Danıştay 4. Daire E.2023/12530 K.2023/6977

2- ... Kaymakamlığı (E-Tebligat)

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mah. ... Cad. No:... adresinde ikinci el araç alım satım alanında faaliyet göstermek üzere davacı tarafından yapılan iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatı başvurusunun, Çankaya Kaymakamlığının "trafiğe getirdiği yük, can ve mal güvenliği riski ile çevre ve altyapıya getirdiği yük açısından olumsuz değerlendirildiğinden, anılan işyerine ruhsat verilmesi uygun görülmemektedir." yönündeki olumsuz görüşüne istinaden reddine ilişkin ... tarih ve E.. sayılı Çankaya Belediye Başkanlığı işlemi ile olumsuz görüşe ilişkin söz konusu ... tarih ve E.. sayılı Çankaya Kaymakamlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığın çözümü amacıyla mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesi sonucunda, davacı tarafından ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapmak amacıyla iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemine konu iş yerinin bulunduğu yerin trafik akışı yönünden yoğun olduğu, iş yerinin ziyaretçilerinin oluşturacağı statik trafik ve dinamik trafiğin 77 m. genişliğindeki ...

Caddesinin erişebilirliğini ve trafik güvenliğinin azaltacağı, iş yerinin bulunduğu yere ilişkin yürürlükteki imar planında kentsel kullanım kararının "konut dışı kentsel çalışma alanı" olarak tanımlandığı, imar mevzuatında bu lejantın tanımı içinde yer alan fonksiyonlar arasında “oto galerilerinin” yer almadığı, bu nedenle anılan adreste ikinci el oto alım satım faaliyetine konu iş yerinin açılmasının trafik güvenliği ve ...

Caddesinin ve çevresindeki taşıt yollarının erişebilirliği açısından uygun olmadığı, bir başka ifadeyle, söz konusu iş yerinin çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riski bakımından uygun olmadığı anlaşıldığından, davacının iş yeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Çankaya Belediye Başkanlığı işlemi ile bu işlemin dayanağı olumsuz görüş içeren Çankaya Kaymakamlığı işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ruhsat başvurusunda bulunurken Yönetmelikte belirtilen şartları taşıdığına ilişkin idare tarafından düzenlenen rapor ve belgelerin bulunduğu, işyerlerine yakın noktalarda aynı faaliyet konusunda komşu işyerlerine ruhsat verildiği, bilirkişi incelemesinde bu hususun dikkate alınmadığı, taşınmazın imar planındaki konumuna ilişkin bir araştırmanın hatalı olduğu,

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

1- ... Belediye Başkanlığı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. 2- ... Kaymakamlığı tarafından, cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karşı oyda belirtilen gerekçeyle, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava, ikinci el araç alım satım alanında faaliyet gösteren davacı tarafından, üçüncü sınıf gayri sıhhi iş yeri açmak amacıyla yapmış olduğu üçüncü sınıf gayri sıhhi iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve E.. sayılı Çankaya Belediye Başkanlığı işlemi ile bu işlemin dayanağı olumsuz görüş içeren ... tarih ve E.. sayılı Çankaya Kaymakamlığı işleminin iptali istenilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden.

İdare Mahkemesince, ikinci el araç alım-satım alanında faaliyet gösterilmek üzere açılmak istenen iş yerinin, bulunduğu sokak ve mevkinin trafik durumu da dikkate alınarak, genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yer ve konumda olup olmadığını ortaya koyan bilirkişi raporunun alınmasına karar verilerek, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda, (bilirkişilere sorulan sorular arasında) Ankara ili, Çankaya ilçesi, ...

Mah. ... Cad.

No:... adresinde bulunan iş yerinin bulunduğu caddenin trafik akışı yönünden yoğun olduğu; ancak bu duruma karşın, araçların uzun süreli olarak yol boyu park etmesini engellemek maksadıyla herhangi bir park yasağı levhasının bulunmadığı, yaya kaldırımı üzerine engelli vatandaşları için yapılan sarı alanları dahi engelleyecek şekilde park eden araçların olduğu, caddenin sağında ve solunda park edilen araçlar nedeniyle seyir halindeki araçların sıklıkla karşı şerit ihlalinde bulundukları; başka bir ifade ile bu durumun yaya ve araç trafik sirkülasyonunun yavaşlamasına neden olduğu, sonuç itibariyle ulaşım konforunun ve güvenliğinin azaldığı,

dava konusu taşınmazın cephe (hizmet) aldığı ... Caddesinin toplayıcı ve bölüm içi dağıtıcı nitelikte bir yol olması nedeniyle etrafında bulunan hiyerarşisi daha yüksek toplayıcı ve dağıtıcı nitelikteki diğer ana yolların (... Bulvarı ve ... Bulvarı) arasında önemli bir bağlantı işlevinin olmasına koşut olarak ...

Caddesinin önemli bir trafik yükünü taşıdığı dikkate alındığında; ... isimli ikinci el oto galerisinin ziyaretçilerinin oluşturacağı statik trafik ve dinamik trafik 77 m. Genişliğindeki ... Caddesinin. “Belli bir yere/varış noktasına güven ve optimal zaman içinde ulaşabilme/erişebilme kolaylığı ve rahatlığı” olarak tanımlanan erişebilirliğini ve trafik güvenliğinin azaltacağı; aynı zamanda ...

