Danıştay 4. Daire E.2023/8266 K.2024/912

Dava konusu istem: İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde bulunan işyerinde hırdavat alım-satım işi yapan davacı tarafından, işyerine ait ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptaline ilişkin Fatih Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... nolu yazısı ile bildirilen işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ..., K:... sayılı kararda. İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ...

Caddesi ... ada ... parselde ... ve ... kapı numaralı bitişik iki adet yapı bulunduğu, davacının işyerinin ... kapı numaralı yapıda yer aldığı, İstanbul I Numaralı Yenileme Alanları Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararı ile ... ada ..., ... ve ... parseldeki rekonstrüksiyon çalışması nedeniyle ... parseldeki yapıda meydana gelen çatlağın ilerlemesine ve yapının yıkılmasına engel olacak tedbirlerin alınmasının, ... ada ...,

...ve ... parsellerin ilgilileri ile ilgili Belediyesinden istenilmesi üzerine söz konusu alanda davacıya ait işyerinin bulunduğu yapının güçlendirilmesi için davalı idarece davacıya süre verildiği, akabinde de davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemin tesis edildiği görülmekte olup, dosya kapsamında yer alan belgeler incelendiğinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali için mevzuatta sayılan hususların varlığına ilişkin davacının faaliyetini sürdürdüğü yapı ile ilgili olarak davalı idarece yapılmış herhangi bir tespitin bulunmadığı,

başka bir ifade ile davacıya ait iş yerinde hangi eksiklik ve noksanlığın tespit edildiğine ilişkin davalı idarece tutulmuş herhangi bir tutanağın bulunmadığı, her ne kadar Kurul kararına istinaden yapının güçlendirilmesi istenilmiş ise de, davacının işyerinin bulunduğu ... numaralı yapının hasarlı olup olmadığına ilişkin de idarece yapılmış bir tespitin bulunmadığı,

aksine dosya kapsamında yer alan ve iki mimar bilirkişi tarafından hazırlanarak İstanbul I Numaralı Yenileme Alanları Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne sunulduğu anlaşılan 24/02/2020 tarihli raporda, davacının faaliyetini sürdürdüğü "... kapı numaralı yapıda gözle görünür bir hasar olmadığı" yönünde bir tespitin de bulunduğunun görüldüğü,

bu durumda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların ilgili işyerinde davalı idarece yapılacak tespitle ortaya konulması ve verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediğinin anlaşılması halinde ruhsat iptali yoluna gidilebilecek olması karşısında, davacıya ait iş yerinde,

mevzuatta sayılan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektirecek noksanlık ve aykırılıklara ilişkin davalı idarece yapılmış somut herhangi bir tespit olmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 3572 sayılı Kanun'un 4. maddesi ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5. ve 13. madde hükümleri gereğince işyerinde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanların tespiti halinde, işyerinde bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere 15 günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların giderilmediği takdirde işyerinin kapatılması gerektiğinin açık olduğu,

Yapı Kontrol Müdürlüğünün Ruhsat Denetim Müdürlüğüne yazdığı yazıda ... ada ... parseldeki ... ve ... kapı numaralı yapıların statik durumuyla ilgili olarak statik teknik analiz için müdürlük bünyesinde gerekli ekip ve ekipmanın bulunmaması nedeniyle herhangi bir teknik analizin yapılamamış olduğunun anlaşıldığının bildirildiği, bu kapsamda usul ve yasaya aykırı Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, "1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. 2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, b) Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği; Tarihi izleyen günden başlar.

[...]", hükmüne, "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde, "İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.

[...]" hükmüne yer verilmiştir.

Uyuşmazlıkta, İstanbul ili Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi ... ada ... parselde ... kapı numaralı yerde davalı Belediyece verilen ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatına istinaden davacının hırdavat satış yeri olarak faaliyetine devam ettiği, ... ada ..., ... ve ... parseldeki rekonstrüksiyon çalışmaları nedeniyle ... ada ... parseldeki yapıda hasar meydana geldiği,

taşınmazın çevresinde can ve mal emniyetinin alınması amacıyla Zabıta Müdürlüğünce ... ada ... parsel sayılı yerde bulunan yapı mahallinde yapılan tetkikte anılan yerin işgalli olduğunun tespit edildiği ve bu nedenle çevre mal ve can güvenliği açısından saç perde ve uyarı levhaları ile geçici emniyet tedbirlerinin alınamadığı,

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesi ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi hükmü uyarınca "bahse konu tehlike arz eden yapıya sağlam raporunun alınması" için davacıya 24/07/2019 tarihinde 15 günlük süre verildiği ve bu süre içerisinde sağlam raporu alınmaması halinde davacının işyerine ait ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptal edileceği ve işyerinin kapatılacağının bildirildiği,

akabinde verilen süre içerisinde işyeriyle ilgili olarak sağlamlık raporunun ibraz edilmemesinden bahisle ... tarih ve ... sayılı Başkanlık Onayı ile davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, bu kapsamda ruhsatsız faaliyet gösterildiğinden bahisle işyerinin mühürlemeye hazır hale getirilmesi hususuna ilişkin olarak tebellüğ ilmühaberinin, davacının imzadan imtina ettiği ve bir nüshasının işyerine bırakıldığı hususu da belirtilerek davalı idare görevlilerince 17/01/2020 tarihinde imza altına alındığı,

20/01/2020 tarihinde ise mühürleme tutanağının, davacının imzadan imtina ettiği hususu belirtilerek davalı idare görevlilerince imza altına alındığı, 25/02/2020 tarihinde davalı idare tarafından davacıya yapmış olduğu başvuru kapsamında 30 gün süre verildiği, akabinde davacı tarafından 30/10/2020 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği belirterek tarafında bilgi verilmesi istemiyle davalı idareye dilekçe verildiği,

söz konusu ruhsatın ...tarih ve ... sayılı yazı ile iptal edildiğinin ... tarih ve ... sayılı yazı ile davacıya bildirilmesi üzerine anılan ruhsat iptaline ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmüştür.

Bireysel idarî işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda, dava açma süresinin hesabında, işlemin ilgilisine tebliğ edildiği tarihin esas alınması gerekmekle birlikte, işlemlerin tebliğ edilmemesi veya tebliğin yapıldığına ilişkin somut verilerin ortaya konulamaması halinde dava açma süresinin hesabında, ilgililerin idarî işlemi öğrenme tarihinin belirlenebildiği durumlarda, öğrenme tarihinin esas alınması gerekmektedir.

Bu durumda, dava dosyası kapsamında işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin davacıya tebliğ edildiğine dair herhangi bir belge bulunmamakta ise de; davacının anılan işlemi en geç 17/01/2020 tarihinde işyerinin 3 gün içerisinde mühürlemeye hazır hale getirilmesine ilişkin tebellüğ ilmühaberi ile öğrendiği, bu tarihte başlayan dava açma süresinin davacının yapmış olduğu başvuru sonucu 25/02/2020 tarihinde idare tarafından verilen 30 günlük ek süre ile durduğu, 27/03/2020 tarihinde tekrar başlayan dava açma süresinin 17/04/2020 tarihinde sona erdiği,

davacı tarafından dava açma süresinden sonra iptal işlemiyle ilgili bilgi verilmesi istemiyle 30/10/2020 tarihinde yapılan başvurunun, sona ermiş olan dava açma süresini yeniden canlandırmayacağı göz önüne alındığında, davanın süre yönünden reddine karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamıştır.

(X) KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.