Danıştay 2. Daire E.2022/629 K.2025/5754

Dava Konusu İstem

Dava; Ankara İl Emniyet Müdürlüğü emrinde ... olarak görev yapan davacının, "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" suçunu işlediğinden bahisle 657 sayılı Kanun'un 125/E-g maddesi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezası ile tecziye edilmesine ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile tüm sosyal, özlük ve mali haklarının (açıkta geçirdiği sürede kesilen maaş, ihraç döneminde maaş, sigorta vs.) iadesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 2012 yılı ile 2017 Eylül ayına kadar gönül ilişkisi yaşadığı F.Y. isimli kadının başka biri ile evlenmek için kendisinden ayrılmak istemesi üzerine F.Y. isimli kadını, galiz küfürler kullanarak yolladığı sesli ve yazılı mesajlarla kararından vazgeçirmek istediği, davacının polis memuru olduğu ve kamu gücünü kullandığı dikkate alındığında söz konusu mesajların, muhatabı olan kadında ciddi bir korkuya yol açtığı ve bu suretle davacının F.Y. isimli kadına karşı hakaret ve tehdit eylemlerini işlediği;

bu durumda, polis memuru olması hasebi ile toplumdaki güven, huzur ve sükunu korumak ve tesis etmek konusunda ciddi yükümlülükleri bulunan davacının, kendisinden ayrılmak isteyen bir kadına, kişide infial uyandıracak tehdit ve hakaret içerikli mesajlar gönderdiği görülmekle, bu eylemleri ile memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici harekette bulunduğu anlaşıldığından, devlet memurluğundan çıkarılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından.

25 yıllık memuriyet hayatı boyunca uyarma cezası dahi almadığı, disiplin cezasına konu olayları kendisine yakıştıramadığı, derin üzüntü duyduğu, büyük pişmanlıklar yaşadığı, bu olayları telafi etmenin yollarını aradığı ama bu süreç boyunca yaşanan talihsizlikler ve telafi çabaları dikkate alınmadan emekli olmasına 1,5 ay kala dava konusu işlemin tesis edildiği, hakkında şantaj suçundan beraat kararı, silahla tehdit suçundan da uzlaşma nedeniyle düşme kararı verildiği ve bu kararların kesinleştiği, müşteki F.Y.'nin şikayetinden vazgeçip pişmanlık ve vicdan azabı duyarak kendisini tehdit etmediğini ve şantajda bulunmadığını söylediği,

F.Y.'nin kızgınlıkla ve abartarak ifade verdiğini kabul ettiği, F.Y. ile aralarında geçen olayların görevi esnasında veya görevinden kaynaklı olmadığı, özel hayatına ilişkin olduğu, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü uygulanması gerekirken 657 sayılı Kanun'un uygulandığı, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5. maddesi uyarınca cezalandırılmasının teklif edilmesi gerektiği, 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinde sayılan memuriyete kabulde aranan şartları ihlal durumunun söz konusu olmadığı,

"yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunduğu" iddiası ile devlet memurluğundan çıkarılmasının hukuki dayanaktan yoksun ve keyfi bir işlem olduğu, adli yargı sürecinin göz ardı edilerek karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Afyonkarahisar ili, Sandıklı ilçesinde ikamet eden ve bayan kuaförü olduğunu belirten F.Y. isimli kadının; davacı ile 2012 yılında internet ortamında oyun oynarken tanıştığını ve ilişkisi olduğunu, birlikte olduğu süre zarfında davacıya 1.150-TL para verdiğini, davacının kendisinden sürekli para istemeye devam ettiğini, aralarının bozulduğunu, son iki haftadır kendisine telefondan sürekli mesaj atmak suretiyle tehdit ve hakaret ettiğini, kendisinden ayrılmak istediğinde.

20.000-TL para, son sistem telefon ve son kez beraber olmak şartıyla ayrılabileceğini söylediğini, polise şikayette bulunacağını söylemesi üzerine tehdit ve hakaretlere devam ettiğini ileri sürerek şikayetçi olması üzerine, davacı hakkında Sandıklı Cumhuriyet Savcılığının ... sayılı dosyasında "özel hayata ilişkin görüntü ve sesleri ifşa etme, silahla tehdit, hakaret, şantaj" suçlarından soruşturma başlatıldığı, bunun üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonucunda düzenlenen ... günlü, ... sayılı raporda; davacının, 657 sayılı Kanun'un 125/E-g maddesi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasının teklif edildiği,

