Danıştay 4. Daire E.2023/10300 K.2024/6798

Dava konusu istem: Adana ili, Yumurtalık ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel (toplulaştırma sonrası ... ada, ..., ... ve ... parsel) sayılı taşınmazın bulunduğu alanda, "Adana Yumurtalık Ovası Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi" kapsamında yapılan arazi toplulaştırması işleminin anılan taşınmaz yönünden iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacıya ait eski ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu yerden verilmeyen 5.420 m²'lik kısım için eski yerle eş değerde olmayan arazi yapısı itibariyle çakma kuyu ile sulanabilen, köy yoluna cepheli olmadığı gibi yola yaklaşık 1.000 metre mesafede olan, tarla içi yollarla ulaşım sağlanabilen, köyün yaklaşık 1.500 metre dışında ve başkası tarafından ekilmiş 10-12 yaşlarında mandalina ağaçlarının bulunduğu yerde oluşturulan ... ada,

... parselden davacıya tahsis edilmesi suretiyle yapılan dava konusu toplulaştırma işleminde, davacının eski yerine eş değer yer verilmemesi yönünden hukuka ve mevzuata uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerinde yıllardan beri köye ait ilkokul binası ile 3. kişiye ait ev ve ahırın bulunduğu, davacının taşınmazı tahsis işlemleri yapıldıktan sonra satın aldığı, önceki maliklerin söz konusu yapılara ait kısımların parselden ayrılması yönünde mülakat verdikleri ve bu mülakata göre işlem yapıldığı, davacının bu durumu bilmeden taşınmazı satın aldığının düşünülmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

3083 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 24. maddesi gereğince şerh tarihinden sonra araziyi devralan veya üzerinde bir hak iddia eden kimsenin, eski malikin yükümlülüklerini aynen kabul etmiş sayılacağı, ... parselle ilgili mevcut olan sıkıntıların tamamı çözüldüğü, şahıslar arasındaki ve şahıs ile kamu arasındaki sosyal ve tapusal sıkıntıların giderildiği, yapılan işlemlerin ilgili kanun ve yönetmeliklere uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu ... Mahallesinin 12/08/2009 tarihinde "uygulama alanı" ilan edilerek, tapu kaydına şerh konulduğu, 689 sayılı parselin üzerine şerh konulduğu tarihte ... ve ... mülkiyetinde olduğu ve bu malikler ile mülakat çalışmaları yapıldığı, taşınmazın eski malikleri tarafından, taşınmaz üzerinde "...

Köyü İlkokulu" ve müştemilatının yapılmasına izin verildiğinden, adı geçen maliklerin verdiği mülakatlarda, okul alanı kadarlık kısmının Yumurtalık Milli Eğitim Müdürlüğüne bağışladığını beyan etttikleri, (Yumurtalık Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından uyuşmazlık konusu parselin bir kısmında 1968 yılında okul binası ve müştemilatı yapılmış olup yıllardır köyde eğitim-öğretim faaliyeti yürütüldüğü anlaşılmaktadır) Yumurtalık İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ... tarihli ... sayılı yazısında Tarım Reformu Genel Müdürlüğünden, "okul yerinin" Maliye hâzinesinden karşılanması ve mülkiyet sıkıntısının çözülmesini talep etttiği, bu talep uygun görülerek,

okul alanının ... ada, ... parsel olarak Maliye Hazinesi adına tahsis edildiği, ayrıca söz konusu taşınmazın bir dekarlık kısmının (dava dışı) ... (...) tarafından eski malik ...'tan muhtar senediyle satın alarak, arazi içerisine ev ve ahır yaptırmış olup halen burada ikamet ettiğinden, önceki malikler verdiği mülakata taşınmazın ilgili bir dekarlık kısmının ... için ayrılmasını beyan ettikleri için söz konusu bir dekarlık alanın ... ada, ... parsel olarak ... adına tahsis edildiği,

okul ve ev yeri ayrıldıktan sonra eski yere sığmayan yaklaşık 5 dönümlük arazinin, eski maliklerin tercihleri doğrultusunda, bahçe olarak kullandıkları ... sayılı parselin olduğu yere taşındığı ve ... ada, ... parsel olarak tahsis edildiği, davacının ise taşınmazı bütün bu işlemler yapıldıktan sonra 20/12/2016 tarihinde satın aldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu toplulaştırma işlemi kapsamında uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin yapılan tahsis işlemlerinin, parseldeki fiili kulanım dikkate alınarak, önceki maliklerin mülakat formunda belirtikleri beyanlar doğrultusunda yapıldığı görülmektedir.

Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin işlem tarihinde yürürlükte olan 24. maddesinde, "Toplulaştırmanın uygulanacağı proje alanında bulunan parseller, tapu kütüğüne şerh verilmesi için Bölge Müdürlüğünce mahalli tapu sicil muhafızlığına bildirilir. Şerh tarihinden sonra araziyi devralan veya üzerinde bir hak iddia eden kimse, eski malikin yükümlülüklerini aynen kabul etmiş sayılır." kuralına yer verilmiştir.

Bu durumda, davacının taşınmaz üzerinde faaliyette olan ilkokul binası ile 3. kişiye ait yapıların bulunduğunu bilerek satın aldığı ve yukarıda yer verilen Yönetmelik kuralı gereğince önceki maliklerin yükümlülüklerini aynen kabul etmiş sayıldığı dikkate alındığında, taşınmaza ilişkin olarak yapılan toplulaştırma işleminde hukuka ve mevzuata aykırı bir durum bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, Dairemizin onama yolundaki kararına katılmıyoruz.