Danıştay 4. Daire E.2023/8793 K.2023/6378

Dava konusu istem: İstanbul ili, Fatih İlçesi, … (…) Mahallesi, … Sokak No:… Daire No:… adresinde bulunan taşınmazının günlük kiraya verildiğinden bahisle mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin Fatih Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı gereğince mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının maliki olduğu taşınmazın amaç dışı, pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığı yönünde hukuken itibar edilebilecek somut bir tespit olmadığı, bu durumda eksik inceleme sonucunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davalı idarece yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanak ile dava konusu taşınmazın … isimli yabancı uyruklu şahısla tercüman aracılığı ile yapılan görüşmeden kişinin beyanında yeri … adlı şahıstan aylık olarak 1.100,00 Dolar karşılığında kiraladığı ve yerin pansiyon şeklinde kullanıldığı görüldüğünden, ruhsatsız olarak faaliyet gösterilen söz konusu yerin anılan mevzuat hükümleri uyarınca mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu taşınmazın amaç dışı pansiyon veya apart olarak kullanıldığına dair somut delil olmadığı, konutun kira sözleşmesi ile kiraya verildiği, kiracıların Türkçe bilmediği ve tutanakta tercümana da yer verilmediği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmktedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Polis Vazife ve Selâhiyet ve Kanunu'nun 7. maddesinde; "Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon… ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır... Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verilir. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir. Ruhsat talepleri bir ay içinde sonuçlandırılır. İzin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır.

Bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplanmasına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanlar dışında il özel idareleri yetkilidir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bulunacağı alanların tespiti ve bu yerlerin ruhsatlandırılmasında uygulanacak usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. Bu iş yerleri için düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneği yetkili kolluk kuvvetine gönderilir. Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir.

Bu yerlerin ruhsatlandırılmasında 14/06/1989 günlü, 3572 sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 5 inci ve 6 ncı maddelerinin hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması başlıklı 32. maddesinde. "Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler… beyan formu ile yetkili idareye başvurur.

Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır.

Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır.

İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır. Kollukça, izin almadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerleri düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirilir.

Yetkili idare yapılan bildirim üzerine izin almadan açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi verir…” düzenlemesine yer verilmiştir.

11/04/2007 günlü, 26490 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin; zabıtanın görevlerini düzenleyen 10. maddesinin. (3). bendinde; belediye karar organları tarafından alınmış kararları, emir ve yasakları uygulamak ve sonuçlarını izlemek. (20). bendinde.

14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak.

Belediye zabıtasının yetkilerini düzenleyen 11. maddesi (1). bendinde ise “Belediye zabıtası; kanun, tüzük, yönetmeliklerin ve yetkili belediye organlarının yüklediği görevleri yerine getirebilmek için belediye sınırları içinde; a)Umuma açık yerlere girer, gerekli kontrolleri yapar, sahip veya işletenlerinden kontrol konusu ile ilgili belgeler ister ve haklarında tutanak düzenlemek.” kurallarına yer verildiği görülmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından İstanbul ili, Fatih İlçesi, … (…) Mahallesi, … Sokak No:… Daire No:… adresinde bulunan taşınmazının günlük kiraya verildiğinden bahisle mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin Fatih Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün 19/04/2022 tarih ve 2437 sayılı yazısı gereğince mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki 19/04/2022 tarihli tutanakta; günübirlik kullanılan yerlerle ilgili daha önce yapılan tespitler ve gelen ihbarlar doğrultusunda adrese gidildiği, kapıyı açan … isimli yabancı uyruklu kişiyle tercüman aracılığıyla yapılan görüşmede, adı geçenin daireyi … adlı kişiden aylık olarak 1100 ABD Doları karşılığında kiraladığını ve pansiyon (apart daire) şeklinde kullandığını beyan ettiği, evrak kontrolünde yabancı uyruklu kişilerin oturma izni olduğu, kira sözleşmesinin olmadığı,

kişilerin beyanından ve evrakın incelenmesinden yerin günübirlik pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığı tespit ve değerlendirmelerine yer verildiği, ancak bu tespit tutanağının önceden matbu olarak düzenlendiği, ayrıca tutanakta dairede tespit anında bulunan yabancı uyruklu kişilerin beyanlarının tercüman vasıtası ile alındığı belirtilmişse de, tutanakta bunu gösterir şekilde herhangi bir yeminli tercümanın imzasının bulunmadığı görülmektedir.

Bu durumda, davacının kiracısı ile arasında akdedilen kira sözleşmesinin bulunması, davalı idarece yapılan denetimde taşınmazın davacı tarafından ruhsatsız olarak günü birlik kiralama faaliyeti yapıldığına ilişkin başkaca bir bilgi, belge ve tespit sunulmaması, ayrıca adli kolluk tarafında da taşınmazın günübirlik kullanıldığına ilişkin somut bir tespitin de yapılmaması karşısında; ruhsatsız olarak günübirlik kiralama faaliyeti sürdürüldüğünü ortaya koyan hukuken itibar edilebilecek, somut ve yeterli tespit bulunmadan tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptaline dair İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile davanın reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.