Caddesine paralel Cevizlidere Caddesinin trafik yükünü de arttırarak, bu caddenin de erişebilirliğinde ve trafik güvenliğinde sorunlara yol açacağı, ayrıca, halihazırda dava konusu ... isimli ikinci el oto galerisinin Çankaya ilçesi, ... Mah. ... Cad.

No:... adresinin yer aldığı ... ada 48 no'lu parselin mer-i imar planında kentsel kullanım kararının "konut dışı kentsel çalışma alanı" olarak tanımlanması ve imar mevzuatında bu lejantının tanımı içinde yer alan fonksiyonlar arasında “oto galerilerinin” yer almaması nedeniyle, ... Caddesinden cephe alan ... ada, 48 nolu imar parselinde ikinci el araç alım-satım alanında faaliyette bulunulmasının uygun olmadığı, (...)... isimli ikinci el oto galerisinin, Çankaya ilçesi, ...

Mahallesi, ... Cad. No:... adresinde faaliyet göstermesinin; genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yer ve konumda olmasına karşın; trafik güvenliği ve ... Caddesinin ve çevresindeki taşıt yollarının erişebilirliği açısından uygun olmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.

Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince, bilirkişi görevlendirmesi esnasında, bilirkişilere sorulan sorular arasında, işyerinin bulunduğu parselin imar planındaki konumuna ilişkin herhangi bir soru ve değerlendirme istenilmemesine rağmen, bilirkişilerce bu hususta da değerlendirme yapılarak görüş beyan edildiği, öte yandan, davalı belediyece talep edilen ve 09/08/2021 tarihinde çevre mühendisi tarafından düzenlenen raporda.

"İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti yapan işyerinin bulvar üzerinde olduğu, yakın çevrede mesken bulunmayıp, işyeri yoğunluklu olduğunun gözlemlendiği" hususlarına yer verildiği, ayrıca, ruhsat başvurusuna konu işyerinin denetim sonucunda hazırlanan heyet raporunca uygun görüldüğü, Ruhsat Yönetmeliğinin Ek/2-C'sinde yer alan 8.14. maddedeki özel fiziki şartları sağladığının tespit edildiği hususlarının, Çankaya Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih, ... sayılı yazısı ile davacıya bildirildiği görülmektedir.

Dosyadaki bilgi ve belgeler ile, UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden.

Çankaya Belediye Başkanlığı tarafından, davacıya ait işyeri ile aynı ve yakın mahallelerde, aynı nitelikteki işyerleri hakkında tesis edilen ruhsat başvurularının, davalı idarece benzer gerekçeyle (olumsuz Kaymakamlık görüşüne istinaden) reddine dair işlemlerin iptali istemiyle ilgililerince açılan davalarda, İdare Mahkemelerince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararlara karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurularının reddine dair kararların temyiz incelemesi sonucunda Dairemizce onandığı ve kesinleştiği görülmektedir.

Bu durumda, ruhsat başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlem ile dayanak olumsuz Kaymakamlık görüşünde yer verilen söz konusu gerekçenin soyut ve genel ifadeler içerdiği, bu hususların somut olarak ortaya konulmaksızın işlem tesis edildiğinin açık olduğu, bilirkişiler tarafından hazırlanan raporda ise, davacı tarafından ileri sürülen, uyuşmazlık konusu işyerine yakın mesafedeki benzer nitelikteki 7 adet işyerine olumlu görüş verildiği, işyerinin bulunduğu binanın zemin katında bulunan market, diş hekimliği, oto ekspertiz vb. işyerlerine ait hususi otoparkların bulunmadığı,

kendilerine ait işyerinin önünde ve bodrum katlarında ise, müşteri ve ziyaretçilere yetecek miktarda kapalı otoparkların bulunduğuna, kaldırıma park eden araçlar ile cadde üzerindeki trafik yoğunluğunun kendileri dışındaki işyerlerinden kaynaklandığı yönündeki iddia ve itirazların dosyadaki bilgi ve belgelerle bir bütün olarak incelenip değerlendirilmesi gerekirken; uyuşmazlığın çözümü amacıyla İdare Mahkemesince kendilerine yöneltilen sorular haricinde, işyerinin imar planındaki fonksiyonu gibi kendilerine bilgi sorulmayan hususlarda da inceleme ve değerlendirmeler yapılmak suretiyle bilirkişi raporu hazırlandığı,

09/08/2021 tarihli çevre mühendisi tarafından düzenlenen raporda, İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti yapan işyerinin bulvar üzerinde olduğu, yakın çevrede mesken bulunmayıp, işyeri yoğunluklu olduğunun gözlemlendiği, ayrıca, davalı idare Ruhsat ve Denetim Şube Müdürlüğü'nün Ruhsat Yönetmeliğinin Ek/2-C'sinde yer alan 8.14. maddedeki özel fiziki şartları sağladığının tespit edildiğine ilişkin yazıları ile,

benzer uyuşmazlıklarda, davacıya ait işyeri ile aynı ve yakın mahallelerde bulunan işyerleri hakkında tesis edilen benzer nitelikteki işyerleri hakkında verilen yargı kararları sonucu ticari faaliyetlerine devam edebilme imkanları olduğu birlikte değerlendirildiğinde, bu durumun, adalet ve hakkaniyet ilkelerine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediğinden, temyiz isteminin kabulü ile, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, Daire kararına katılmıyoruz.