Danıştay 2. Daire E.2023/5637 K.2024/3418

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

...İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararda.

Yeterlilik Sınavı Değerlendirme Karar Formu içeriğinde komisyonun her bir üyesi tarafından ayrı ayrı olmak üzere düzenlenen tutanaklarda değerlendirme kriterleri bulunduğu, sözü edilen kriterler için üyeler tarafından verilen puanların sözlü sınava ilişkin akademik konuları oluşturan "mesleki bilgi ve uygulama düzeyine ilişkin" yanıtlarına başkan tarafından 45, üyeler tarafından 40 ve 40 olarak notların takdir edildiği, "bir konuyu kavrayıp özetleme bilgisine ilişkin" başkan tarafından 45, üyeler tarafından 40 ve 40 olarak notların takdir edildiği,

"öz güveni-ikna kabiliyeti ve inandırıcılığına ilişkin" yanıtlarına başkan tarafından 35, üyeler tarafından 40 ve 35 olarak notların takdir edildiği, "liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu"na ilişkin başkan tarafından 40, üyeler tarafından 40 ve 40 olarak notların takdir edildiği, yeterlilik sınavına ilişkin puanlama yapılırken, idare tarafından sınav sırasında kuşkuya yer bırakmayacak şekilde hukuka uygun davranıldığının adaya hissettirilmesi, bu sınırlar içinde açık, şeffaf ve yargısal denetime uygun bir tutum içinde olunması gerektiği, olayda;

dava konusu işleme ilişkin tüm bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, yeterlilik sınavının not ve bilgilerinin belirtildiği Yeterlilik Sınavı Değerlendirme Formunda, sınavın sözlü sınava ilişkin kısmında, komisyon başkan ve üyelerinin ayrı ayrı not takdirlerinin bulunduğu ve ekinde de yine komisyon üyelerinin ayrı ayrı imzaladığı, davacıya kendisinin seçtiği soruların sorulduğu ve davacı tarafından bu sorulara verilen cevapların değerlendirildiğini belirten tutanakların bulunduğu,

sözlü sınavlar için yargı kararları ile içtihat haline geldiği üzere her bir komisyon üyesi tarafından birbirinden bağımsız ve objektif olarak not takdirlerini gösteren ayrı ayrı tutanakların mevcut olduğu, dolayısıyla takdir yetkisinin objektif biçimde kullanıldığı sonucuna ulaşıldığı, davacının yapılan yeterlilik mülakat sınavında başarısız sayılarak eğitim kurumundan ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; almış olduğu eğitim kapsamında, iki dönem boyunca vize ve final şeklinde sınavlara girdiği, akademik başarı puanının ise 87 ve üzeri olarak hesaplandığı, tüm bu başarısının ardından yeterlilik sınavına girmeye hak kazandığı ve spor ve silah atışı aşamalarını oldukça başarılı bir şekilde geçtiği, katılmış olduğu yeterlilik sınavına kendi bölüğünden 166 kişinin daha girdiği, diğer tüm adaylar başarılı sayılırken kendisinin hiçbir hukuki sebebe dayandırılmaksızın başarısız sayılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

davalı idare tarafından, tamamen hukuki dayanaktan yoksun olarak ve öznel değerlendirmeler ile kamu hizmetine girmesinin engellendiği, bu durum ortaya konulurken ise daha önce geçirmiş olduğu soruşturmanın göz önünde bulundurulduğu, sözlü mülakat aşamasında almış olduğu iddia edilen puan, evrakların el yazısı ile yazılması ve doldurulması, ilgili evraklarda kendisinin imzasının bulunmaması sebebi ile kabul edilemez nitelikle ve gerçeğe aykırı olduğu, sınav esnasında herhangi bir ses ya da görüntü kaydının alınmadığı, bu sebeple de usulsüzlüğün önünün açıldığı, başarısız sayılmasına zemin hazırlandığı,

