Danıştay 4. Daire E.2023/7027 K.2024/1041

Dava konusu istem: Davacı tarafından, İkinci El Oto Ekspertiz faaliyetinde bulunmak üzere İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı verilmesi talebiyle yapmış olduğu 24/07/2019 tarihli başvurusunun zımnen reddi işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ikinci el oto galerilerinin insanların ikametine ayrılan binaların giriş katlarını kiralayarak faaliyet sürdürdükleri, satışa sunulan araçların apartman girişlerinde, yol kenarlarında, kaldırımlarda ve zaman zaman da yol ve caddelerde sergilendiği, birçoğu LPG’li olan bu araçların bina sakinleri bakımından büyük risk oluşmasına sebep olduğu, binada ve çevrede bulunan halkın can ve mal güvenliğini tehdit etmekte olduğu, insanların kaldırımlarda rahatça yürümelerini ve trafiğin sağlıklı akışını da etkilemekte olduğu,

bu bağlamda kentlerin sağlıklı ve daha kolay yaşanabilir hale getirilmesi, hizmetlere ulaşımın kolaylaştırılması ve kalitesinin artırılması bakımından ortak özellikler taşıyan işyerlerinin ihtisas dallarına göre kentlerin belli yerlerinde toplanmasının büyük önem taşıdığı dolayısıyla, bu hususlar gözetildiğinde, davacının konut alanında kalmakta olan bir parsel üzerinde ikinci el oto ekspertiz faaliyetinde bulunmak için talep ettiği işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı,

öte yandan, davacı vekili tarafından zımnen ret işlemi tesis edildiği tarihte ikinci el oto ekspertiz faaliyetinin sadece sanayi bölgesinde yürütülmesine ilişkin Belediye Meclisi kararı bulunmadığı ileri sürülmüşse de, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 26. maddesi gereği, söz konusu Meclis Kararı bulunmasa dahi meri mevzuat hükümlerinin aksi yönde işlem tesis edilmesine izin vermediğinin açık olduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu ruhsat talebinde bulunulan yerin ticari alan olduğu, bu konuda yeterli araştırmanın yapılmadığı, bahse konu Encümen Kararının karara gerekçe gösterilmesinin kazanılmış hakların yok sayılması anlamına geldiği ve dosyada keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasının gerekli olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava; davacı tarafından Elazığ ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ...Bulvarı, No:...adresinde İkinci El Oto Ekspertiz faaliyetinde bulunmak üzere İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı verilmesi talebiyle yapmış olduğu 24/07/2019 tarihli başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 23. maddesinde "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder.

Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır.

Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz. İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir.

Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır.(...)" kuralına yer verilmiştir.

Öte yandan; aynı Yönetmeliğin (EK-2) Gayrisıhhi Müesseseler Listesinde, "Her türlü motorlu araç testi ve incelemesi yapan ekspertiz yerleri" üçüncü sınıf gayrisıhhi müessese olarak tanımlanmıştır.

Bu durumda; gayrısıhhi müessese olduğu hususunda şüphe bulunmayan oto ekspertiz faaliyetinin gerçekleştirilebilmesi için civarında mesken bulunmama koşulunu taşımayan yapıya yönelik ruhsat başvurusunun reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu işlemin reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.