Danıştay 4. Daire E.2023/5495 K.2024/7000

2- ... Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi ... ada, ... parsel sayılı yerde bulunan ve tamamı Hazine'ye ait taşınmazın 2.414,56 m²'si üzerinde bina ve müştemilatı yapılmak suretiyle davacı şirket tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle 15/06/2013-21/03/2018 dönemi için 308.034,38-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı ecrimisil ihbarnamesine yapılan itiraz üzerine tesis edilen ... tarih ve E... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K... sayılı kararda; 15/06/2013-21/03/2018 tarihleri arasındaki dönem için davacı şirketten 308.034,38-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 300.411,96-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 7.622,42-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın konusu ecrimisil ihbarnamesinin kısmen iptaline, davanın kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI

Davacı tarafından, ... ile aralarında sözleşme nedeniyle taşınmazın kullanılmakta olduğu, telekomünikasyon hizmetlerine yönelik telefon santralinin de inşa edilmiş olduğu taşınmazda fuzuli işgalin söz konusu olmadığı belirtilerek davanın reddine ilişkin karar kısmına yönelik istinaf istemi üzerine verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI

Davalı İdare tarafından, söz konusu taşınmaz üzerinde fuzuli şagil olan davacı adına düzenlenen ihbarnameler ile tesis edilen işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek temyize konu kararın aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVACININ SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DAVALININ SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Taraflarca temyiz dilekçelerinde öne sürülen hususlar, temyize konu Kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından taraflar temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde.

Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiş,

aynı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak Maliye Bakanlığı'nca çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliği'nin işlem tarihinde yürürlükte bulunan "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Ecrimisil:" Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalden önceki hâliyle elde edilebilecek muhtemel gelir esas alınarak İdarece talep edilen tazminat.

"Fuzuli Şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili İdarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 86. maddesinde, takdir edilen ecrimisillerin, takdir tarihinden itibaren onbeş gün içinde ecrimisil ihbarnamesi düzenlenerek fuzuli şagile elden veya iadeli taahhütlü mektupla tebliğ edileceği, ecrimisil işlemine karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili İdareye dilekçeyle müracaat edilerek düzeltme talebinde bulunulabileceği, düzeltme taleplerinin,

talep tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde bu amaçla oluşturulacak komisyonlarca karara bağlanacağı ve sonucun karar tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde düzenlenecek ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ile ilgilisine tebliğ edileceği. 87. maddesinde de, ecrimisilin; ecrimisil ihbarnamesinin, düzeltme talebinde bulunulmuş ise ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde muhasebe birimlerine ödeneceği hükme bağlanmıştır.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 86 ve 87. maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; ecrimisil ihbarnamesinin idari davaya konu olabilecek nitelikle kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem olduğu, ilgililerin bu işleme karşı süresi içerisinde dava açma hakları bulunduğu gibi, işlemde hata olduğu kanaatine sahip oldukları takdirde düzeltilmesi istemiyle idareye başvurma haklarının da bulunduğu, bu başvurunun idarece değerlendirilmesi sonucunda, ecrimisil ihbarnamesinde, ya düzeltme yapılmasına ya da düzeltme yapılmamasına karar verilmek suretiyle ecrimisil düzeltme ihbarnamesi düzenlenerek ilgiliye gönderileceği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; ... ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi'nde bulunan ... ada, ... parsel sayılı, tamamı Hazine'ye ait taşınmazın 2.414,56 m²'si üzerinde bina ve müştemilatı olarak santral binası, lojman ve bahçe yapılmak suretiyle davacı şirket tarafından fuzulen işgal edildiğinin tespit edildiğinden bahisle 18/06/2013-21/03/2018 tarihleri arasındaki dönem için davacı şirketten 308.034,38-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin...tarih ve E... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenerek davacıya tebliğ edildiği, söz konusu ihbarnameye yapılan itirazın da ... tarih ve E... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ile reddeddedilmesi üzerine iş bu davanın açıldığı,

diğer taraftan düzeltme ihbarnamesi öncesinde düzenlenerek davacıya tebliğ edilen aynı dönem ve aynı miktarlı ...tarih ve E... sayılı ecrimisil ihbarnamesine ve 01/08/2000 tarihli kira sözleşmesinin özel şartı gereği dava dışı ...