yerel mahkeme tarafından dosya kapsamında celbi talep edilen evraklar beklenilmeksizin hüküm kurulduğu, yeterli delil toplanmadan ve çelişkili olarak dosyada yer alan deliller esas alınarak karar verilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davacının 2019 yılı Dış Kaynaktan Muvazzaf/Sözleşmeli Astsubay Temini kapsamında yapılan giriş sınavına katıldığı, anılan giriş sınavının üç aşamalı olduğu, ilk aşamada fiziki kontrol, ikinci aşama da fiziki yeterlik sınavı ve son olarak da mülakat sınavına tabi tutulduğu, mülakat sınavında adayın konu hakkındaki bilgi düzeyi, kendisinden istenileni kavrama, özgüveni, ifade etme yeteneği ve beden dilini kullanma becerilerinin ölçüldüğü, bu sınavlardan başarılı olduğu ve akabinde eğitime başlatıldığı,

iki dönem süren eğitim aşamasında vize ve final şeklinde yapılan sınavlara tabi tutulduğu ve akademik başarısının 87 ve üzeri olarak hesaplandığı, ardından spor, atış ve sözlü kısımlardan oluşan üç aşamalı yeterlik sınavına tabi tutulduğu, % 15'er oranında etkili olan spor ve atış kısımlarından 60 puan aldığı, %70 oranında etkili olan sözlü kısımdan ise; akademik konuları oluşturan "mesleki bilgi ve uygulama düzeyine ilişkin" yanıtlarına başkan tarafından 45, üyeler tarafından 40 ve 40 olarak notların takdir edildiği,

"bir konuyu kavrayıp özetleme bilgisine ilişkin" başkan tarafından 45, üyeler tarafından 40 ve 40 olarak notların takdir edildiği, "öz güveni-ikna kabiliyeti ve inandırıcılığına ilişkin" yanıtlarına başkan tarafından 35, üyeler tarafından 40 ve 35 olarak notların takdir edildiği, "liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu"na ilişkin başkan tarafından 40, üyeler tarafından 40 ve 40 olarak notların takdir edildiği ve sözlü sınav ortalama puanının 40 puan olduğu ve 46 başarı puanı ile geçme puanı olan 60 puanın altında kaldığı görülmektedir.

Tüm bu verilerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, davacının eğitim sürecindeki sınavlar neticesinde elde ettiği başarı ile yeterlik sözlü sınavındaki başarı düzeyi arasında ciddi bir farkın bulunduğu; akademik başarısının 87 ve üzeri olarak hesaplanmışken, aynı konuları kapsayan yeterlik sözlü sınavının "mesleki bilgi ve uygulama düzeyine ilişkin" kısmından komisyon üyelerinin takdir ettiği notların (45-40-40) ortalamasının 41,6 olduğu, ancak bu puanlar arasındaki farkın somut sebeplerinin idarece ortaya konulmadığı görülmektedir.

Öte yandan yeterlik sözlü sınavında değerlendirilen diğer parametrelerin ise, giriş mülakat sınavında değerlendirilen parametrelerle benzer nitelikte olduğu, giriş mülakat sınavında başarılı bulunmuş olan davacının, benzer kriterler yönünden değerlendirilerek bu kez başarısız bulunmasının nedenlerinin somut olarak ortaya konulmadığı gibi idarece bu hususa yönelik herhangi bir açıklama da yapılmamıştır.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca bir idari işlemin, dava konusu edilmesi halinde işlemin diğer unsurları yanında sebep unsuru yönünden de yargı merciince hukuka uygunluk denetimine tabi tutulacağı açıktır.

Sebep unsuru, idari işlemin yapılmasını gerektiren, idareyi işlem tesis etmeye sevk eden maddi veya hukuki durumlardır. İdare hukukunda sebepsiz idari işlem olamaz. İdarenin tüm işlemleri, idari faaliyetlerin nihai amacı olan kamu yararını gerçekleştirmeye yönelen bir sebebe dayanmalıdır.

Bu anlamda, hakkında idari işlem tesis edilenlerce hukuka aykırılık iddialarının etkin bir biçimde ileri sürülebilmesi ve yargı mercii tarafından idari işlemin hukuki denetiminin gerçekleştirilebilmesi için idarece, tesis edilen işlemin maddi ve hukuki sebeplerinin açıkça ortaya konulması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta ise, davacının yeterlik sınavında başarısız sayılması sonucunu doğuracak şekilde verilen düşük notların somut sebepleri idarece ortaya konulmadığı gibi davacının eğitim sürecinde elde ettiği yüksek puanlar ile sözlü sınavda verilen düşük notlar arasındaki çelişkinin makul ve kabul edilebilir şekilde açıklanmadığı tespiti karşısında, davacının yeterlik sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış olup, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.