Danıştay 3. Daire E.2023/3737 K.2024/1451

Dava konusu istem: Davacı adına, … Tekstil Taşımacılık Nakliyat İnşaat Taahhüt Sanayii ve Ticaret Limited Şirketinden alınamayan 2008, 2011 ila 2018 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve …, …, …, … ve … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Asıl borçlu şirketin Kadıköy 27. Noterliğinin … tarih ve … yevmiye numarası ile onaylı genel kurul kararıyla davacının on yıllık süre için şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili kılındığının anlaşıldığı olayda, dava konusu ödeme emirleri içeriğinde yer alan bir kısım kamu alacaklarının davacının şirket temsilcisi olmadığı 2008, 2011 ila 2014 yıllarına ait olduğu gerekçesiyle, dava; …, …, … ve … takip numaralı ödeme emirlerinin davacının şirket temsilcisi olduğu dönemlere isabet eden kamu alacakları ve … takip numaralı ödeme emri bakımından reddedilmiş, …, …, … ve … takip numaralı ödeme emirleri, davacının şirket temsilcisi olmadığı dönemlere isabet eden kamu alacakları yönünden ise iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacaklarının bir kısmının asıl borçlu şirketin başvurusu üzerine 6736 ve 7143 sayılı Kanunlar uyarınca yapılandırıldığı ancak ödeme yapılmadığından yapılandırmanın iptal edildiği,

kalan kısmının ise 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanuna istinaden kurumlar vergisi ve katma değer vergisi yönünden matrah ve vergi artırımından kaynaklanan taksitlerden oluştuğu, sözü edilen yapılandırmalar ile şirketin vergi borçları nitelik değiştirip yeni bir borç haline geldiğinden ödenmeyen vergi borçlarının asıl borçlu şirketten tahsili amacıyla öncelikle şirket adına ödeme emri düzenlendikten sonra davacının takibi yoluna gidilmesi gerektiği, … takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacaklarının tahsili için şirket adına düzenlenmiş olan … tarih ve …; … tarih ve …; … tarih ve …; … tarih ve …;

… tarih ve …; … tarih ve … takip numaralı ödeme emirlerinin yapılandırmanın iptal edildiği 22/05/2019 tarihinden sonra tebliğ edilmediği, 3 takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacaklarının tahsili için şirket adına düzenlenmiş olan … tarih ve … ile …; … tarih ve … takip numaralı ödeme emirleri, … takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacaklarının tahsili için şirket adına düzenlenmiş olan … tarih ve …;

… tarih ve … takip numaralı ödeme emirleri, … takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacaklarının tahsili için şirket adına düzenlenmiş olan … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin dava konusu ödeme emirlerinin davacıya tebliğ edildiği tarihten sonra şirkete tebliğinin usulsüz olduğu,

… takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacaklarının tahsili için şirket adına düzenlenmiş olan ödeme emri ile …, …, …, … takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacaklarının tahsili için şirket adına düzenlenmiş olan ve yukarıda değinilen ödeme emirleri dışında kalan ödeme emirlerinin davacının kanuni temsilcilik dönemine ilişkin olduğu ve yapılandırmanın iptal edildiği tarihten sonraki tarih olan 29/06/2019 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilerek kesinleştirildiği gerekçesiyle istinaf başvuruları kabul edilerek, dava;

… takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacaklarının tahsili için şirket adına düzenlenmiş olan … tarih ve …; … tarih ve …; … tarih ve …; … tarih ve …; … tarih ve …; … tarih ve … takip numaralı ödeme emirleri, … takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacaklarının tahsili için şirket adına düzenlenmiş olan … tarih ve … ile …; … tarih ve … takip numaralı ödeme emirleri, … takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacaklarının tahsili için şirket adına düzenlenmiş olan … tarih ve …;

