Danıştay 4. Daire E.2023/13166 K.2025/78

Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul ili, Zeytinburnu İlçesi, ... Mah.... Bulvar Cad. Dış Kapı No:... İç Kapı No:... adresinde bulunan ve kiracı sıfatıyla Evkur Zeytinburnu şubesi olarak 01/032019 tarihinden itibaren işletmekte olduğu iş yerinin, 28/01/2022 tarihinde tutulan tutanak uyarınca ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle 5393 sayılı Belediye Kanunun 15. maddesinin (b), (c) ve (I) bendi, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrası ve 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince faaliyetten men edilmesine ve yine hakkında 581,00 TL idari para cezası uygulanmasına dair Zeytinburnu Belediye Başkanlığının... karar tarihli ... karar nolu ve ... evrak nolu encümen kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacının dava konusu iş yeri ile ilgili olarak 04/04/2019 tarihinde yapmış olduğu işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun davalı idarece Yangından Korunma Yönetmeliğine göre eksiklikler olduğu yönündeki tespitler nedeniyle henüz kabul edilmemesine ve iş yeri ile ilgili olarak iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmemesine rağmen davacının ruhsatsız olarak faaliyete geçtiği ve bu durumun da davalı idarece 28/01/2022 tarihinde yapılan denetimde tespit edilmesi üzerine de dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşıldığından,

dava konusu iş yerinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle faaliyetten men edilmesine ve yine davacı hakkında 581,00 TL idari para cezası uygulanmasına dair dava konusu encümen kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ruhsat başvurusunda bulunduğu eksikliklerin giderilmesi için süre verilmesine karşın sürenin sonunda eksikliklerin giderilip giderilmediğinin incelenmediği, işyerinin kapalı kalması ekonomik olarak şirketi mağdur edeceği, dava konusu düzenlemenin çalışma hakkı ve özel teşebbüs kurma özgürlüğünü ölçüsüz bir şekilde kısıtladığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun'nun 5. maddesinde, başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği, İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. hükmü yer almaktadır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde ise, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz; işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır düzenlemesine yer verilmiştir.

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında... Kanun'un 1. maddesinde, "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32. maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir..." hükmü yer almaktadır.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesinde, "Yetkili makamlar tarafından adlî işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir. Bu madde, ancak ilgili kanunda açıkça hüküm bulunan hallerde uygulanabilir." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle 5393 sayılı Belediye Kanunun 15. maddesinin (b), (c) ve (I) bendi, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrası ve 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince faaliyetten men edilmesine ve yine hakkında 581,00 TL idari para cezası uygulanmasına dair Zeytinburnu Belediye Başkanlığının ... karar tarihli... karar nolu ve ... evrak nolu encümen kararının iptalinin istenildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte incelenmesinden; işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteremeyecekleri 3572 sayılı Kanun ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte düzenlenmiş olup, bu mevzuat uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken, başka mevzuat uygulanmak suretiyle ayrıca para cezası verilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından, işlemin para cezasına ilişkin kısmının iptaline karar verilmesi gerekmekte iken, bu kısım yönünden davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bu kısım yönünden bozulması gerektiği oyuyla, Dairemiz çoğunluk kararına kısmen katılmıyoruz.