Danıştay 3. Daire E.2023/3810 K.2024/4128

Dava konusu istem: Avukatlık faaliyeti ile iştigal eden davacının muhtelif vergi borçlarının tahsili amacıyla ... Bankası Elmadağ şubesindeki banka hesabına uygulanan haczin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlığın temelinde avukatlık mesleğinin ifası için uygulamada açılması zorunlu olan ve daha çok avukat-müvekkil ilişkisi çerçevesinde yapılan tahsilat ve ödemelerin toplandığı banka hesabındaki paranın davacıya ait olup olmadığı,

başka bir anlatımla, mesleği gereği müvekkilleri adına yatırılan veya müvekkillerinin dosya takipleri için davacı hesabına yatırılan tutarın kime ait olduğu hususunun belirlenmesine bağlı olduğu olayda, dava konusu haczin uygulandığı banka hesabının,

avukatlık faaliyeti ile iştigal eden davacı tarafından UYAP sistemine kaydettirildiği ve söz konusu faaliyeti nedeniyle bu hesaba İcra İflas Daireleri tarafından muhtelif tarih ve tutarlarda para yatırıldığı dolayısıyla davacı adına kesinleşen amme alacaklarının davacıdan tahsili amacıyla banka hesaplarına kural olarak haciz konulması hukuka uygun ise de UYAP sistemine kayıtlı olan banka hesabının özel nitelik arz ettiği ve çoğu zaman davacının şahsi parasından ziyade avukat sıfatıyla temsil ettiği müvekkillerine ait paraların hesapta bulundurulduğu göz önüne alındığında,

idarenin öncelikle hesap hareketleri üzerinden söz konusu hesapta bulunan paraların ne kadarının amme borçlusunun şahsi parası olduğu tespit edilip o kısma ilişkin haciz uygulaması gerekirken, avukat-müvekkil ilişkisi nedeniyle hesapta müvekkillerin şahsına ait paraların da olabileceği dikkate alınmaksızın banka hesabının tümü üzerine uygulanan hacizde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu haciz kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu hacizde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Avukatlık faaliyetini yürütmekte olan davacının UYAP sisteminde tanımlı ve zorunlu olarak kullanmakta olduğu banka hesabına muhtelif vergi borçlarının tahsili amacıyla dava konusu haczin uygulandığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "Haczedilemeyecek Mallar" başlıklı 70. maddesinin 1. fıkrasının 2. bendinde, borçlunun şahsı ve mesleği için gerekli elbise ve eşyasının haczedilemeyeceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Avukatlık faaliyeti ile iştigal eden davacının, Adalet Bakanlığının ... tarih ve... sayılı yazısı üzerine mahkemeler ve icra daireleri tarafından yapılacak ödemeler ve aynı zamanda avukatlık mesleğinin icrası için dava açılması, harç ödenmesi gibi işlemlerin yapılabilmesi bakımından zorunlu olarak kullanılan ve UYAP sistemine tanımlatılan banka hesabına kendi faaliyetinden kaynaklı tahsil edilemeyen amme alacağının tahsili amacıyla haciz uygulanan olayda, davacının salt mesleki faaliyetinde kullanılan ve UYAP sistemine tanımlatılan hesaba haciz uygulanamayacağı açık olmakla birlikte,

söz konusu hesabın meslek faaliyeti yanında akaryakıt alımı, gıda harcaması gibi özel harcama ve ihtiyaçlar için de kullanmak suretiyle bir kısım ödemelerin yapıldığı, sadece mesleki faaliyetin yürütülmesi amacıyla kullanılmadığı dolayısıyla davacının kendi iradesiyle bir havuz hesabına dönüştürüldüğü,

bu haliyle haciz tatbiki sırasında hesapta bulunan paranın icra iflas dairelerinden müvekkillerin takip edilen işleri nedeniyle tahsil edilen paralar mı yoksa avukatın diğer şahsi işlerine mi ait olduğunun ayırdedilmesinin her zaman mümkün olamayacağı dikkate alındığında, dava konusu haczin hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından yazılı gerekçeyle kaldırılmasına ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.

(X)-KARŞI OY

Bakılmakta olan dava, avukatlık mesleği ile iştigal eden davacının kendi faaliyetinden kaynaklı ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla banka hesabına uygulanan haciz işleminin iptali istemiyle açılmış; verilen karara yönelik istinaf başvurusunun reddi üzerine davalı idare bu kez temyiz yoluna başvurmuştur.

Kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine karşın, borç onbeş günde ödenmediği gibi, bu süre içinde ödeme emrinin iptali istemiyle idari davanın açılmaması veya açılmış olan davada yargı merciince verilmiş bir yürütmenin durdurulması kararı bulunmaması veya davanın reddedilmesi durumlarında, alacaklı tahsil dairesince, kamu borçlusunun, mal bildiriminde gösterilen veya başka suretle tespit olunan mal, hak ve alacaklarına 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un öngördüğü usullere uygun olarak haciz uygulanabilecektir.

Haciz işlemine karşı açılan davalarda, ancak haciz işlemindeki münferit hukuka aykırılıklar ile haciz işleminin sebep unsurunun ödeme emri olması nedeniyle ödeme emrinin tebliğine ilişkin hukuka aykırılıkların incelenebileceği, bu bağlamda, bakılmakta olan davanın konusunun haciz işlemi olduğu dikkate alındığında temyize konu kararda yapılan değerlendirmenin ancak davacı adına ödeme emri düzenlenmesi üzerine dava açılması halinde 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesinde yer alan ''borcum yoktur'' kapsamında incelenebilecek hukuka aykırılık hali olduğu açıktır.

Bu durumda, dava konusu haciz işleminin hukuka uygunluk denetiminin, 6183 sayılı Kanun'un davada uygulanacak ilgili yasa kurallarına göre haciz koşullarının oluşup oluşmadığının bu işlemin dayanağı davacı hakkındaki ödeme emirleri yönünden incelenmek suretiyle yeniden bir karar verilmek üzere Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyorum.