Danıştay 2. Daire E.2022/2542 K.2025/5775

Dava Konusu İstem

Dava; Hakkari İl Emniyet Müdürlüğü emrinde ... olarak görev yapan davacının, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" suçunu işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin 24/07/2019 Bakan onayı tarihli, Hakkari Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının uygun bulunmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Atatürk Havalimanı Şube Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde, ''01/02/2017 tarihinde A.R. ismine tanzim edilmiş Pakistan pasaportunun işlemleri sırasında usulsüzlük yaptığı, 2016 yılı Aralık ayından itibaren yaklaşık 50-55 Bangladeş uyruklu şahsı pasaport kontrol sistemine kayıt etmeden ülkeye girişlerini sağladığı ve bunun karşılığında para aldığı iddiaları üzerine soruşturma başlatıldığı.

01/02/2017 tarihinde sivil bir şahsın ricası üzerine davacının, şahsa ait pasaportu kontrol noktasında okuttuğunun sabit olduğu, bu durumun davacı tarafından da kabul edildiği, davacı hakkında ''rüşvet'' suçundan yapılan yargılamada ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile beraat kararı verildiği ve davacı tarafından herhangi bir para alınmadığı beyan edilmiş ise de, davacının para karşılığı olmasa bile S. isimli kişi ile olan arkadaşlığı veya dostluğu sebebiyle fiili olarak orada bulunmayan bir şahsın pasaportunu okutarak başkasına çıkar sağlayarak yetkisini kötüye kullandığı; davacının, üzerine atılı eylemi işlediği sabit olduğundan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; davacıya isnat edilen disiplin cezasına konu son eylemin 01/02/2017 tarihinde gerçekleştiği, 01/02/2017 tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde, söz konusu eylemler nedeniyle disiplin cezası uygulanabilecek olmasına karşın, belirtilen tarihten itibaren iki yıllık süre geçtikten sonra, 24/07/2019 tarihli Bakan Olur'lu dava konusu işlemin tesis edildiği; her ne kadar;

polis memuru olan davacının, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca, en son fiilden itibaren 2 yıllık ceza zamanaşımı süresi içerisinde, 31/01/2019 tarihli karar ile meslekten çıkarılmasına karar verilmiş ise de 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesinde, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararlarının Bakanın onayıyla kesinleşeceğinin hükme bağlandığı, dava konusu disiplin cezasının verilmesi sürecinin Bakan onayı tarihi itibarıyla tamamlandığı; bu durumda;

davacıya isnat olunan son fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıllık disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımı süresi geçirildikten sonra tesis edilen dava konusu işlem ile davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacı hakkında yürütülen soruşturma sonucunda elde edilen deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde, tesis edilen dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz istemin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Atatürk Havalimanı Şube Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde davacının, ''01/02/2017 tarihinde A.R. ismine tanzim edilmiş Pakistan pasaportunun işlemleri sırasında usulsüzlük yaptığı, 2016 yılı Aralık ayından itibaren yaklaşık 50-55 Bangladeş uyruklu şahsı pasaport kontrol sistemine kayıt etmeden ülkeye girişlerini sağladığı ve bunun karşılığında para aldığı iddiaları üzerine soruşturma başlatıldığı ve yapılan soruşturma sonucu.

Hakkari Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile davacının, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(ç) maddesinde düzenlenen "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" suçunu işlediğinin sübuta erdiği kabul edilerek, meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edilmesine karar verildiği, anılan kararın, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile uygun görülmesini müteakip 24/07/2019 günlü Bakan onayı ile kesinleştiği anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 7/1-e maddesinde; "meslekten çıkarma"; personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılması olarak tanımlanmış; 8/6-ç maddesinde de; "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

Anılan Kanun'un "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 17. maddesinde; "(1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir. a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki; 1) Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile atanması il makamlarına ait personele bütün disiplin cezalarını, 2) Komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserlere meslekten çıkarma cezası dışında kalan diğer disiplin cezalarını, b) Eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurulları, kurum kadrosunda görevli polis memuru ile kurumda öğrenim gören polis memuru ve adaylarına bütün disiplin cezalarını, ... verebilir.";

Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18. maddesinde;

"(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan;

a) İl polis disiplin kurulunun polis memurları hakkında verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla,