… tarih ve … takip numaralı ödeme emirleri, … takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacaklarının tahsili için şirket adına düzenlenmiş olan … tarih ve … takip numaralı ödeme emrine konu kamu alacakları yönünden iptal edilmiş, … takip numaralı ödeme emri ile …, …, …, … takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacaklarının tahsili için şirket adına düzenlenmiş olan ve yukarıda değinilen ödeme emirleri dışında kalan ödeme emirlerine konu kamu alacakları yönünden reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerinin usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. Davacı tarafından, adına düzenlenen ödeme emirlerinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, asıl borçlu … Taşımacılık Nakliyat İnşaat Taahhüt Sanayii ve Ticaret Limited Şirketinden alınamayan 2008, 2011 ila 2018 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla … tarih ve …, …, …, … ve … takip numaralı ödeme emirleri düzenlenmiştir. Asıl borçlu şirketin, Kadıköy 27. Noterliğinin … tarih ve … yevmiye numarası ile onaylı genel kurul kararıyla davacıya şirketi münferiden temsil ve ilzam yetkisi verildiği ve halihazırda görevinin devam ettiği görülmüştür.

Asıl borçlu şirket tarafından 18/10/2016 ve 26/07/2018 tarihlerinde borçların 6736 ve 7143 sayılı Kanunlar uyarınca yapılandırıldığı ancak ödeme yapılmadığından 16/06/2017 ve 22/05/2019 tarihlerinde yapılandırmaların iptal edildiği, 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanuna istinaden kurumlar vergisi ve katma değer vergisi yönünden matrah ve vergi artırımında bulunulduğu, ortaya çıkan taksitlerin mükerrer olarak dava konusu …, …, …, … takip numaralı ödeme emirlerinde yer aldığı,

… takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacaklarının tahsili için şirket adına düzenlenmiş olan … tarih ve … takip numaralı ödeme emri içeriğinin katma değer vergisi ve kurumlar vergisi matrah artırımından kaynaklı beşinci taksitlerinden, 2017 yılının muhtelif dönemlerine ait damga vergilerinden ve özel usulsüzlük cezasından oluştuğu, söz konusu ödeme emrinin ilk olarak 29/06/2019 tarihinde usulüne uygun biçimde tebliğ edildikten sonra bu kez 30/09/2019 tarihinde ikinci defa tebliğ edildiği,

… takip numaralı ödeme emrinin 41 sıra numaralı kısmında yer alan 2013 yılının Ocak dönemine ait özel usulsüzlük cezasının 03/05/2013 tarihinde Bs formunun düzeltilmesinden kaynaklı olarak kesildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemine konu Vergi Dava Dairesi kararının; … takip numaralı ödeme emrinin, şirket adına düzenlenmiş olan … tarih ve … takip numaralı ödeme emrine konu kamu alacakları, 3 takip numaralı ödeme emrinin, şirket adına düzenlenmiş olan … tarih ve … ile … ve … tarih ve … takip numaralı ödeme emirleri haricindeki şirket adına düzenlenmiş ödeme emirlerine konu kamu alacakları, … takip numaralı ödeme emrinin, ... ila …, …, … ila …, …, …, … ila …, …, … sıra numaralı kısımlarında yer alan kamu alacakları, 5 takip numaralı ödeme emrinin … ila …, … ila …, … ila …,

… ila … sıra numaralı kısımlarında yer alan kamu alacakları yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkraları ile 3 takip numaralı ödeme emrinin, şirket adına düzenlenmiş olan … tarih ve … ile …; … tarih ve … takip numaralı ödeme emrine konu kamu alacakları, … takip numaralı ödeme emrinin, …, …, …, …, …, … sıra numaralı kısımlarında yer alan kamu alacakları, … takip numaralı ödeme emrinin, …, … sıra numaralı kısımlarında yer alan kamu alacakları yönünden iptaline ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.

