Danıştay 3. Daire E.2023/9038 K.2024/811

Dava konusu istem: Davacı adına, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca 2017 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Yasal defter ve belgelerin istenilmesine dair yazının usulüne uygun biçimde tebliğ edilmesine karşın mücbir sebep hali olmaksızın incelemeye ibraz edilmediği anlaşıldığından yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık görülmediği, öte yandan, cezalı verginin dayanağı olan vergi inceleme raporundan önce davacının 2017 yılı katma değer vergisi beyan tablosunun ... tarih ve ...sayılı rapora istinaden yeniden düzenlendiğinin anlaşıldığı,

Mahkemelerince verilen ara kararı üzerine dosyaya gönderilen bilgi ve belgelerden, söz konusu inceleme raporu uyarınca yapılan tarhiyatın davacı tarafından 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun uyarınca yapılandırıldığı anlaşıldığından yeniden düzenlenen beyan tablosunda yer alan tutarların dikkate alınmasının hukuka uygun olduğu gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

2017 yılına ilişkin yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defteri ile belgelerin incelenmek üzere teslim için hazır bulunduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirketin, TC Maliye Bakanlığı Vergi Kaçakçılığı-3 Denetim Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısıyla 2017 yılının sahte belge kullanımı yönünden sınırlı olarak incelenmesinin istendiği, söz konusu yıla ait defter ve belgelerinin ibrazı gerektiğini duyuran yazının, usulüne uygun şekilde 04/04/2021 tarihinde tebliğ edildiği ancak söz konusu defter ve belgelerin ibraz edilmediğinden bahisle yapılan dava konusu tarhiyata karşı açılan davada, uyuşmazlığa konu yasal defter ve belgelerin Vergi Mahkemesince 15/04/2022 tarihinde ara kararıyla istenildiği ancak dava dosyasına sunulmadığı,

davacı tarafından 26/07/2022 tarihli istinaf başvurusu dilekçesi ekinde 2017 yılına ilişkin yevmiye defteri ile belgelerin ibraz edildiği, Vergi Dava Dairesince verilen 22/12/2022 tarihli ara kararında ise davacıdan aynı yıla ait defter-i kebir ve envanter defterlerinin ibrazının istenildiği ancak anılan defterlerin dosyaya ibraz edilmemesi üzerine davacı istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun maddesinin (b) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, ticari faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi tutulduğu, 20. maddesinde teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını teşkil eden bedelin katma değer vergisi matrahını oluşturduğu, 29. maddesinde, mükelleflerin, vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak,

düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, 34. maddesinin 1. bendinde ise yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği, 253. maddesinde, bu Kanun'a göre defter tutmak mecburiyetinde olanların, tuttukları defterlerle üçüncü kısımda yazılı vesikaları ilgili bulundukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl süre ile muhafaza etmek.

256. maddesinde ise, mükelleflerin muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü defter, belge ve kayıtları muhafaza süresi içinde yetkili makam ve memurların talebi üzerine ibraz ve inceleme için arz etmek zorunda oldukları kuralına yer verilmiştir.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 40. maddesinin 4. fıkrasında, İçtihatları Birleştirme Kurulu tarafından verilen kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idarenin uymak zorunda oldukları belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

25/07/2019 tarih ve 30842 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararında, mücbir sebebin varlığı halinde defter ve belgelerin mücbir sebep dolayısıyla ibraz edilmemesinin re'sen tarh nedeni olduğu,

mücbir sebep olmaksızın defter ve belgelerini incelemeye yetkili olan inceleme elemanlarına ibraz etmeyen katma değer vergisi mükellefleri adına yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davalarda, davacılar tarafından, vergilendirme dönemine ilişkin yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi idaresinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, 2017 yılına ait defter ve belgelerin ibrazına ilişkin yazının davacıya tebliğ edilmesine karşın incelemeye ibraz edilmemesi üzerine dava konusu tarhiyatın yapıldığı, davacı tarafından 26/07/2022 tarihli istinaf başvurusu dilekçesi ekinde anılan yıla ilişkin tasdikli yevmiye defteri ile belgelerin ibraz edildiğinin anlaşıldığı olayda, söz konsu belgeler ile tasdikli yevmiye defteri kayıtlarının, anılan belgelerde yer alan işlemlerle ilgili mal alışlarının gerçek olup olmadığı,

söz konusu alımlar sırasında katma değer vergilerinin ödenip ödenmediği veya ilgili dönemde verilen katma değer vergisi beyannameleri ile ibraz edilen belgeler arasında bir uyumsuzluk bulunup bulunmadığı yönünde bir tespit yapılmasına engel teşkil etmediği de göz önünde bulundurularak, dosyaya sunulan defter ve belgeler Vergi Dairesi Müdürlüğüne gönderilmek suretiyle idarece inceleme yaptırılarak karar verilmesi gerekirken Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın reddi yolundaki karara yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde hukuka uygunluk görülmemiştir.