Danıştay 4. Daire E.2023/8767 K.2023/6206

Dava konusu istem: İstanbul ili, Tuzla ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, … Sanayi Sitesi, No:… , D:… adresindeki davacıya ait İşyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davacı tarafından işletilen ve ikinci sınıf gayrisihhi müessese (GSM) niteliğinde olduğu tespit edilen İşyerinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği açık olmakla birlikte, 5216 sayılı Kanun kapsamında davalı İdarenin herhangi bir şekilde ruhsatlandırma yetkisinin bulunmaması karşısında tesis olunan davaya konu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, işyerinin bulunduğu parselin İstanbul Büyükşehir Belediyesine ait olduğu, Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin (d) bendi uyarınca ruhsat verme, denetleme ve yaptırım uygulama yetkisinin büyükşehir belediyesinin yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Uyuşmazlık, mülkiyeti davalı idareye ait İstanbul ili, Tuzla ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, … Sitesi, No:… , D:… adresinde, davacı tarafından ruhsatsız olarak hurda faaliyetinde (metallerin geri dönüşümü) bulunulduğunun ve işyerinin 2. sınıf gayrısıhhi müesese kapsamında kaldığının tespit edilmesi üzerine İstanbul Büyükşehir Belediyesi Anadolu Yakası Zabıta Müdürlüğünden söz konusu İşyerinin faaliyetten men edilmesinin istenilmesine ilişkin davaya konu … tarih ve … sayılı işlemin iptali isteminden kaynaklanmaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (o) bendinde; "Gayrisıhhî işyerlerini, eğlence yerlerini, halk sağlığına ve çevreye etkisi olan diğer işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak; hafriyat toprağı ve moloz döküm alanlarını; sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) depolama sahalarını; inşaat malzemeleri, odun, kömür ve hurda depolama alanları ve satış yerlerini belirlemek; bu alan ve yerler ile taşımalarda çevre kirliliği oluşmaması için gereken tedbirleri almak" belediyenin yetkileri arasında sayılmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin (i) fıkrasında ise.

"Sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak çevrenin, tarım alanlarının ve su havzalarının korunmasını sağlamak; ağaçlandırma yapmak; gayrisıhhî işyerlerini, eğlence yerlerini, halk sağlığına ve çevreye etkisi olan diğer işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak; inşaat malzemeleri, hurda depolama alanları ve satış yerlerini, hafriyat toprağı, moloz, kum ve çakıl depolama alanlarını, odun ve kömür satış ve depolama sahalarını belirlemek, bunların taşınmasında çevre kirliliğine meydan vermeyecek tedbirler almak; büyükşehir katı atık yönetim plânını yapmak, yaptırmak;

katı atıkların kaynakta toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hariç katı atıkların ve hafriyatın yeniden değerlendirilmesi, depolanması ve bertaraf edilmesine ilişkin hizmetleri yerine getirmek, bu amaçla tesisler kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; sanayi ve tıbbî atıklara ilişkin hizmetleri yürütmek, bunun için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; deniz araçlarının atıklarını toplamak, toplatmak, arıtmak ve bununla ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak" büyükşehir belediyelerinin görev ve yetkileri arasında sayılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, hurda depolama alanları ve satış yerlerini belirlemek; bu alan ve yerler ile taşımalarda çevre kirliliği oluşmaması için gereken tedbirleri almak hususunda genel yetki 5393 sayılı Kanu'nun 15. maddesi ile belediyelere verilmiş iken, büyükşehir belediyesi olan yerlerde bu yetkinin, 5393 sayılı Belediye Kanunundan önce 23/7/2004 tarihli ve 25531 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin (i) bendi ile özel olarak büyükşehir belediyelerine verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; büyükşehir belediye sınırları dahilinde faaliyet gösterdiği sabit olan davalı idareye ait ve hurdacılar sanayi sitesinde yer alan işyeri hakkında işlem tesis etme yetkisinin 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin (i) bendi ile özel olarak büyükşehir belediyesine verilmiş olduğundan, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Öte yandan, bu bozma kararı sonucunda dava konusu işlemin hukuka uygunluğunun diğer yönlerden yapılacak inceleme neticesinde Mahkemesince verilecek karara bağlı olduğu açıktır.