Danıştay 2. Daire E.2022/34 K.2025/5636

Dava Konusu İstem

Dava; Niğde Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/1-E(g) maddesi uyarınca devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, K... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin... günlü, E:... K:...sayılı kararıyla; ... AŞ (...

Bilgi Sist. ve Yatırım AŞ) adı ile M.S. ve S.K. tarafından kurulan şirketin, yerli kripto para olarak lanse edilen Turcoin ile gündeme geldiği, sisteme üye kazandırmak için çeşitli vaatlerde bulunulduğu, sisteme daha fazla üye dahil etmek için düzenlenen törenlerde zaman zaman lüks otomobil dağıtımlarının yapıldığı, sistemin bir süre sonra tıkanarak üyelere ödeme yapılamaması üzerine çok sayıda kişinin şikayette bulunması ile olaydan haberdar olunduğu,

davacının aralarında bulunduğu çok sayıda kişi hakkında "suç işlemek amacıyla örgüt kurma, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma, tacir veya şirket yöneticileri ile kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılığı" suçlarından ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyası ile açılan kamu davasının halen devam ettiğinin anlaşıldığı; davacının kişilere güven telkin etmek suretiyle sisteme üye kazandırarak bu sistemden para kazandığı, bir çok kişiden para toplayarak şirkete aktardığı, 1.000.000-TL den fazla kazananlar listesinde adının yer aldığı, kendisine mercedes marka araç tahsis edildiği,

kazanç elde etme vaadiyle çok sayıda kişiden para toplayarak sisteme dahil etmek suretiyle bir çok kişinin mağdur olmasına sebebiyet verdiğinin şirketin web sitesi, davacının ikrarı, şikayetçi ifadeleri ve banka hesapları ile sabit olduğu ve davacının eylemlerinin 657 sayılı Kanun'un 125/E-(g) maddesindeki "memuriyetle bağdaşmayacak şekilde yüz kızartıcı ve utanç verici hareket" kapsamına girdiği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, disiplin cezasına konu olan fiillerinden dolayı hakkında açılan ceza davasının sonucunun beklenilmesi gerektiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz istemin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Niğde Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, polis olması nedeniyle kendilerine güven telkin ederek ... adlı pramit tarzı yapıya üye yapılarak mağdur olduklarından bahisle 31 kişinin şikayetçi olmaları üzerine, davacı ve diğer polis memurları hakkında ceza soruşturması ve disiplin soruşturması başlatılmıştır.

Disiplin soruşturması sonucunda, davacının, ... AŞ (...

Bilgi Sist. ve Yatırım AŞ) adılı şirketinin piramit tarzı yapısına üye yapmak amacıyla, hakkında şikayetçi olan 31 kişiye güven telkin ederek para kazanılacağı ümidi ile sisteme dahil olmalarını sağlayarak zincirleme şekilde mağduriyet yaşanmasına sebep olduğu, ifadesinde ... adlı şirkete yeni üye kayıt ederek menfaat temin ettiğini tevil yoluyla ikrar ettiği, bu yol ile 1.000.000,00-TL'den fazla kazandığı, mercedes marka aracın şirket tarafından kendisine tahsis edildiği,

davacının da aralarında bulunduğu çok sayıda kişi hakkında "suç işlemek amacıyla örgüt kurma, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma, tacir veya şirket yöneticileri ile kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılığı" suçlarından ...

Ağır Ceza Mahkemesinde dava açıldığı anlaşıldığından, "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ...günlü, K:... sayılı kararı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/1-E(g) maddesi uyarınca devlet memurluğundan çıkarılmasına üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Devlet memurluğundan çıkarma" başlıklı 9. maddesinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller:" başlıklı 125. maddesinin (E) fıkrasında "Devlet Memurluğundan çıkarma : Bir daha Devlet Memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır." şeklinde tanımlanmış ve "Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:" denilerek (g) bendinde "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili de Devlet memurluğundan çıkarma cezası gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının, usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.

Bu bağlamda, yapılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillere dayanması gerektiği; aksi durumda; Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve yargı kararları ile güvence altına alınmış bulunan masumiyet karinesinin ihlali sonucunun doğabileceği açıktır.

Nitekim. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun, Karar Tarihi:02/07/2020, Başvuru Numarası:2016/14253 olan "Barış Baş" başvurusunda verdiği kararın 56. paragrafında. "Ceza muhakemesi hukuku ve disiplin hukuku farklı kural ve ilkelere tabi disiplinlerdir.

Disiplin hukuku kurumun iç düzenini korumayı amaçlayan ve bunun için kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine yönelik olarak uygulanacak yaptırımları ve bu yaptırımların uygulanmasındaki usul ve esasları düzenleyen bir hukuk alanıdır.

Bazı hâllerde ise kamu görevlisinin fiili ceza hukuku kapsamında suç tanımına uymasının yanı sıra disiplin hukuku yönünden de sorumluluk gerektiren bir mahiyet taşıyabilir (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Özcan Pektaş, B. No: 2013/6879, 2/12/2015, § 25; Kürşat Eyol, § 30).". 58. paragrafında ise.

"Adli ve idari makamların kendi görev sınırlarını aşarak kişiyi suçlu ilan etmesi veya bu bağlamda birtakım çıkarımlarda bulunması masumiyet karinesinin ihlaline yol açabilir. Masumiyet karinesi kapsamındaki güvencelerin sağlanıp sağlanmadığının tespiti yapılırken ise kararın gerekçesinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir (Galip Şahin, § 48; M.I., B. No: 2012/1268, 30/12/2014, § 50). Bu kapsamda karar vericilerin kullandıkları dil kritik önem taşır (Mustafa Kıvrak, B.

No: 2013/3175, 20/2/2014, § 36). Kamu makamlarının işlem ya da kararlarında belirttikleri gerekçeler veya kullandıkları dil nedeniyle bireye cezai sorumluluk yüklememeleri, ceza mahkemeleri tarafından suçlu bulunmamış bireyin masumiyeti üzerine gölge düşürülmesine sebebiyet vermemeleri gerekmektedir (Galip Şahin, § 47)." değerlendirmelerine yer verildiği görülmektedir.

Dava dosyasına sunulan belgeler ile Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) üzerinden gerçekleştirilen incelemelerde; davacının, dava konusu işleme dayanak gösterilen olaydaki fiilleri nedeniyle; "suç işlemek amacıyla örgüt kurma, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma, tacir veya şirket yöneticileri ile kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılığı" suçlarından dolayı açılan davada ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:..., K:... sayılı kararıyla dosya esasının kapatılarak yargılamanın ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyası üzerinde davamına karar verildiği ve ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince ceza yargılamasının sonucu verilecek karar kesinleştikten sonra disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda değerlendirme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden, bu yönde bir araştırma yapılmadan verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.-