Danıştay 4. Daire E.2019/4383 K.2022/7441

Dava konusu istem: Davacı adına, 2014 yılında yapmış olduğu gayrimenkul satışlarından elde ettiği kazancı beyan etmediğinden bahisle takdir komisyonu kararı uyarınca 2014/3, 6, 7 ve 10 dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kaldırılması istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; takdir komisyonu kararında ve Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısında, davacı tarafından 2008 ila 2011 yıllarında edinilerek, 2014 yılında satıldığı iddia edilen 6 adet taşınmazın satılması sonucu elde edilen kazancın ticari kazanç olarak değerlendirilebilmesi için, birden çok satışın yapılması yeterli olmayıp, emek ve sermaye faktörlerini içeren ve kar amacı gütmeye yönelik ticari bir organizasyonun varlığı ve taşınmazların iktisabında da devamlılık unsurunun bulunması gerektiği, olayda ise,

davacı tarafından 2008 ila 2011 yıllarında ivazlı bir şekilde iktisap edilmiş olan toplam 6 adet gayrimenkulün 2014 yılında satışının yapıldığı, davacının 2014 yılında gayrimenkul alış faaliyetinin ise bulunmadığı, dolayısıyla yıllar önce alınan gayrimenkullerin aynı yıl içinde satıldığı, alışlarda ise devamlılık bulunmadığı anlaşıldığından, davacı tarafından yapılan gayrimenkul satışlarının ticari kazanç elde etmek için gerekli organizasyon ve emek-sermaye ilişkisi çerçevesinde devamlı bir şekilde yapılmadığı, ticari faaliyet kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ticari faaliyeti belirleyen unsurun devamlılık olduğu ve dava konusu olayda devamlılık unsuru oluştuğundan, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, vergiyi doğuran olayla ilgisi açık ve tabii bulunmayan ifadelerin ispatlama vasıtası olarak kullanılamayacağı, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 37/1. maddesinde, her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların gelir vergisi yönünden ticari kazanç olduğu hükmüne yer verildikten sonra, bu Kanunun uygulanması açısından ticari kazanç sayılacak faaliyetler yedi bent halinde sayılarak hangi tür faaliyetlerin ticari kazanç sayılacağındaki tereddütler bertaraf edilmiştir. Bu kapsamda aynı maddenin ikinci fıkrasının 4. bendinde de, gayrimenkullerin alım, satım ve inşa işleriyle devamlı olarak uğraşanların bu işlerinden elde ettikleri kazancın ticari kazanç hükümleri çerçevesinde değerlendirileceği hükmüne yer verilmiş olup, buna göre, işlem sayısındaki çokluk ve işlemdeki istikrar, yapılan faaliyetin ticari mahiyette sayılması için yeterli olmaktadır.

Öte yandan Danıştayın müstekar hale gelmiş içtihatlarında da, bir işlemin devamlılık taşıdığının göstergesinin, o işlemin aynı vergilendirme döneminde yinelenmesi ya da önceki vergilendirme döneminde de yapılmış olması gerektiği, dolayısıyla gayrimenkul alım, satım ve inşasından elde edilen kazancın ticari kazanç olarak vergilendirilebilmesi için maddi ve şekli anlamda bir ticari organizasyonun belirgin olmadığı durumlarda, kazanç doğuran işlemin çokluğunun devamlılık unsurunu belirleyen en objektif ölçü olduğu, devamlılık unsurunun gerçekleşmesi halinde, bu işlemlerin kazanç sağlamak amacıyla yapılmadığını kanıtlama yükünün vergi mükelleflerine düşeceği kabul edilmiştir.

Bilindiği üzere, genellikle gayrimenkul edinimi kişisel gereksinim, servetin korunması veya satarak kazanç sağlama amaçlarından birine dayanmaktadır. Kişisel gereksinim nedeniyle gayrimenkul ediniminde sayının sınırlı olacağı ve servetin korunması amaçlı edinimde de tekrar satış gerektirmeyeceği dikkate alındığında, bu iki nedenden birine dayanılarak edinilen gayrimenkullerin gereksinimin ortadan kalkması veya servetin nakde dönüştürülmesini haklı ve gerekli kılan nedenlerle kanıtlanmadığı takdirde işlem sayısındaki çokluk, kazanç sağlama amacının da göstergesi kabul edilmelidir.

Dosyanın incelenmesinden; Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısına istinaden davacı tarafından 2014 yılında İstanbul Sarıyer … Mah. … Ada/Parsel'deki arsa, Çankaya Dikmen Mah. … Ada/Parsel'de yer alan gayrimenkul, Keçiören … Mah. … Ada/Parsel'de yer alan gayrimenkul, Keçiören … Mah. … Ada/Parsel'de yer alan gayrimenkul, Çankaya … Mah. … Ada/Parsel'de yer alan gayrimenkul ve Çankaya … Mah. … Ada/Parsel'de yer alan gayrimenkul olmak üzere toplam 6 adet gayrimenkul satışı yapıldığı ve bu satışlardan elde edilen ticari kazancın kayıt ve beyan dışı bırakılması nedeniyle sevk edildiği takdir komisyonu kararı gereğince davacı adına dava konusu cezalı tarhiyatın yapıldığı anlaşılmıştır.

Taşınmaz alım-satımı faaliyetinde devamlılık unsuru bir yılda birden fazla veya birbirini izleyen yıllarda bir veya birden fazla taşınmaz alım-satımı ile gerçekleşeceğinden, olayda devamlılık unsurunun oluştuğu ve yapılan satışların ticari mahiyette olduğu anlaşılmış olup, Vergi Dava Dairesince matrahın bulunuşu yönünden inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden temyiz isteminin kabulü ile Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyoruz.