Danıştay 4. Daire E.2020/664 K.2023/2565

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, bağlı olduğu Avusturya mukimi … GMBH şirketinden, servis sözleşmesi kapsamında sağlanan yönetim, danışmanlık ve destek hizmetleri karşılığında sene sonunda "Bölüm Ücreti" adı altında ödediği bedelin gayri maddi hak bedeli olarak değerlendirilmesi suretiyle, ödenen söz konusu tutar üzerinden 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca, kaynaktan kesme (stopaj) suretiyle tahsil ederek 2018/Aralık döneminde ihtirazı kayıtla beyan edip ödediği kurum (stopaj) vergisi tahakkukunun iptali ve yapılan ödemenin yasal faiziyle birlikte iadesi iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı tarafından, yurt dışında mukim şirketen "Servis Anlaşması" kapsamında aldığı yönetim, danışmanlık ve destek hizmetleri karşılığında sene sonunda "Bölüm Ücreti" adı altında ödediği bedelin gayri maddi hak bedeli olarak değerlendirilmesi suretiyle, ödenen söz konusu tutar üzerinden kaynaktan kesme (stopaj) suretiyle tahsil ettiği kurum (stopaj) vergisini, anılan hizmetlerin, 5520 sayılı Kanunun 30. maddesinin (2) numaralı fıkrasında vergilendirileceği belirtilen gayri maddi haklardan olmadığı ihtirazi kaydıyla beyan etmesine rağmen, ihtirazi kayıt kabul edilmeyerek,

beyan edilen matrah üzerineden tahakkuk işlemi yapılmış ise de; davacı ile yurt dışında mukim şirket arasında imzalanan "Servis Anlaşması"nın 2 nolu ekinde, " 1-Spesifik yönetim önlemlerinin uygulanması için danışmanlık, 2-Bölüm fonksiyonlarının koordinasyonu alanında ticari danışmanlık (örneğin; satın alma, üretim ve satışın koordinasyonu), 3-Dağıtım faaliyetleri için danışmanlık (fiyat sabitleme, müşteri kazanma v.b), 4-Sipariş sürecini koordine edilmesi ile ilgili bilgi iletimi (ham madde, ambalaj materyali v.b) ve ürün sağlama, 5-Reklam hizmetlerinin verilmesi,

6-Yatırım projelerinin gerçekleştirilmesi ile ilgili ekonomi durumu danışmanlığı, 7-Kontrol ve muhasebe hizmetlerinin kurulması, geliştirilmesi ve gerçekleştirilmesi ile ilgili danışmanlık, 8-Personel politikası, ücret politikası, eğitim ve personel seçimi konusunda danışmanlık hizmetleri, 9-Hukuki, teknik ve ticari danışmanlık." olarak sayılan hizmetlerin hiçbirisinin, 5520 sayılı Kanunun 30. maddesinin yukarıda metni verilen (2) numaralı fıkrasında vergilendirileceği belirtilen gayrimaddi haklardan olmaması nedeniyle, davacı adına yapılan tahakkuk işleminde hukuka uygunluk görülmediği,

kuruluş, görev ve yetkileri bakımından bir kamu idaresi olan vergi idarelerinin, hukuka aykırı işlemleri nedeniyle ortaya çıkan zararı tazmini Anayasa kuralı ve Hukuk Devleti İlkesinin gereği olduğundan davacının yasal faiz isteminin talebe bağlı olarak kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği, istinaf başvurusuna konu mahkeme kararında, davacının yasal faiz istemine ilişkin özel düzenleme niteliğindeki 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112.maddesinin 4.fıkrasına dayanılması gerekirken genel bir hüküm olan Anayasanın 125.maddesine dayanılması yerinde değil ise de bu hususun, kararın kaldırılmasını gerektirecek bir neden olarak görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, mükellefin rızası ile vermiş olduğu beyannameye dava açamayacağı, davacı hakkında yapılan işlemler hukuka uygun olduğundan kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 3. maddesinin 2. fıkrasında, Kanun'un 1. maddesinde sayılı kurumların kanuni ve iş merkezlerinin her ikisi de Türkiye'de bulunmayan sadece Türkiye'de elde ettikleri kazaçları üzerinden dar mükellefiyet esasında vergilendirileceği hükme bağlanmış ve üçüncü fıkrasında da, dar mükellefiyette kurum kazancını oluşturan kazanç ve iratlar bentler halinde sayılmıştır.