dosyanın sevkedildiği İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu tarafından; "müşteki F.Y.'nin 26-29-30/09/2017 günleri kendi rızası ile dosyaya eklenmesi için, tehdit ve şantaj içerikli toplamda 320 adet mesaj, ses kaydı ve görüntü içeren ekran alıntısını teslim ettiği, davacının telefonunda yapılan incelemede F.Y.'ye ait 1626 adet çıplak ve müstehcen fotoğraf olduğunun tespit edildiği,

davacının o dönemde evli olan F.Y. ile internet ortamında tanıştığı ve 22/04/2012 tarihinden F.Y.'nin şikayetçi olduğu 2017 yılı eylül ayına kadar gönül ilişkisi yaşadığı ve kendi rızaları ile defalarca cinsel ilişkiye girdikleri, F.Y.'nin bilgisi ve izni dışında mağdurun özel hayatına ilişkin görüntüleri kayıt altına aldığı ve kullandığı telefonunda muhafaza ettiği, 2017 yılı eylül ayına kadar devam eden birlikteliklerinde F.Y.'nin yeniden evleneceğini ve ilişkisini bitirmek istediğini beyan etmesi üzerine davacının F.Y.'nin yeniden evlenmesine itiraz ederek telefonla sözlü ve yazılı hakaretlerde bulunduğu, davacının;

tehdit içerikli konuşma ve yazışma kayıtları, dosyada yer alan 320 adet mesaj, ses kaydı ve ekran görüntü çıktısı, müştekiye ait 1626 adet çıplak ve müstehcen fotoğraf ve kendisine ait 757 adet fotoğraf olmak üzere toplam 2703 adet fotoğraf ve ekran çıktılarının kendisine ait olduğunu kabul ettiği, davacının F.Y.'ye hitaben hakaret ve tehdit içerikli mesajlarının bulunduğu,

davacının yeniden düzenli bir hayat kurmak isteyen F.Y.'nin kendisinden ayrılmasına izin vermeyerek müştekinin tüm engellemelerine rağmen değişik numaralardan aramak, mesaj atmak ve Sandıklı'ya doğrudan gitmek suretiyle fiilen sürekli taciz ve tehdit ettiği, davacının Sandıklı ilçesi istikametine seyir halinde iken ilçe girişinde gözaltına alındığı sırada üzerinden alınan (2) adet tabancaya ait fotoğrafı müştekiye göndermesinin hayatın olağan akışına aykırı ve açık bir biçimde tehdit amaçlı olduğu, her ne kadar davacının ifadesinde;

savcılık iddianamesinde delil olarak sunulan görüntü, ses ve mesajların kendisine ait olduğunu ve herhangi bir itirazının olmadığını beyanla; fotoğrafların silmiş olduğu fotoğraflar olduğu, mesajlar ile ses kaydının ise o günkü kızgınlık ve öfke ile söylenmiş kesinlikle tehdit ve şantaj amaçlı söylemediği kelimeler olduğunu ifade etmiş ise de, 30/09/2017 tarihinde Sandıklı Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan sorgulamasında 'bende F.Y.'nin 785 adet fotoğrafı var, fotoğrafların hepsi müstehcen olup kendisi çekmiştir' diyerek müştekiye ilişkin müstehcen görüntüleri telefonunda arşivlediğini kabul ettiği,

davacının yakalandığı 30/09/2017 tarihine kadar F.Y.'ye yönelik memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici fiilleri işlediği" gerekçesiyle davacının 657 sayılı Kanun'un 125/E-g maddesi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 9. maddesinde, memurluktan çıkarma cezası için Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Tüzük'ün dayanağı olan 3201 sayılı Kanun'un 83. maddesinin birinci cümlesinin, Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile iptalinden sonra yürürlüğe giren 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 9. maddesinde; devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller ile ilgili olarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; bu KHK, 31/01/2018 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülerek yasalaşmış ve 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun 08/03/2018 günlü, 30354 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Anılan Kanun'da da yukarıda bahsi geçen 9. madde aynı haliyle korunmuştur.

657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin 1. fıkrasının E bendinin (g) alt bendinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi için kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve yasanın hangi tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir tereddüde mahal bırakmayacak şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması ve tesis edilen işlemde disiplin cezasının yasal dayanağının belirtilmesi zorunludur. Söz konusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı açıktır.

