Danıştay 4. Daire E.2023/5388 K.2024/7719

Dava konusu istem: İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesinde (Köyünde) bulunan ... ve ... parsel sayılı taşınmazların önüne isabet eden "devletin hüküm ve tasarrufu altında" bulunan yerin 6.420,00 m²'si üzerinde ''tek katlı yapı, müştemilat, mobo, plaj ve otopark'' yapılmak suretiyle işgal ettiğinden bahisle, 12/08/2016-26/07/2017 tarihleri arası için davacı adına 230.648,10-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesi düzenlenen bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, "devletin hüküm ve tasarrufu altında" bulunan taşınmazı işgal ettiği sabit olan davacıdan, taşınmazın vasfı, konumu, emsal durumu ve diğer etkenler dikkate alınarak 12/08/2016-26/07/2017 dönemleri arasında istenilmesi gereken ecrimisil bedelinin 152.043,75-TL olması gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 78.604,35-TL'lik kısmının iptaline, 152.043,75-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının mülkiyet yönünden hak sahibi olmaması, hissedar olmaması, hak sahibi veya hissedarlardan herhangi birinin vekili olmaması ve fuzuli şagil olması sebebiyle iptal talebinin yersiz ve yasal dayanaktan yoksun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde; "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminatı; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında.

"Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan;

belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." düzenlemesi yer almıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden; İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesinde (Köyünde) bulunan ... ve ... parsel sayılı taşınmazların önüne isabet eden "devletin hüküm ve tasarrufu altında" bulunan yerin 6.420,00 m²'si üzerinde ''tek katlı yapı, müştemilat, mobo, plaj ve otopark'' yapılmak suretiyle işgal ettiğinden bahisle, 12/08/2016-26/07/2017 tarihleri arası için davacı adına 230.648,10.-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Ecrimisilin, işgal nedeniyle alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, işgalcisine sağlamış olduğu ekonomik değer, altyapı, ulaşım kolaylığı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, bilirkişilerce ecrimisilin fahiş olduğu iddiasının emsal oluşturabilecek yerlerin ecrimisil ve kira bedeli, önceki dönem ecrimisil ve emsal yargı kararları dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Dava konusu yerin bir önceki dönemi (02/05/2013-11/08/2016 dönemi) için 923.225,80-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinde E:... sayı ile açılan davada, ... tarih ve K:... sayılı karar ile dava konusu işlemin 313.048,09-TL'lik ilişkin kısmın iptaline, 610.177,71-TL’lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verildiği, bu karara karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği, anılan kararın davalı idare tarafından temyizi üzerine Dairemizin 23/12/2024 tarih E:2023/5418, K:2024/7718 sayılı kararıyla iptale ilişkin kısmın bozulduğu görülmüştür.

Bu durumda; dava konusu taşınmazın bir önceki dönemi için kullanımına ilişkin yargı kararı dikkate alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu kararın iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.