Danıştay 4. Daire E.2023/12627 K.2025/257

Dava konusu istem: Eskişehir ili, Tepebaşı ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde ikamet eden davacı tarafından, Eskişehir ili, Tepebaşı İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde kayıtlı taşınmazda bulunan ... Hotel için Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; dava konusu taşınmazın 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarında "Büyükşehir Belediyesi Sosyal Kültürel Tesisler Alanı" olarak planlandığı, plan notunda da "Plan onama sınırı içerisinde kalan kısımda zemin kat ticaret olarak kullanılacaktır." ibaresinin yer aldığı,

bu itibarla, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin yukarıda yer verilen düzenlemeleri uyarınca, hotel fonksiyonunun kültürel ve sosyal tesis olarak değerlendirilemeyeceği açık olup, dava konusu işyerinin mevcut hâliyle 3572 sayılı Kanun'da bahsi geçen imarla ilgili düzenlemelere aykırı olmama koşulunu taşımadığı ve hotel olarak ruhsatlandırılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, ... tarih ve ... sayılı işyeri iş yeri açma ve çalışma ruhsatında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı,

öte yandan, her ne kadar davalı idarece, Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile dava konusu alanın "Ticaret-Turizm-Konut Alanı" olarak planlandığı ve ilçe belediyesince 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının hazırlanma aşamasında olduğu, dolayısıyla bu hâliyle dava konusu işlemin hukuka aykırılığından bahsedilemeyeceği belirtilmişse de, düzenlendiği tarih itibariyle dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu,

söz konusu hukuka aykırılığın ise dava konusu işlemin dayanağında değişiklik yapılarak ortadan kaldırılamayacağı kanaatine varıldığından, belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; dava konusu iş yeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan ve söz konusu yerin kullanım amacını "Büyükşehir Belediyesi Sosyal Kültürel Tesisler Alanı" olarak belirleyen 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarına göre verilen yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerinin plan fonksiyonuna aykırı olduğunu ortaya koyan bir mahkeme kararı bulunmaması ve yapı ruhsatı ile yapı kullanma izin belgesinin idarece iptal edilmemiş olması,

Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile dava konusu alanın "Ticaret-Turizm-Konut Alanı" olarak planlandığının ve ilçe belediyesince 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının hazırlanma aşamasında olduğunun anlaşılması nedeniyle sonradan yapılmış olsa bile söz konusu yapı (otel) fonksiyonu bakımından imar planından kaynaklanan sorunun giderilmiş olması durumları hep birlikte değerlendirildiğinde,

dava konusu iş yeri açma ve çalışma ruhsatının hukuken imar mevzuatına aykırı olduğunun değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmakla halen geçerli olan yapı kullanma izin belgesine istinaden otel işletmesi için düzenlenen dava konusu iş yeri açma ve çalışma ruhsatında hukuka aykırılık, aksi yönde bu ruhsatı iptal eden ilk derece mahkemesi kararında isabet görülmediği gerekçesiyle davalı idare ve davalı idare yanında müdahilin istinaf başvurularının kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Üzerinde ... Hotel bulunan Eskişehir ili, Tepebaşı İlçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parselde kayıtlı taşınmazın Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarında değişiklik yapılarak Büyükşehir Belediyesi sosyal ve kültürel tesis alanı olarak belirlendiği, bunun üzerine taşınmazın kamulaştırıldığı, davalı idare tarafından kamulaştırma amacına ve kamu yararına aykırı olarak ticari amaç güdülmek suretiyle taşınmaz üzerine otel yapıldığı,

söz konusu taşınmaza birkaç yüz metre mesafede ikamet ettiği, taşınmazın imar planlarındaki fonksiyonuna uygun olarak kullanılması durumunda bir takım kamusal hizmetlerden yararlanma imkânının olacağı, tesis edildiği tarihteki imar planı hükümlerine aykırı olarak verilen dava konusu iş yeri açma ve çalışma ruhsatının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca işlemin tesis edildiği, söz konusu yapının, yapı kullanma izin belgesinde belirtildiği üzere sosyokültürel tesis olarak da kullanılacak otel fonksiyonlu olduğu, ruhsat başvuru işlemlerinin usule ve mevzuata uygun yürütüldüğü belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

MÜDAHİLİN SAVUNMASI

Davalı idarenin kamu kaynaklarından para harcamamak için yap-işlet-devret modeli ile bir bina sahibi olmak istediği, bu kapsamda belediye meclisince oybirliğiyle ihale kararı aldığı, yapılan ihaleye göre yaptığı işin karşılığı olarak binayı sözleşme süresince işletip sonrasında tahliye edeceği, sözleşme bitiminde binanın nasıl kullanılacağına davalı belediyenin karar vereceği, sosyal ve kültürel hizmet kapsamında otelin birçok imkânının belediyeye tahsis edildiği, imar planına aykırılığın söz konusu olmadığı, idarenin kesinleşmiş kamulaştırma ve ihale kararlarına, ihaleye bağlı olarak yapılan sözleşmeye, inşaat ruhsatı işlemlerine ve idari istikrar ilkesine güvenerek sözleşmeden kaynaklı edimini olması gerektiği gibi ifa ettiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.