Aynı Kanunun 30. maddesinde, dar mükellefiyete tabi kurumların maddede bentler halinde sayılan kazanç ve iratları üzerinden, bu kazanç ve iratları avanslar da dahil olmak üzere nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettirenler tarafından kurumlar vergisi kesintisi yapılacağı hükmüne yer verilmiş olup maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde serbest meslek kazançlarından, ikinci fıkrasında ise ticari veya zirai kazanca dahil olup olmadığına bakılmaksızın telif, imtiyaz, ihtira, işletme, ticaret unvanı marka ve benzeri gayri maddi hakların satışı,

devir ve temliki karşılığında nakden veya hesaben ödenen veya tahakkuk ettirilen bedeller üzerinden kurumlar vergisi kesintisi yapılacağı hükme bağlanmıştır. Vergi kesintisi oranları 2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca 3/2/2009 tarihinden itibaren petrol arama faaliyetleri dolayısıyla sağlanacak kazançlarda %5, diğer serbest meslek kazançlarında %20, gayri maddi hak bedeli ödemelerinde de %20 olarak belirlenmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti ile Avusturya Cumhuriyeti arasında 03/11/1970 tarihinde imzalanan ''Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma” antlaşmasının 12. maddesinin 1. bendinde, Devletlerin birinde doğan ve diğer Devletin bir mukimine ödenen gayrimaddi hak bedellerinin bu diğer Devlette vergilendirilebileceği, 2. bendinde, söz konusu gayrimaddi hak bedellerinin elde edildikleri Akit Devlette ve o Devletin mevzuatına göre vergilendirilebileceği, ancak kendisine ödemede bulunan kişi gayrimaddi hak bedelinin gerçek lehtarı ise,

bu şekilde alınacak vergi gayrimaddi hak bedelinin gayrisafi tutarının yüzde 10'unu aşamayacağı, 3. bendinde, bu maddede kullanılan "gayrimaddi hak bedelleri" teriminin, sinema filmleri, radyo- televizyon yayınlarında kullanılan filmler ve bantlar dahil olmak üzere edebi, artistik bilimsel her nevi telif hakkının veya her nevi patentin, alameti farikanın, desen veya modelin, planın, gizli formül veya üretim yönteminin veya sınai, ticari, bilimsel tecrübeye dayalı bilgi birikiminin kullanma imtiyazı, kullanma hakkı veya satışı ile sınai, ticari,

bilimsel teçhizatın kullanma imtiyazı veya kullanma hakkı karşılığında elde edilen her nevi bedeli kapsayacağı belirtilmiştir.

Davacının Avusturya'da mukim firmadan "Servis Anlaşması" kapsamında aldığı yönetim, danışmanlık ve destek hizmetleri için yaptığı ödemeler nedeniyle ihtirazı kayıtla beyan edilip ödenen kurum (stopaj) vergisi tahakkukuna ilişkin işlemin iptali ile yapılan ödemenin yasal faiziyle birlikte iadesinin istenildiği olayda, davacı şirketin aldığı hizmetlerin, yurt dışı mukim şirketin bilgi birikiminin davacı şirkete aktarımı olduğu ve yukarıda açıklanan mevzuata göre bilimsel her nevi telif hakkı, bilimsel tecrübeye dayalı bilgi birikiminin kullanma imtiyazı karşılığında ödenen bedelin gayrimaddi hak bedeli olduğu sonucuna ulaşıldığından, aksi gerekçeyle verilen Vergi Dava Dairesi kararında hukuka uyarlık bulunmamıştır.