Danıştay 4. Daire E.1987/3280 K.1989/2844

VERGİ BORCU NEDENİYLE İKAMETGAH ADRESİNDE TATBİK EDİLEN HACİZLE İLGİLİ OLARAK DÜZENLENEN HACİZ TUTANAĞINDA HACZEDİLEN MALLARIN YÜKÜMLÜNÜN ANNESİNE AİT OLDUĞU YÖNÜNDE İLERİ SÜRÜLEN İDDİANIN İSTİBKAK İDDİASI NİTELİĞİ TAŞIMASI NEDENİYLE BU İŞLEME KARŞI AÇILAN DAVANIN VERGİ MAHKEMESİNDE İNCELENEMİYECEĞİ HK.<

Uyuşmazlık; yükümlünün vergi borcu nedeniyle ikametgah adresinde tatbik edilen hacizle ilgili olarak düzenlenen haciz tutanağında, haczedilen malların yükümlünün annesine ait olduğu yönünde sürülen iddianın istihkak iddiası niteliği taşıması sebebiyle, bu işleme karşı açılan davanın vergi mahkemesinde incelenip incelenemeyeceğine ilişkindir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 67.maddesinin son fıkrasında; "Borçlu ile birlikte ikamet etmekte olan şahıslar tarafından istihkak iddiasında bulunulduğu takdirde mal borçlunun elinde sayılır" kuralına yer verilmiştir.

Aynı Kanunun 66.maddesinde ise; "Borçlu, elinde bulunan bir malı üçüncü şahsın mülkü veya rehni olarak gösterdiği yahut üçüncü bir şahıs tarafından o mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı iddia edildiği takdirde, haczi yapan memur bunu haciz zaptına geçirir. Keyfiyet iddia borçlu tarafından yapılmışsa üçüncü şahsa, üçüncü şahıs tarafından yapılmışsa borçluya bildirilir.

Tahsil dairesi, haczin zaptını aldığı tarihten itibaren 7 gün içinde iddiayı reddetmediği takdirde istihkak iddiasını kabul etmiş sayılır. Üçüncü şahıs, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde itibaren 7 gün içinde itiraz etmediği takdirde istihkak iddiası dinlenmez. İstihkak iddiası tahsil dairesince kabul edilmez veya borçlu tarafından istihkak iddiasına itiraz edilirse, 7 gün içinde mahkemeye müracaat etmesi lüzumu tahsil dairesince üçüncü şahsa bildirilir. Müddetin de dava açılmadığı takdirde istihkak iddiasından vazgeçilmiş sayılır." hükmü getirilmiştir.

Olayda, yükümlünün 1979-1983 takvim yıllarına ait kesinleşen vergi borçlarının, 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca cebren tahsili amacıyla, 17.11.1986 gününde yükümlünün ikametgah adresinde uygulanan hacizde, haczedilen menkul malların yükümlünün annesine ait olduğu mahallinde düzenlenen haciz tutanağına şarh edilmiştir.

Söz konusu iddia yukarıda anılan kanun hükümleri uyarınca, yükümlü ile birlikte ikamet eden şahıs tarafından borçlu elinde bulunan mallar için ileri sürülen istihkak iddiası niteliğindedir.

Bu nitelikteki bir istihkak iddiasının ise, ancak adli yargı mahkemelerinde açılacak istihkak davasında ileri sürülmesi mümkün olup, bu yöndeki iddia vergi mahkemesinde ileri sürülemeyeceği gibi, bu iddialarla açılan bir davanın vergi mahkemesince incelenmesi de mümkün değildir.

Çünkü, ya istihkak iddiası tahsil dairesince kabul edildiği takdirde zaten bu nedenle haciz hükümsüz kalacaktır veya üçüncü şahıs tarafından istihkak davası açıldığında ise, haciz işleminin yasal olup olmadığına ilişkin esastan inceleme ancak bu davanın sonucuna göre yapılabilecektir.

Ancak her halükarda istihkak iddiasını içeren bir davanın vergi mahkemesinde incelenmesi mümkün olmadığından, mahkemece davanın incelenmeksizin reddi gerekirken haciz işleminin iptaline karar verilmesinde yasal isabet görülmemiştir.