Yapılandırma kanunları kapsamındaki yapılandırma sonucunda vergi borçlarıyla ilgili olarak ortaya yeni bir hukuki durum çıkmasına karşın, bu durumun şirket tüzel kişiliği nezdinde yapılandırma öncesinde usulüne uygun biçimde tamamlanmış olan takibin yeniden başlatılmasını başka bir ifadeyle yapılandırmanın ihlalinden sonra asıl borçlu adına yeniden ödeme emri düzenlenerek mal varlığı araştırması yapılmasını gerektirdiğinden söz edilemez.

Bu durumda, … takip numaralı ödeme emrinin, şirket adına düzenlenmiş olan … tarih ve … takip numaralı ödeme emri haricindeki şirket adına düzenlenmiş ödeme emirlerine konu kamu alacaklarına ilişkin kısmının asıl borçlu şirket tarafından yapılandırıldığı sabit olup, yapılandırma ve ihlali sırasında kanuni temsilcilik sıfatı bulunan davacının ödenmeyen kamu alacağından sorumlu tutulmasında hukuka aykırılık bulunmadığından, ödeme emrinin değinilen kısmının yazılı gerekçeyle iptaline ilişkin Vergi Dava Dairesi kararının değinilen hüküm fıkrasında hukuka uygunluk görülmemiştir.

… takip numaralı ödeme emrinin …, …, …, …, … sıra numaralı kısımlarında yer alan kamu alacaklarının tahsili için şirket adına düzenlenmiş olan … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin, dava konusu ödeme emirlerinin tebliğinden önceki tarih olan 29/06/2019'da usulüne uygun tebliğ edilmiş olması karşısında,

aynı ödeme emrinin dava konusu ödeme emirlerinin tebliğinden sonraki tarih olan 30/09/2019'dan sonra tekrar tebliğ edilmesinin şirket hakkındaki takibin usulüne uygun olarak kesinleştirilmediği anlamına gelmeyeceği ve davacının değinilen sıra numaralarında yer alan kamu alacaklarından dönem itibariyle sorumlu olduğu dolayısıyla ödenmeyen kamu alacağından sorumlu tutulmasında hukuka aykırılık bulunmadığından ödeme emrinin değinilen kısmının yazılı gerekçeyle iptaline ilişkin Vergi Dava Dairesi kararının değinilen hüküm fıkrası da hukuka uygun düşmemiştir.

… takip numaralı ödeme emrinin … sıra numaralı kısmında yer alan ve 03/05/2013 tarihinde Bs formunun düzeltilmesinden kaynaklı olarak kesilen 2013 yılının Ocak dönemine ait özel usulsüzlük cezasından, kanuni temsilcilik görevi 09/06/2014 tarihinde başlayan davacının sorumluluğundan söz edilemeyeceğinden ödeme emrinin değinilen kısmı yönünden davanın yazılı gerekçeyle reddine ilişkin Vergi Dava Dairesi kararının söz konusu hüküm fıkrasında hukuka uygunluk bulunmamıştır.

Asıl borçlu şirketin 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun kapsamındaki kurumlar vergisi ve katma değer vergisi matrah ve vergi artırımı sebebiyle ortaya çıkan taksitlerden davacının dönem itibariyle sorumluluğu bulunmakla birlikte, söz konusu taksitlerin mükerrer olarak dava konusu 4, 5 ve 6 takip numaralı ödeme emirlerine konu edilmesi nedeniyle, söz konusu ödeme emirleri içeriğinde yer alan matrah ve vergi artırımı sebebiyle ortaya çıkan taksitlere ilişkin kısmı bakımından Vergi Dava Dairesi kararının değinilen hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.

Öte yandan, davacı vekili tarafından 18/10/2021 tarihinde dosyaya sunulan ek beyan dilekçesiyle asıl borçlu şirket tarafından 7326 sayılı Kanun kapsamında borçların yapılandırıldığı iddia edildiğinden Vergi Dava Dairesince yeniden verilecek kararda bu hususun da değerlendirileceği tabiidir.