Danıştay 3. Daire E.1994/1509 K.1994/2201

1- AMORTİSMANA TABİ KIYMETLERİN SATILMASINDAN ELDE EDİLEN KARIN, SATILAN İKTİSADİ KIYMETLERİN YENİLENMESİ İÇİN MAHİYETİNE GÖRE ZARURİ OLMASI VEYA BU HUSUSTA İŞLETMEYİ İDARE EDENLERE KARAR VERİLİP TEŞEBBÜSE GEÇİLMİŞ OLMASI HALİNDE YENİLEME GİDERLERİNİ KARŞILAMAK ÜZERE YENİLEME FONU OLARAK AYRILABİLECEĞİ,

2- HARİCİ BİR KARİNEYE DAYANMADAN TAMAMEN DEFTER VE BELGELERİN İNCELENMESİ SONUCU BULUNAN MATRAH FARKINA İSABET EDEN VERGİYE KUSUR CEZASI KESİLMESİ GEREKTİĞİ HK.

…, ünite (otobüs, kamyon, otomobil) ve yedek parça satışı ve servisi işiyle uğraşan yükümlü şirket adına 1989 takvim yılına ilişkin olarak ikmalen salınan kurumlar vergisi ve geçici vergi ile kesilen kaçakçılık cezalarına karşı açılan davayı.

Vergi Usul Kanununun 328. maddesinde, amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satılması halinde alınan bedel ile bunların envanter defterinde kayıtlı değerleri arasındaki farkın kar ve zarar hesabına geçirilebileceğinin, 4. fıkrasında da, satılan iktisadi kıymetlerin yenilenmesi için mahiyetine göre zaruri bulunur veya bu hususta işletmeyi idare edenlerce karar verilmiş ve teşebbüse geçilmiş olursa satıştan tahassül eden karın yenileme giderlerini karşılamak üzere, pasifte, geçici bir hesapta azami üç yıl süre ile tutulabileceğinin hükme bağlandığı,

dosyanın incelenmesinden yükümlü şirketin aktifinde kayıtla bulunan ve servis aracı olarak kullanılan otobüsün tarihinde satıldığı, otobüs satışından elde edilen karın günü alınan kararla yeni bir otobüs almak için yenileme fonu olarak ayrıldığı, ancak yükümlü şirketin alım ve satımını yaptığı iki adet … otomobili tarihinde kendi adına fatura düzenlemek suretiyle satın aldığı ve ödediği bedelin bir kısmını servis otobüsünün satışından dolayı ayırmış olduğu yenileme fonundan karşıladığının anlaşıldığı,

bu nedenle kanun hükmüne uygun olarak ayrılıp kullanılmayan liralık yenileme fonunun dönem kazancına ilave edilerek ikmalen kurumlar vergisi tarhiyatı yapılmasında kanuna aykırılık görülmediği, matrah farkı harici bir karineye dayanmadan tamamen şirketin defter ve belgelerinin incelenmesi sonucununda bulunduğundan kaçakçılık cezası yerine kusur cezası kesilmesi gerektiği, geçici verginin ancak bir önceki yıl beyanameleri esas alınarak hesaplanıp tahsil edilebileceği, kanunda ikmalen ve re'sen yapılan tarhlarda ayrıca geçici verginin hesaplanacağı yönünde açık veya zımni bir hükmün bulunmadığı,

bu nedenle salınan kaçakçılık cezalı geçici vergide yasal isabet görülmediği gerekçesiyle kısmen kabul eden. Vergi Mahkemesinin … gün ve … sayılı kararının; vergi dairesince, bulunan

fark matrahın vergi Usul Kanununun 344/8. maddesinde yer alan sınırları aştığı kaçakçılık cezası kesilmesinin yerinde olduğu, geçici verginin de terkin edilmesinin yasal olmadığı, yükümlü şirket tarafından ise, tarihli yönetim kurulu kararıyla yeni bir otobüs almak maksadıyla karın yenileme fonuna aktarıldığı ve pasifte gösterildiği, satın alınan otomobillerle ilgili mahsup işleminin muhasebe hatabı sonucunda yapıldığı ileri sürülerek bozulması istemidir.