Danıştay 4. Daire E.2023/7847 K.2024/22

Dava konusu istem: Şanlıurfa İli, Harran İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsel üzerine inşa edilen davacı şirkete ait yemek üretim tesisinde yapılan denetimlerde, tesisin yapı kullanım izin belgesi olmamasına rağmen idare tarafından sevhen işyeri açma ruhsatı verildiği ve yapı kullanım izin belgesi eksikliğinin giderilmesi için verilen 15 günlük sürede eksikliğin tamamlanmadığından bahisle, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline dair Harran Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... gün ve E:... , K:... sayılı kararda; dava konusu iş yerinin bulunduğu alanın imar planında Akaryakıt + LPG istasyonu olarak belirlendiği, yapı ruhsatı alınmadan inşa edildiği anlaşılan yemek üretim tesisi bakımından, davacının "hazır yemek üretimi tesisi" yapı kullanım izni ibraz etmediği; imar mevzuatına ilişkin söz konusu eksikliği verilen süre içerisinde gidermeyen davacı adına tanzim edilmiş olan işyeri açma ruhsatının iptaline dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte davacıya işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için gerekli olan yapı kullanma izin belgesi bulunmamakla birlikte dava devam ederken yapılan yasal düzenleme sonucu yapı kayıt belgesi alındığı,

Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslara İlişkin Tebliği'in 6. maddesinin 8. fıkrasında yer verilen "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarda işyeri açma ve çalışma ruhsatının yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın verileceği" yolundaki düzenleme uyarınca yapı kullanma izin belgesi aranmadan işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi gerektiğinden, yapı kullanma izin belgesinin sunulamadığından bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline yönelik işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine ilişkin Mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İmar planında Akaryakıt ve LPG istasyonu fonksiyonuna ayrılan yerde davacı tarafından yapı ruhsatı alınmadan yemek üretim tesisi inşa edildiği, anılan işyerine ruhsat verilebilmesi için yapı kullanım izin belgesi gerektiği, bu belge olmaksızın sehven ruhsat düzenlendiği, davacı tarafından alınan yapı kayıt belgesinin, yapı kullanma izin belgesi yerine geçmeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmüne Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4 üncü maddesinde, "Kanun'un 3 üncü maddede belirtilen mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları; .. imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak" hükmüne yer verilmiştir.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 1. maddesinde. Kanunun amacının sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu, 3. maddesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye yetkili merciler belirtildikten sonra, 4. maddesinde.

3. maddede belirtilen mercilerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verirken yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları, 6. maddesinde ise;

ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsatın ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, hüküm altına alınmıştır.

Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslara İlişkin Tebliğin 6. maddesinin 8. fıkrasında ise "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarda işyeri açma ve çalışma ruhsatının yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın verileceği" hüküm altına alınmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde ise; işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyerinin kapatılacağı belirtilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının 14/01/2016 tarihli ve "yemek üretim tesisi" faaliyet konulu olduğu, davalı idare tarafından yapılan denetimlerde işyerinin bulunduğu taşınmazın imar planında akaryakıt istasyonu alanında kaldığı buna karşın dava konusu işyerine ait yapı kullanma izin belgesinin bulunmadığının tespit edildiği, yapı kullanma izin belgesi olmaksızın ruhsatın sehven düzenlendiği, davacıya eksikliğin giderilmesi için 15 gün süre verildiği, eksikliğin giderilmemesi üzerine 07/12/2016 tarihinde ruhsatın iptal edildiği, anılan kararın iptali istemiyle 09/02/2017 tarihinde bakılmakta olan işbu davanın açılmasından sonra, davacı tarafından 05/072018 tarihinde yapı kayıt belgesi alındığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu işlemin hukuka uygun olup olmadığının açıklığa kavuşturulabilmesi için; yapı kullanma izin belgesi olmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapı kayıt belgesi alınmasının, hukuken gerekli şartları taşımayan ruhsatın eksikliğini tamamlayıp tamamlamayacağının tartışılması gerekmektedir.

Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslara İlişkin Tebliğ uyarınca yapı kayıt belgesinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi aşamasında yapı kullanma izin belgesi yerine geçeceğinin hüküm altına alındığı, ruhsat verildikten sonra düzenlenen yapı kayıt belgesinin, yapı kullanma izin belgesi yerine geçip geçmeyeceği ve anılan belgenin işyeri açma ve çalışma ruhsatında ilgili mevzuat uyarınca aranan şartı tamamlayıp tamamlamayacağı mahkeme tarafından değerlendirilebilecek bir husus olmayıp,

ancak idare tarafından değerlendirilecek ve Mahkemece de bu değerlendirme işyerine tesis edilecek işlemin hukuki değerlendirmesinin yapılabileceği açık olup, bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık, davanın reddi yönünde verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf isteminin kabul edilerek dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmadığı görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.