Danıştay 4. Daire E.2023/14059 K.2024/173

Dava konusu istem: Balıkesir ili, Havran ilçesi, … ve … Mahallelerinde davacı şirket tarafından yapılması planlanan "Kalker Ocağı Alan Genişletmesi ve Kapasite Artışı" projesi ile ilgili olarak Balıkesir Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı görüş yazısı doğrultusunda, 29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 5. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ÇED sürecinin sonlandırılmasına ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; yaptırılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ve dosyada bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; kalker ocağı alan genişletme kapasite artışına ilişkin ÇED başvuru dosyasında, 2,38 hektarlık kalker ocağı alanının 55,71 hektara, 275.000 ton/yıl olan üretim kapasitesinin ise 500.000 ton/yıla çıkarılması hedeflenen ÇED alanı ve mevcut tesis çevresindeki bitki örtüsünün homojen olarak zeytinliklerden oluştuğu, proje sahasında ayrıca Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Parsel Sorgulama Uygulamasına göre mera (5,10 ha), kayalık (5,10 ha),

orman (25,15 ha) ve tarla (0,52 ha) niteliğinde arazilerin de bulunduğu, dava konusu proje sahasının hemen bitişiğinden başlamak üzere her yönde (batı-doğu, kuzey-güney) Kanun'un öngördüğü asgari sınır olan 3 kilometrelik mesafe içinde zeytinlik sahaların bulunduğunun tespit edildiği, ÇED sahasına en yakın zeytinliğin 12 metre mesafede yer aldığı, ÇED sahasına uzaklıkları 17 metre, 58 metre, 70 metre, 88 metre, 144 metre, 151 metre, 154 metre, 272 metre, 381 metre, 389 metre ve 941 metre olan 12 adet parselin yer aldığı, söz konusu sahada yaklaşık 750 ila 1.000 hektar arasında zeytinlik alan olduğunun hesaplandığı,

3 kilometrelik sınırın dışında da zeytinliklerin yayılım gösterdiği, bu yönüyle, dava konusu alanının yakın çevresinin tarımsal açıdan bir bütünlük gösterdiği, söz konusu faaliyetin "toz çıkaran” tesisler grubunda yer aldığı, açık işletmecilik yöntemiyle patlatma yapılarak gerçekleştirilecek faaliyet sonucunda toz ve duman oluşumunun gerçekleşeceği, bu çalışmalar sırasında patlatma, sökme, yükleme, nakliye ve boşaltma işlemleri sırasında toz emisyonunun oluşacağı,

alana çok yakın mesafede oluşacak bu tozun ÇED alanı civarındaki ekolojik ve ekonomik değerdeki zeytin ağaçlarının ve diğer bitki yapraklarının üstünde tutunarak onların solunumlarına, ışığı etkileyerek fotosentez yapmalarına mani olacağı ve buna bağlı olarak zeytinliklerin vegetatif ve generatif gelişimlerine olumsuz etki yapacağı, verim ve kalite kaybına sebebiyet vereceği, delme-patlatma yöntemiyle çıkarılan tüvenan kalkerin, kapasitesi oranında mevcut kırma-eleme tesisine gönderileceği veya talep doğrultusunda doğrudan piyasaya sevk edileceği hususları da dikkate alındığında,

davaya konu Kalker Ocağı Alan Genişletmesi ve Kapasite Artışı Projesi hakkında tesis edilen ÇED sürecinin sonlandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer verilen bilimsel eserlerdeki görüşlerin, bilirkişi raporunda belirtildiği şeklinden farklı ibareler içerdiği, dava konusu tesisin zeytinliklerin vegetatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakıp bırakmadığı, toz ve duman çıkarıp çıkarmadığı tespit edilmeden dava konusu işlemin tesis edildiği,

ruhsat sahası 77,82 hektar olan projenin 2,38 hektarlık çalışma alanını kapsayan kısmı hakkında 08/03/2012 tarihinde "ÇED Olumlu" kararı verilmesine ve 24/08/2011 ve 02/11/2015 tarihli Balıkesir İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü işlemleri ile uyuşmazlık konusu sahanın tarım dışı kullanılmasına yönelik uygun görüş verilmesine karşın, kapasite artışı projesi hakkında 3573 sayılı Kanun hükümlerine istinaden, ÇED sürecinin sonlandırılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.