Danıştay 4. Daire E.2023/12437 K.2025/2733

Dava konusu istem: İstanbul ili, Pendik ilçesi, ... Mahallesi ... parsel sayılı ve tamamı Hazineye ait taşınmazın işyeri ve şantiye sahası olarak davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle 30/05/2017-07/07/2020 tarihleri arasındaki dönem için 4.867.006,20-TL ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; dosyadaki bilgi ve belgelerle taşınmaz mahalinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve hükme esas alınabilecek nitelikte görülen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, 30/05/2017 - 07/07/2020 tarihleri arasındaki dönem davacı şirket tarafından Hazineye ait taşınmazın 43.623,00 m2'lik kısmının kullanıldığı sabit olup, söz konusu dönem için istenilen dava konusu 4.867.006,20-TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Taşınmazın 1986 yılından beri kullanıldığı, taşınmazın Hazine adına tescil edilmesinin ardından ecrimisil tahakkuk ettirilmeye başlanıldığı, ecrimisil bedelinin fahiş olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 günlü, 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde;

tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." hükmü yer almıştır.

İşgal nedeniyle alınan bir tazminat olan, ecrimisilin tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, ecrimisilin fahiş olduğu iddiasının emsal bir taşınmaza göre değerlendirilmesi yolunun seçilmesi ve bu emsalin taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan nitelikte olması gerektiği, öte yandan, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar için emlak vergi değerinin %3'ünden az olmayacak şekilde ecrimisil bedeline hükmedileceği de kuşkusuzdur.

02/12/2015-29/05/2017 tarihleri arasındaki dönem için düzenlenen 5.338.303,90-TL tutarlı, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin ve söz konusu ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada; Danıştay bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince yeniden yapılan yargılamada, (... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla) dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 4.502.451,79-TL'lik kısmının iptaline, 835.852,11-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiş. Danıştay Dördüncü Dairesinin 28/04/2025 tarih ve E:2025/2259, K:2025/2723 sayılı kararıyla da, bahsi geçen kararın onandığı görülmüştür.

Bu durumda, taşınmazın önceki dönem kullanımlarına ilişkin yapılan yargılama sonucu verilen kararlar dikkate alınarak ve yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle hesaplama yapılarak (emlak vergi değerinin %3'ünden az olmayacak şekilde) bir karar verilmesi gerektiğinden, davanın reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.