Danıştay 4. Daire E.2023/5296 K.2024/6483

Dava konusu istem: İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel numaralı taşınmazın önünde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 920,00-m²si üzerinde bina çıkıntısı, merdiven, yüzme havuzu ve bahçe yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi uyarınca 28/10/2014-19/07/2017 tarihleri arası dönem için davacıdan 372.624,09-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davaya konu taşınmazın üzerinde bina çıkıntısı, merdiven, yüzme havuzu ve bahçe yapılmak suretiyle davacı tarafından fuzulen işgal edildiği, bu işgal nedeniyle bilirkişi incelemesi sonucunda toplam 228.208,55 TL ecrimisil getirisi olabileceğinin hesaplanmış olduğu,

bilirkişi raporunun Mahkemelerince uygun bulunduğu görülmekle, davalı idarece düzenlenen dava konusu 23/03/2018 tarih ve 51038 sayılı ecrimisil ihbarnamesinin 144.415,54 TL'lik kısmında hukuka ve mevzuata uyarlık, fazlaya ilişkin 228.208,55 TL'lik kısım yönünden ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 144.415,54 TL'ye ilişkin kısmının iptaline, davanın 228.208,55 TL'ye yönelik kısmının ise reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu taşınmaza bir önceki dönemde 2014 yılı için 96,00-TL/m² ecrimisil bedeli takdir edildiği, bu bedelin davacı tarafından itirazsız ve peşin olarak ödendiği, 2014 yılı bedeli üzerinde uzlaşma olmasına rağmen bilirkişilerce iyiniyetten yoksun olarak aynı yıl için 80,00-TL/m² ecrimisil bedeli belirlendiği, söz konusu taşınmaza 3400 metre mesafede bulunan Hazine taşınmazının kira bedeli emsal alınarak ecrimisilin hesaplandığı, taşınmaza 1700 metre mesafedeki Bakırköy ilçesi, ...

Mahallesinde bulunan Hazine taşınmazları ile ... ada ... parsel nolu taşınmazın 1.165,00 m²'lik kısmı ve 248,00 m²'lik kısmı için 2015 ve 2016 yıllarında aynı m² birim bedelleri üzerinden ecrimisil takdir edildiği ve ilgilisi tarafından itirazsız ve peşin olarak ödendiği, bilirkişi raporunda kira sözleşmesine değinilmediği ve aynı durumdaki kişiler için farklı sonuçlar oluşmasının hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "Ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde;

tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan;

belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel numaralı taşınmazın önünde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 920,00-m²si üzerinde bina çıkıntısı, merdiven, yüzme havuzu ve bahçe yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi uyarınca 28/10/2014-19/07/2017 tarihleri arası dönem için davacıdan 372.624,09-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü için Mahkemece yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda; dava konusu işgalli yerle ilgili olarak idare komisyonunca belirlenen ve 2014 yılı emlak vergi değerinin %3'üne tekabül eden 96,00-TL/m² ecrimisil bedelinin bilirkişi heyetince de uygun değer olarak görüldüğü ancak dava konusu yerin sezonluk kullanımı da göz önünde tutularak 2014 yılı birim m² değerinin %30 indirim yapılmak suretiyle 80,00-TL/m² olarak belirlendiği, bu değer baz alınmak ve her yıl için DİE-ÜFE oranında güncelleme yapılmak suretiyle toplamda 228.208,55-TL ecrimisil bedelinin tespit edildiği görülmüştür.

İşgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu kuşkusuzdur.

Davacı tarafından bir önceki dönem olan 26/03/2013-27/10/2014 tarihleri arası düzenlenen ihbarname uyarınca 2014 yılı 96,00-TL/m² birim belirlenmek suretiyle hesaplanan ecrimisil bedeli ihtilaf konusu edilmeden ödendiğinden 2014 yılı birim m² değerinin 96,00-TL/m² olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu durumda 2014 yılı 96,00-TL/m² birim bedel baz alınmak ve dava konusu döneme yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle ecrimisil bedelinin hesaplanarak karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirmeye dayalı olarak verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.