Konut İmar Plan Sanayi ve Ticaret A.Ş (...) tarafından ödenmesine karar verilmesi istemiyle aynı Mahkemenin E:... sayılı dosyasında açılan davada, ... tarih ve K:...sayılı kararı ile ecrimisil ihbarnamesinin 7.622,42 TL lik kısmının iptaline, 300.411,96 TL lik kısmı yönünden ise reddine 27/01/1997 tarihli protokol ve 01/08/2000 tarihli kira kontratının özel şartı gereği Kiptaş tarafından ödenmesine karar verilmesi talebinin ise 27/01/1997 tarihli protokol ve 01/08/2000 tarihli kira kontratının özel şartı gereği KİPTAŞ tarafından ödenmesine karar verilmesi verilmesinin talebinin ise,

davacının dava dışı tarafla arasındaki sözleşmeye göre bu davanın tarafı olmayan kişi hakkında hüküm kurulamayacağından reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 7.622,42-TL ilişkin kısmın iptaline, 300.411,96-TL'lik kısmının ise reddine, ecrimisil bedelinin ... tarafından ödenmesine karar verilmesi isteminin de reddine dair karara yönelik istinaf istemini reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının temyizi üzerine Danıştay Dördüncü Dairesinin 04/12/2024 tarih ve E:2023/5323, K:2024/6999 sayılı kararıyla anılan karar onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile bu dava konusu... tarih ve E... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin aynı döneme ve aynı tutara ilişkin olduğu ve önce düzenlenen ecrimisil ihbarnamesine karşı açılan davada, ecrimisil bedelinin kısmen iptali, kısmen davanın reddi kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin onama kararıyla kesinleştiği dolayısıyla davacı tarafından ecrimisil ihbarnamesine itiraz sonrasında, miktar ve dönem olarak herhangi bir değişiklik içermeyen düzeltme ihbarnamesinin tesis edilmiş olduğu göz önünde bulundurulduğunda dava konusu düzeltme ihbarnamesi hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu kararının bozulması gerekmektedir.

(X) KARŞI OY

Dosyanın incelenmesinden; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi'nde bulunan ... ada,... parsel sayılı, tamamı Hazine'ye ait taşınmazın 2.414,56 m²'si üzerinde bina ve müştemilatı olarak santral binası, lojman ve bahçe yapılmak suretiyle davacı şirket tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle 18/06/2013-21/03/2018 dönemi için davacı şirketten 308.034,38-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenerek davacıya tebliğ edildiği, söz konusu ihbarnameye yapılan itirazın da ...tarih ve E... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ile reddi üzerine iş bu davanın açıldığı, anlaşılmaktadır.

İlk olarak 28/09/2018 tarih ve 39321 sayılı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenerek davacıya tebliğ edildiği, davacı tarafından süresi içinde dilekçe ile itirazda bulunulduğu, itirazın ecrimisil itiraz değerlendirme komisyonu tarafından yapılan inceleme neticesinde düzeltmeyi gerektirir bir husus bulunmadığına karar verilerek yeni bir işlem tesis edilmek suretiyle bu dava konusu düzeltme ihbarnamesi düzenlenerek davacıya tebliğ edildiği,

davacının hem ecrimisil ihbarnamesine hem de bu düzeltme ihbarnamesine ayrı ayrı dava açtığı somut olayda, düzeltme ihbarnamesinin düzenlenmesiyle birlikte idarenin ilk düzenlediği ihbarnameye karşı yapılan itiraz üzerine aynı konuda yeniden işlem tesis edildiği dolayısıyla gelinen bu aşamada ilk düzenlenen ... tarih ve E... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin geçerliliğinin kalmadığı, düzeltme ihbarnamesi ile,

itiraz edilen ecrimisil ihbarnamesinde herhangi bir değişiklik olmasa, içeriğindeki meblağ aynı kalsa dahi, idarenin yeni bir ihbarname düzenlemek suretiyle aynı konuda yeniden bir işlem tesis etmesi nedeni ile önceki ihbarnamenin hukuki geçerliliğini kaybettiği, bu durumda ilk ihbarnameye karşı...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., sayılı dosyasında açılan davada, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi; düzeltme ihbarnamesine karşı açılan işbu davada ise; davanın esas yönünden hukuka uygun olup olmadığının incelenerek karar verilmesi gerektiği, dolayısı ile işin esasının incelenerek karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, esas hakkında temyiz incelemesi yapılması gerektiği sonucuna varıldığından dava konusu düzeltme ihbarnamesi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile verilen bozmaya ilişkin Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.