Danıştay 4. Daire E.2023/7832 K.2023/6841

Dava konusu istem: Davacı tarafından; İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde lokanta olarak işletilmekte olan işyerinin mühürlenmesine ilişkin işlem ile ruhsat talebi başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu yerin tapu kaydı incelendiğinde; anagayrimenkulün 'kargir iş hanı' niteliğinde olduğu, bağımsız bölümün ise 'büro' vasfında olduğunun görüldüğü, mesken olmadığı, davacının ruhsat almaya konu ettiği faaliyetin lokanta olduğu ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesindeki tanımlara göre sıhhi müessese niteliğinde olduğu, sıhhi işyerleri için ruhsat düzenlenmesine ilişkin anılan yönetmeliğin 12. maddesi ile işyerlerinde aranacak genel şartlara ilişkin yönetmeliğin 5/b maddesine göre;

mesken niteliğinde olmadığı sabit olan taşınmazda sıhhi müessese niteliğinde olan lokanta faaliyeti için ruhsat düzenlenmesinde kat maliklerinin muvafakatı şartının aranmadığı gibi tapuda işyeri olarak tescil edilen bağımsız bölümlerde yapılacak ticari faaliyetlere ilişkin kısıtlayıcı herhangi bir düzenlemenin de yer almadığı,

öte yandan ruhsat müracaatının başvuru formundaki beyana göre sonuçlandırılacağı ve başvuru formunun yönetmeliğe uygun olması halinde aynı gün ruhsat düzenleneceği hususları da gözönüne alındığında, dava dosyasındaki bilgilere göre, yönetmeliğin 5 ve 12. maddesine uygun olarak yapılan dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunun kat maliklerinin muvafakati alınmadığından bahisle reddinde ve işyerinin mühürlenmesi işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu iptali istenen işlemlerin mühürleme işlemi ve ruhsat başvurusunun reddi işlemi olmak üzere iki ayrı idari işlem olduğu, her iki işlemin hukuki değerlendirmesinin ve gerekçelendirilmesinin de ayrı ayrı yapılması gerekirken ruhsat başvurusunun reddi işleminin iptaline karar verilerek aynı gerekçelerle mühürleme işlemi hakkında da iptal kararı verilmiş olmasının idari yargılama usul kurallarına aykırı olduğu, zira ruhsatsız faaliyetin tespit edilmiş olmasının mühürleme işlemini hukuka uygun hale getirdiği ileri sürülerek temyize konu kararın bozulması istenmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kısmen kabulü ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının; ruhsat başvurusunun reddine ilişkin kısmının onanması, mühürlemeye ilişkin kısmının ise bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Kararın işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin kısmı yönünden; Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Kararın mühürleme işlemine ilişkin kısmına yönelik temyiz istemine gelince;

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde. Sıhhî müessesenin. Gayrisıhhî müesseseler dışında kalan her türlü işyeri olarak tanımlandığı, Gayrisıhhî müessesenin ise; faaliyeti sırasında çevresinde bulunanlara biyolojik, kimyasal, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden az veya çok zarar veren veya vermesi muhtemel olan ya da doğal kaynakların kirlenmesine sebep olabilecek müesseseleri ifade ettiğine.

5. maddesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin hangi şartları taşıması gerektiği sayılmış olup maddenin b bendinde.

"634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması, tapuda iş yeri olarak görünen yerlerde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması durumunda yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, kat maliklerinin oy çokluğu ile aldığı kararın bulunması" hükmüne.

"Sıhhi İşyerleri"ne ilişkin ikinci kısmında düzenlenen "Ruhsatın Düzenlenmesi" başlıklı 12. maddesinde; " Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1'de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder.

Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılmasında bu Yönetmeliğin dördüncü kısmında belirtilen süreler geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir.

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 24. maddesinde ise, "Anagayrimenkulün, kütükte mesken, iş veya ticaret yeri olarak gösterilen bağımsız bir bölümünde hastane, dispanser, klinik, poliklinik, ecza laboratuvarı gibi müesseseler kurulamaz; kat maliklerinin buna aykırı sözleşmeleri hükümsüzdür; dispanser, klinik, poliklinik niteliğinde olmayan muayenehaneler bu hükmün dışındadır." hükmüne yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacı tarafından, İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... Mahallesi, ...

Sokak, No:... adresinde lokanta olarak işletilen işyerinde 31/01/2018 tarihinde yapılan denetimde tespit edilen eksikliklerle birlikte ruhsatı da olmadığından bahisle 22/02/2018 tarihinde ruhsatsız faaliyetten dolayı mühürlenmesi üzerine 23/02/2018 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı için davalı idareye başvuruda bulunulduğu, 27/02/2018 tarihinde işyerinin bulunduğu yerde yapılan denetimde davalı idarece tespiti yapılan "kat maliklerinden muvafakat alınması, kara fırının kaldırılması, doğalgazın kaldırılması veya alternatif yerden 2. acil çıkış açılması" eksikliklerinin 15 gün süre içerisinde tamamlanmasının istenildiği,

19/03/2018 tarihinde yapılan denetimde ise "işyerinde kara fırının sökülerek yerine ayaklı doğalgaz ile çalışan fırın kullanıldığı, işyerinin arka tarafından yan komşu olan otelin servis merdivenine 2. acil çıkışın olduğu ancak otelden muvafakatname alınmadığı, kat maliklerinden muvafakatname alınması gerektiğinin" tespit edilmesi üzerine ilgililerinin herhangi bir işlem yapmadıkları, tekrardan müracaat etmedikleri ve ruhsatsız faaliyete devam ettiklerinden bahisle 20/03/2018 tarihinde işyerinin 2. kez mühürlendiği,

akabinde davacı tarafından 21/03/2018 tarihli muvafakatname ile otel sahibinin muvafakatinin alındığı gerekçesiyle yapılan ruhsat başvurusunun verilen sürelere rağmen eksikliklerin tamamlanmadığından bahisle reddedilmesi üzerine de mühürleme ve ruhsat başvurusunun reddi işlemlerinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, davaya konu işyerinin 2. kez mühürlenmesine ilişkin 20/03/2018 tarihli işlem tarihi itibarıyla dahi ruhsatsız olarak faaliyet gösterildiği hususu açık olduğundan dava konusu mühürleme işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durumda, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmaksızın faaliyet gösterildiğinden bahisle söz konusu işyerinin mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki Mahkeme kararına yapılan istinaf isteminin reddine ilişkin İdare Dava Dairesi kararının buna ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.