Danıştay 4. Daire E.2023/7587 K.2025/115

Dava konusu istem: İzmir İli, Karabağlar İlçesi, ... Bulvarı No:..., ... adresinde "..." faaliyet konusunda 3. sınıf Gayri Sıhhi Müessese ruhsatını haiz işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından işletilen içkili kafeteryaya ilişkin ruhsat başvurusu esnasında sunulan kira sözleşmesindeki imzaların sahte olduğuna dair savcılık soruşturması bulunduğu, yapılan denetim sonucu kira kontratının geçersiz olduğu tespit edildiğinden, verilen 15 günlük süreye rağmen güncel kira kontratının ibraz edilmemesi nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; kira sözleşmesinin bittiği ya da geçersiz olduğuna dair tespitin idarenin görev alanında olmadığı, kira sözleşmesinin yapıldığı tarihte malik olan hissedarların daha sonra vefat etmiş olmasının kira kontratını sona erdirmeyeceği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinin (b) bendinde. "Belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere" işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyelerin yetkili olduğu. 4.maddesinde, ruhsat vermeye yetkili mercilerin izin için yapılacak beyan ve incelemelerde, genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları.

5.maddesinin 1.fıkrasında, başvuru formunun doldurularak yetkili mercie verileceği. 2.fıkrasında, bu başvurunun ilgili yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak yapıldığının tespiti üzerine başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek, ilgiliye verileceği, bu belgeye dayanılarak işyerinin açılabileceği.

6.maddesinin 1.fıkrasında; ruhsatlı işyerlerinin, ruhsatın veriliş tarihinden itibaren 1 ay içinde kontrol ettirilecekleri, kontrolün yapılmaması halinde ilgilinin çalışma ruhsatı almış sayılacağı. 2.fıkrasında, kontrollerde ilgili Yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsatın ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci tarafından iptal edilerek işyerinin kapatılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelemesinden, İzmir İli, Karabağlar İlçesi, ...

Bulvarı No:..., ... adresinde ve tapunun ... ada, ... sayılı parsel (eski ... ada ve ... sayılı parsel) sayısında kayıtlı taşınmazın davacı tarafından kiralandığı, kiracı olarak kullanmaya devam ettiği taşınmazda içkili kafeterya işletmesi açmak ve işletmek için davalı idareye yaptığı başvuru üzerine kendisine ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, anılan ruhsatın başvuru ekinde davacı tarafından sunulan kira sözleşmesinin sahte olduğuna yönelik iddialarda bulunulması üzerine Karabağlar Belediyesi Teftiş Kurulu Müdürlüğünce inceleme başlatıldığı,

davalı idare tarafından işyerine ait güncel tarihli kira sözleşmesinin idareye sunulması için 15 gün süre tanındığı, tanınan süre sonunda güncel kira kontratının ibraz edilmediğinden bahisle ruhsatın iptaline ilişkin tesis edilen işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat incelendiğinde; ruhsat başvurusunun ilgili yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak yapıldığının tespiti üzerine başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği, bu belgeye dayanılarak işyerinin açılabileceği, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol edileceği, bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde davacı şirket adına verilen ruhsatın kesinlik kazanacağı açıktır.

Davacının başvurusu sonucu ruhsat verildiği ve veriliş tarihinden itibaren bir aylık sürede yapılan/yapılması gereken kontrolde de herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmediğinden verilen ruhsat kesinleşmiştir.

Bu itibarla; davalı idarece kira sözleşmesinin varlığının yalnızca, ruhsat başvurusu esnasında bir ön şart olarak aranabileceği, ruhsatın kesinleşmesinden sonra davalı idarenin sözleşmenin geçersizliğine hükmetme yetkisinin bulunmadığı, sözleşmenin sahteliğine ilişkin iddiaların adli yargıda açılacak davada incelenebileceği ve geçersizliğine hükmedilebileceği, dosyaya sunulan diğer belgelerden, sözleşmenin geçersizliğine ilişkin herhangi bir yargı kararı sunulmadığı görüldüğünden davacı ile taşınmaz malikleri arasında mer'i mevzuat hükümlerine göre düzenlenmiş geçerli bir kira sözleşmesinin ibraz edilmediği gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlem ile temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu İdare Dava Dairesi kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.