Danıştay 2. Daire E.2022/343 K.2025/5441

2- ... Genel Müdürlüğü

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem : Artvin İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacı, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-ç maddesinde yer alan; "Yetkisini ve nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" hükmü uyarınca meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin Artvin İl Polis Disiplin Kurulunun...günlü,... sayılı kararının uygun bulunmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü,...sayılı (21/12/2020 tarihli Bakan Onaylı) kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıya isnat edilen ''Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak.'' fiilinin 09/08/2018 (disiplin kurulu kararlarında esas alınan tarih) tarihinde gerçekleştiğinin dosya kapsamından anlaşıldığı,

dolayısıyla fiilin işlendiği bu tarihten itibaren en geç iki yıl içerisinde disiplin cezasının verilmesi gerekirken, iki yıllık zaman aşımı süresi geçtikten sonra 21/12/2020 tarihli Bakan onayıyla tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte iade edilmesi isteminin kabulüne, yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihi olan 27/01/2020 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; davacının, Artvin İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken, yabancı uyruklu H.H. adlı şahsın sınır dışı edilen kızı H.G.'nin ülkeye tekrar girişini sağlayabileceğinden bahisle Ankara İl Emniyet Müdürlüğünde görevli polis memuru A.T. ile birlikte ilk önce 8.000,00-TL, daha sonra da 1.000,00-TL para talep ettikleri ve bunun üzerine bahsi geçen miktarların davacı ve diğer polis memurunun hesaplarına yatırıldığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği,

8.000,00-TL'lik havale işlemi 09/08/2018 tarihinde yapılmış ise de, 1.000.00-TL'lik havalenin davacının hesabına 02/10/2018 tarihinde yapıldığı anlaşılmakla fiilin en son bu tarih itibarıyla işlendiğinin (adı geçen şahsın ülkeye girişi gerçekleşmediğinden/ sağlanmadığından bu tarihten sonra işlenen bir fiilin bulunmadığı) kabulü gerekmekte olup, dolayısıyla fiilin işlendiği bu tarihten itibaren en geç iki yıl içerisinde disiplin cezasının verilmesi gerekirken,

iki yıllık zaman aşımı süresi geçtikten sonra 21/12/2020 tarihli Bakan onayıyla tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idareler tarafından, dava konusu işlemin soruşturma raporunda getirilen teklif doğrultusunda tesis edildiği, işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak iki yıllık zamanaşımı süresi içinde tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz istemlerinin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Artvin İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-ç maddesinde yer alan; "Yetkisini ve nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" hüakmü uyarınca meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin Artvin İl Polis Disiplin Kurulunun ...günlü, ... sayılı kararının uygun bulunmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ...günlü,... sayılı (21/12/2020 tarihli Bakan Onaylı) kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un; 7/1-e maddesinde "meslekten çıkarma"; personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılması olarak tanımlanmış; 8/6-ç maddesinde de, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

Anılan Kanun'un "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 17. maddesinde; "(1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir. a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki; 1) Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile atanması il makamlarına ait personele bütün disiplin cezalarını, 2) Komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserlere meslekten çıkarma cezası dışında kalan diğer disiplin cezalarını, b) Eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurulları, kurum kadrosunda görevli polis memuru ile kurumda öğrenim gören polis memuru ve adaylarına bütün disiplin cezalarını, ... verebilir.";

Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18. maddesinde;

"(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan;

a) İl polis disiplin kurulunun polis memurları hakkında verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla,

...

kesinleşir. ... ";

"Zamanaşımı" başlıklı 29. maddesinde; "(1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma cezalarında bir ay içinde,

b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

(2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

(3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar." hükümleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dairemizce, 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesi kapsamında tesis edilen meslekten çıkarma cezalarına ilişkin uyuşmazlıklarda, ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğraması konusunda disiplin kurullarınca verilen meslekten çıkarma kararlarının Bakan onayı ile tamamlandığı,

meslekten çıkarma cezasının fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıllık süre içerisinde Bakan tarafından onaylanmadığı takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı yönünde kararlar verilmekte iken, bölge idare mahkemesinin ısrar kararı üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilen 16/06/2025 günlü, E:2025/102,

K:2025/1325 sayılı karar ile 7068 sayılı Kanun'un 29. maddesi kapsamında değerlendirme yapılmak suretiyle disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiğine hükmedilmiş olması nedeniyle aşağıda aktarılan gerekçe doğrultusunda içtihat değişikliğine gidilmiştir.

7068 sayılı Kanun'un 29. maddesi incelendiğinde; kanun koyucu tarafından, disiplin kurulunca teklif edilen cezanın Bakanlık makamınca verildiği bir sistemin öngörülmediği, ceza verme yetkisinin doğrudan disiplin kuruluna ait olduğu; ancak sonuç cezanın meslekten çıkarma cezası olması durumunda, personel bakımından ikinci bir incelemeden sonra bu yaptırımın uygulanmasının amaçlandığı anlaşılmakla, anılan maddeye göre disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Nitekim, 19/02/1980 günlü, 2261 sayılı Kamu Güvenliğine ve Kolluk Hizmetlerinle İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bunlara Yeni Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Kanun'a "Ek Madde 2" olarak eklenen ve daha sonra 11/09/1987 günlü, 291 sayılı KHK ile "Ek Madde 5" olarak teselsül ettirilmiş olan; ancak 7068 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte benzer düzenlemeleri içeren maddenin gerekçesinde.

"Emniyet örgütünde kurulacak disiplin kurullarının ceza verebilecekleri personel ve uygulayacakları cezalar bakımından yetki sınırlarını belirlemektedir.

Maddeye egemen olan görüşe göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki, disiplin kurullarını ceza vermek için sadece görüş bildiren bir yer kabul eden ve ceza verme yetkisini merkezdeki atamaya yetkili amire bırakan sistem bırakılmakta ve disiplin kurulları, gösterilen yetki sınırları çerçevesinde disiplin cezası vermede birer karar yeri durumuna getirilmektedir.

Böylece 657 sayılı Kanuna göre bugüne kadar uygulamada karşılaşılan, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilecek ve disiplin işleri büyük bir hız kazanmış olacaktır." şeklinde ifade edilen hususlar ile de bu duruma işaret edildiği, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakıncanın giderildiği ve disiplin işlerine büyük bir hız kazandırılmasının amaçlandığı göz önünde bulundurularak,

iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde meslekten çıkarma disiplin cezası vermeye yetkili olan disiplin kurulunca cezanın verildiği tarihin dikkate alınması gerektiği gerekçesine dayalı yargı kararları verilmiştir.

Anılan içtihat değişikliğinden sonra Dairemizce aynı konuda tutarlı ve tekdüze bir uygulamanın sağlanması durumunda, sırf içtihat değişikliğine gidilmiş olması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğinden bahsedilemeyecektir. Zira, Anayasa Mahkemesinin 2015/17453 başvuru numaralı kararında da belirtildiği üzere içtihat değişikliğine gidildikten sonra benzer nitelikteki uyuşmazlıklarda aynı yönde kararlar verilerek davaların neticelendirilmesi hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine ters düşmeyecektir.

Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında incelendiğinde; kuruldukları il emniyet kadrosundaki polis memurlarına bütün disiplin cezalarını verme yetkisine sahip olan il disiplin kurulunca kanunda öngörülen iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde disiplin cezasının davacıya verilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla, uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığından bahisle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yine farklı bir zaman tarihi esas alınarak zamanaşımı nedeniyle gerekçeli olarak reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:...sayılı kararın onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.