...

kesinleşir. ... ";

"Zamanaşımı" başlıklı 29. maddesinde; "(1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma cezalarında bir ay içinde,

b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

(2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

(3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar." hükümleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dairemizce, 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesi kapsamında tesis edilen meslekten çıkarma cezalarına ilişkin uyuşmazlıklarda, ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğraması konusunda disiplin kurullarınca verilen meslekten çıkarma kararlarının Bakan onayı ile tamamlandığı,

meslekten çıkarma cezasının fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıllık süre içerisinde Bakan tarafından onaylanmadığı takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı yönünde kararlar verilmekte iken, bölge idare mahkemesinin ısrar kararı üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilen 16/06/2025 günlü, E:2025/102,

K:2025/1325 sayılı karar ile 7068 sayılı Kanun'un 29. maddesi kapsamında değerlendirme yapılmak suretiyle disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiğine hükmedilmiş olması nedeniyle aşağıda aktarılan gerekçe doğrultusunda içtihat değişikliğine gidilmiştir.

7068 sayılı Kanun'un 29. maddesi incelendiğinde; kanun koyucu tarafından, disiplin kurulunca teklif edilen cezanın Bakanlık makamınca verildiği bir sistemin öngörülmediği, ceza verme yetkisinin doğrudan disiplin kuruluna ait olduğu; ancak sonuç cezanın meslekten çıkarma cezası olması durumunda, personel bakımından ikinci bir incelemeden sonra bu yaptırımın uygulanmasının amaçlandığı anlaşılmakla, anılan maddeye göre disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Nitekim, 19/02/1980 günlü, 2261 sayılı Kamu Güvenliğine ve Kolluk Hizmetlerinle İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bunlara Yeni Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Kanun'a "Ek Madde 2" olarak eklenen ve daha sonra 11/09/1987 günlü, 291 sayılı KHK ile "Ek Madde 5" olarak teselsül ettirilmiş olan; ancak 7068 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte benzer düzenlemeleri içeren maddenin gerekçesinde.

"Emniyet örgütünde kurulacak disiplin kurullarının ceza verebilecekleri personel ve uygulayacakları cezalar bakımından yetki sınırlarını belirlemektedir.

Maddeye egemen olan görüşe göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki, disiplin kurullarını ceza vermek için sadece görüş bildiren bir yer kabul eden ve ceza verme yetkisini merkezdeki atamaya yetkili amire bırakan sistem bırakılmakta ve disiplin kurulları, gösterilen yetki sınırları çerçevesinde disiplin cezası vermede birer karar yeri durumuna getirilmektedir.

Böylece 657 sayılı Kanuna göre bugüne kadar uygulamada karşılaşılan, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilecek ve disiplin işleri büyük bir hız kazanmış olacaktır." şeklinde ifade edilen hususlar ile de bu duruma işaret edildiği, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakıncanın giderildiği ve disiplin işlerine büyük bir hız kazandırılmasının amaçlandığı göz önünde bulundurularak,

iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde meslekten çıkarma disiplin cezası vermeye yetkili olan disiplin kurulunca cezanın verildiği tarihin dikkate alınması gerektiği gerekçesine dayalı yargı kararları verilmiştir.

Anılan içtihat değişikliğinden sonra Dairemizce aynı konuda tutarlı ve tekdüze bir uygulamanın sağlanması durumunda, sırf içtihat değişikliğine gidilmiş olması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğinden bahsedilemeyecektir. Zira, Anayasa Mahkemesinin 2015/17453 başvuru numaralı kararında da belirtildiği üzere içtihat değişikliğine gidildikten sonra benzer nitelikteki uyuşmazlıklarda aynı yönde kararlar verilerek davaların neticelendirilmesi hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine ters düşmeyecektir.

Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında incelendiğinde; kuruldukları il emniyet kadrosundaki polis memurlarına bütün disiplin cezalarını verme yetkisine sahip olan il polis disiplin kurulunca kanunda öngörülen iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde disiplin cezasının davacıya verilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince uyuşmazlığın esası incelenerek karar verilmesi gerekirken, disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığından bahisle dava konusu işlemin iptali yolunda hüküm kurulmasında hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile usul ve hukuka uygun olan ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.