacağından, fiilin kamu görevlisi tarafından işlenip işlenmediğine ilişkin ceza mahkemesi hükmünün disiplin cezasına ilişkin yargılamada da dikkate alınması gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta; davacının disiplin konusu fiili nedeniyle "Rüşvet Almak ve Vermek, İcbar Suretiyle İrtikap" isnadıyla yargılandığı davada, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, "görevi kötüye kullanma" suçundan "1 yıl 15 gün hapis cezasıyla" cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu kısma yapılan itiraz reddedilerek 06/06/2024 tarihinde bu kısmın kesinleştiği ancak "rüşvet" suçundan "5 yıl 2 ay 15 gün hapis cezasıyla" cezalandırılmasına ilişkin kısım yönünden istinaf yoluna başvurulması üzerine anılan kararın istinaf aşamasında olduğu ve bu kısmın henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; Bölge İdare Mahkemesince, davacı hakkındaki ceza yargılaması sonucunda verilecek karar kesinleştikten sonra disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile ceza mahkemesi kararının birlikte değerlendirilmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiği kanaatine varıldığından, temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.