Danıştay 4. Daire E.2023/6718 K.2024/1226

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait, Kütahya İli, Emet İlçesi, ... Köyü sınırları dahilinde bulunan İR:...ruhsat nolu maden ocağı içerisindeki Hazır Beton Santralinin yapı kullanma izin belgesinin bulunmadığından bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Kütahya İl Özel İdaresi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde.

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinin 12. fıkrasında; imarsız alanlarda yürütülen madencilik faaliyetleri için gerekli olan geçici tesisler ve bunların müştemilatının, inşaat ve yapı kullanma iznine tabi olmadığı ancak yapıların fen ve sağlık kurallarına uygun olması ve ilgili il özel idaresine bildirilmesinin zorunlu olduğunun ifade edildiği, inşaat ve yapı kullanma iznine tabi olmayan geçici tesisler ve müştemilatlarının ruhsat sahasında yapılmış olması gerektiği yönünde herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği,

olayda ise, maden ocağında yürütülen faaliyetler için söz konusu yapıların gerekli olmadığı yönünde herhangi bir tespit, bilgi, belge veya iddianın davalı idarece dosyaya sunulmadığı, bu durumda, imarsız alanda yapıldığı anlaşılan ve inşaat ve yapı kullanma iznine tabi olmayan yapılar için yapı kullanma izni alınmaması gerekçe gösterilerek "işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali" yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca davacı adına düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının usulüne uygun olmadığı ve davacıya kazanılmış hak sağlamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kütahya İli, Emet İlçesi, ... Köyü sınırları dahilinde bulunan İR:... ruhsat nolu maden ocağı içerisindeki Hazır Beton Santralinin yapı kullanma izin belgesinin bulunmadığından bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Kütahya İl Özel İdaresi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 3. maddesinin (a) bendinde.

"Belediye hudutları ve mücavir alan dışında kalan işyerleri ve işletmelere" işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye il özel idarelerinin yetkili olduğu, 4. maddesinde, ruhsat vermeye yetkili mercilerin izin için yapılacak beyan ve incelemelerde, genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları, 5. maddesinin 1. fıkrasında; başvuru formunun doldurularak yetkili merciye verileceği, 2. fıkrasında; bu başvurunun ilgili yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak yapıldığının tespiti üzerine başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği, bu belgeye dayanılarak,

işyerinin açılabileceği, 6. maddesinin 1. fıkrasında; ruhsatlı işyerlerinin, ruhsatın veriliş tarihinden itibaren bir ay içinde kontrol ettirilecekleri, kontrolün yapılmaması halinde ilgilinin çalışma ruhsatı almış sayılacağı, 2. fıkrasında da; kontrollerde ilgili Yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsatın ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci tarafından iptal edilerek, işyerinin kapatılacağı kurala bağlanmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4/1. maddesinin (d) bendinde; ikinci sınıf gayrisıhhî müesseseler, meskenlerden mutlaka uzaklaştırılması gerekmemekle beraber izin verilmeden önce civarında ikamet edenlerin sıhhat ve istirahatleri üzerine gerek tesisatları ve gerekse vaziyetleri itibarıyla bir zarar vermeyeceğine kanaat oluşması için inceleme yapılması gereken işyerleri şeklinde tanımlanmış, aynı Yönetmeliğin "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler" başlıklı 23. maddesinin ikinci fıkrasında; ''yetkili idarelerin, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde;

insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alacağı, aynı maddenin altıncı fıkrasında ise;

ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyerinin kapatılacağı ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılacağı'' belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda, davalı idare tarafından davacı şirkete 30/12/2014 tarihinde 2. Sınıf Gayrisıhhi müessese ruhsatı verildiği, 28/08/2015 tarihli denetim sonucu düzenlenen tutanakta; ''denetim tarihi itibarıyla sahaya gidilmiş ve sahanın çalışma alanı ve tesis ve sosyal tesislerin koordinatları GPS ile alınarak büro ortamında yapılacak çalışma sonrasında haritası çıkarılarak gerekli bilgiler işyeri sahibine ve ilgili birimlere bilgi verilecektir'' şeklinde ifadelere yer verildiği, 02/10/2015 tarihinde yapılan ikinci denetim sonucu düzenlenen tutanakta ise; ''denetim anı itibarıyla tesisin bakımda olduğu,

maden ruhsat sahası dışında bulunan tesislerin imar durum belgelerinin (yapı kullanma izni) bulunmadığının tespit edildiği, firma yetkilisinin İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğüne imar planı için başvurduğunu beyan ettiği'' ifadeleri yer almakta olup, davalı idarece bu tutanak düzenlendikten altı gün sonra dava konusu 08/10/2015 tarihli Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü işlemi ile ruhsatın iptaline karar verilmiş olup, yukarıda bahsedilen Yönetmeliğin 23. maddesi uyarınca imar açısından tespit edilen aykırılıkların giderilebilmesi için davacı şirkete on beş gün süre tanınıp,

söz konusu sürede aykırılıkların giderilmemesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yönünde işlem tesis edilmesi gerekirken, davalı idarenin tespit tutanaklarında bu hususa yer verilmeden ruhsatın iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince verilen kararda sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.