Uyuşmazlıkta; davacının devlet memurluğundan çıkarılmasına konu olayla ilgili olarak şantaj ve silahla tehdit suçlarından dolayı yapılan ceza yargılaması neticesinde verilen ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının silahla tehdit suçunu değil Türk Ceza Kanunu'nun 106/1-1 cümlesinde tanımlı tehdit suçunu işlediği ve bu suçun da uzlaşmaya tabi olduğu, davacı ile mağdurun uzlaştırma işlemleri sonucunda uzlaştığı belirtilerek davanın düşmesine; davacının şantaj suçunu işlediği sabit olmadığından şantaj suçundan beraatine karar verildiği,

anılan kararın istinaf edilmeden kesinleştiği, yine davacının disiplin cezasının konusunu oluşturan diğer eylemleri nedeniyle "hakaret, kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirmek veya yaymak, özel hayata ilişkin görüntü ve sesleri ifşa etmek" suçlarından yürütülen ceza soruşturması sonucunda ise, Sandıklı Cumhuriyet Başsavcılığının ... günlü, Soruşturma No: ... sayılı kararıyla;

"...mağdur Sandıklı Polis Merkezi Amirliğine 22-26-29/09/2017 tarihlerinde başvurarak yukarıda açık kimlik bilgileri yer alan şüpheli ile aralarında gönül ilişkisi bulunduğunu, şüphelinin kendisine sürekli sosyal medya hesaplarından ve telefondan görüşürken hakaret ettiğini, kendisine ilişkin mahrem fotoğraflarını görüşmeler sırasında kaydettiğini, hatta bu fotoğraflarından birini şüphelinin ortak facebook adresinden paylaştığını beyan ederek şüpheliden şikayetçi olmuş ve soruşturmaya başlanılmış ise de,

mağdurun iddialarını doğrular nitelikte dosyada delillerin bulunduğu ancak mağdurun daha sonradan Cumhuriyet Başsavcılığımıza gelerek şüpheli hakkındaki şikayetinden vazgeçtiği, şüpheliye isnat edilen yukarıda belirtilen suçların takibinin TCK'ya göre şikayete bağlı olduğu anlaşılmakla..." gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının disiplin cezasına konu eylemleri, adli yargı merciilerince; "şantaj", "tehdit", "hakaret", "kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirmek/yaymak" ve "özel hayata ilişkin görüntü ve sesleri ifşa etmek" olarak vasıflandırılmış ve ceza soruşturması/kovuşturması sonucunda; davacı tarafından bu suçların işlendiğini her türlü şüpheden uzak bir biçimde ortaya koyan bir karar verilmemiştir.

Bu itibarla, davacı hakkında adli yargı merciilerince verilmiş olan kararlar ve müşteki ifadeleri (lehe/aleyhe) ile disiplin soruşturmasına ilişkin tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; davacının disiplin cezasına konu eylemlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi kapsamında bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Devlet memurluğundan çıkarma" başlıklı 9. maddesinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-(g) maddesinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

09/05/2014 tarih ve 28995 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 16/01/2014 tarih ve E:2013/110, K:2014/8 sayılı kararında da; 657 sayılı Kanunu'nun 125/E-(g) maddesinde yer alan kuralın,... fıkrada genel bir belirleme yapılmadığı, disiplin cezası gerektiren hareketlerin, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak derecede yüz kızartıcı ve utanç verici olması gerektiği düzenlenerek çerçevesinin çizildiği, kaldı ki; kural dayanak alınarak tesis edilen idari işlemlere karşı yargı yolu açık olup belirsiz olduğu ileri sürülen kavramlar ve bu kavramların belirttiği hareketler yargı kararları yoluyla da somutlaştırıldığından, Anayasa'nın 2., 38. ve 128. maddelerine aykırı olmadığına karar verilmiştir.

Yasa ile yüz kızartıcı olan eylemlerin hangileri olduğuna dair genel bir belirleme yapılmamış ise de; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 76. maddesi ve bazı kanunlarda yüz kızartıcı suçlara ilişkin düzenlemeler yer almış olup, bu düzenlemelerin; 657 sayılı Kanunu'nun 125/E-(g) maddesinde yer alan "yüz kızartıcı" kavramının somutlaştırılmasında esas alınıp, belirlilik ve öngörülebilirliğin sağlanacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Eylem tarihinde yürürlükte bulunan yasal mevzuatta, davacının disiplin cezasına neden olan fiili yüz kızartıcı suç olarak belirlenmemiştir.

Bu durumda; davacının fiili yüz kızartıcı hal ve davranışlar kapsamında olmadığından, Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile kararın bozulması gerektiğinden, gerekçe yönünden karara katılmıyorum.

(XX) KARŞI OY

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı karar, usul ve yasaya uygun olduğundan, kararın onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.