Danıştay 3. Daire E.2023/5860 K.2024/5684

Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu ... Makina Kalıp İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınamayan 2012 ila 2019 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ... takip numaralı ödeme emrinin 36, 39, 40, 42, 45, 49 ila 64. sıralarında yer alan kamu alacaklarının tahsili amacıyla asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin elektronik ortamda usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, borcun ödenmemesi üzerine şirket nezdinde yapılan mal varlığı araştırması da sonuçsuz kaldığından söz konusu alacaklar bakımından davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibinde hukuka aykırılık görülmediği,

öte yandan, ... ila ..., ..., ... takip numaralı ödeme emirleri ile ... takip numaralı ödeme emrinin diğer sıralarında yer alan kamu alacağının, 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun kapsamında yapılandırılması üzerine şirketin vergi borçları nitelik değiştirip yeni bir borç haline geldiğinden ödenmeyen vergi borçlarının öncelikle asıl borçlu şirketten tahsili amacıyla şirket adına ödeme emri düzenlenip usulüne uygun şekilde tebliğ edildikten sonra davacının sorumluluğuna gidilmesi gerekirken anılan borçlar için doğrudan kanuni temsilci sıfatıyla takibinde hukuka uyarlık

bulunmadığı gerekçesiyle ... takip numaralı ödeme emrinin 36, 39, 40, 42, 45, 49 ila 64. sıralarında yer alan kamu alacağı yönünden dava reddedilmiş, ... ila ..., ..., ... takip numaralı ödeme emirleri ile ... takip numaralı ödeme emrinin diğer sıralarında yer alan kamu alacağına ilişkin kısımları ise iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının aleyhe olan hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyen amme alacağının tahsili için kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, 04/01/2011 tarihinden itibaren kanuni temsilcisi olduğu asıl borçlu şirket tarafından şirket borçlarının yapılandırılması amacıyla 27/11/2020 tarihinde 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun kapsamında başvuruda bulunulduğu, ödeme yapılmaması nedeniyle yapılandırmanın iptal edildiği, sözü edilen şirketten alınamayan kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, bu ödevlerin yerine getirilmemesi yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kural altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yapılandırma kanunları kapsamındaki yapılandırma sonucunda vergi borçlarıyla ilgili olarak ortaya yeni bir hukuki durum çıkmasına karşın, bu durumun, amme borçlusu nezdinde yapılandırma öncesinde usulüne uygun biçimde tamamlanmış olan takibin yeniden başlatılmasını gerektirdiğinden söz edilemeyeceğinden Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle dava konusu ... ila ..., ..., ... takip numaralı ödeme emirleri ile ... takip numaralı ödeme emrinin 36, 39, 40, 42, 45, 49 ila 64. sıraları dışında yer alan kamu alacakları yönünden iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair kararın davacının kanuni temsilcilik sıfatıyla sorumluluğu değerlendirilmek üzere yeniden karar verilmek üzere bozulması gerekmiştir.

(X)-KARŞI OY

Vergi tahsilatının hızlandırılması gibi amaçlarla kabul edilen, yeniden yapılandırma yasaları olarak da nitelendirilen, geçici bir dönem için uygulanması öngörülen ve belirli aralıklarla çıkarılan bazı özel yasalarla mükelleflere, kimi koşullarla, vergi borcu yeni vade ve tutarlara bağlanıp, bu borcun bir kısmından vazgeçilmesi gibi kolaylıklar sağlanmaktadır.

Dayanağını Anayasa'dan alan ve devletin kamusal gereksinimlerini karşılaması için egemenlik gücüne dayanarak tek taraflı iradesiyle kişilere yüklediği bir kamu alacağı şeklinde tanımlanan verginin, yapılandırmaya konu edilerek yeni vade ve tutarlarda ödenmeye bağlanması işleminin, özel hukuktaki borcun yenilenmesi müessesesine benzetilerek, bu durumun, borcun nitelik değiştirmesine ve vergi ödevine ilişkin yükümlülüğü bulunan sorumlunun da değişmesine yol açtığı söylenemez.

Yeniden yapılandırılan borcun ödenmemesi halinde, diğer bir deyişle yapılandırmaya ilişkin koşulların ihlali nedeniyle hakkın kaybedilmesi ve bunun sonucunda yapılandırmanın iptali durumunda tahsil işlemlerine kalındığı yerden devam edilmesi sorumluluk, takip/tahsilata ilişkin yasa kuralları gereğidir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni temsilcilerin ödevi" başlıklı 10. maddesinde, kanuni temsilcilerin vergi ve buna bağlı alacaklardan sorumluluğu özel olarak kurala bağlanmıştır. Buna göre, uyuşmazlığın kanuni temsilcilerin vergi borçlarından sorumluluğunun öngörüldüğü yasa kurallarına göre incelenmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenle, Vergi Dava Dairesi kararının,dava konusu ... ilâ ..., ..., ... takip numaralı ödeme emirleri ile ... takip numaralı ödeme emrinin 36, 39, 40, 42, 45, 49 ilâ 64. sıraları dışında yer alan kamu alacakları yönünden iptaline ilişkin hüküm fıkrasının davacının kanuni temsilcilik sıfatıyla sorumluluğu değerlendirilerek yeniden karar verilmek üzere bozulması gerektiği görüşüyle, Daire kararına gerekçe yönünden katılmıyoruz.