Danıştay 3. Daire E.2023/5311 K.2024/5083

Dava konusu istem: Davacı adına, elde ettiği ticari kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak adına 2015 yılı için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporunda yapılan saptamalardan, ilgili dönemde kayıt dışı kazanç elde ettiğinden bahisle matrah tespitine gidilmesi hukuka uygun olmakla birlikte elde ettiği gelire yönelik olarak hiçbir maliyet hesabı yapılmadığı, hasılatın olduğu gibi kar kabul edildiği ve gerçekleştirilmesi için katlanılan giderlerin olup olmadığı hususunun araştırılmadığı, hiç maliyet olmaksızın hasılatın tamamının kar olmasının hayatın olağan akışına, ticari ve ekonomik icaplara uygun düşmediği dolayısıyla eksik incelemeye dayalı olarak yapılan tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasının hukuka uygun düştüğü gerekçesiyle dava konusu vergi ve cezalar kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı adına yapılan tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X)-KARŞI OY

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesinde, idari mahkemelerin her çeşit incelemeyi kendiliklerinden yapacakları belirtilerek "res'en araştırma ilkesi" benimsenmiştir. Resen araştırma ilkesi, taraflarca öne sürülmese bile, uyuşmazlığın çözümüne ilişkin her türlü araştırmanın mahkemece, kendiliğinden yapılmasını ifade etmektedir.

Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda, davacı tarafından ticari kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı 2015 yılı için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kesiildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece her ne kadar davacının elde ettiği ticari gelir hususunda hiçbir maliyet hesabı ve maliyet araştırması yapılmadığı, hasılatın olduğu gibi kar kabul edildiği, bu hasılatın gerçekleştirilmesi için yapılan giderlerin olup olmadığı hususunun araştırılmadığı, hiç maliyet olmaksızın hasılatın tamamının kar olmasının hayatın olağan akışına, ticari ve ekonomik icaplara uygun düşmediği yönünde karar verilmiş olsa da re'sen araştırma ilkesi gereği... Limited tarafından banka hesabına gönderilen paralar üzerinden matrah hesaplanması gerekirken, mahkemece bu hususta bir araştırma yapılmaksızın verilen eksik incelemeye dayalı Mahkeme kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire Kararına katılmıyorum.