Danıştay 4. Daire E.2023/8777 K.2023/6012

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Muğla ili, Dalaman ilçesi, … Mahallesi, … Mevkisi, … Koyunda bulunan "..." adlı iş yerinin, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan işletildiğinden bahisle ruhsat alınıncaya kadar kapatılmasına ve Dalaman Belediyesi Emir ve Yasaklar Yönetmeliği'nin 9/1. maddesi uyarınca 427,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Dalaman Belediyesi Encümenin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu olayda.

29/07/2021 tarihli tutanak ile söz konusu iş yerinin ruhsatsız faaliyette bulunduğunun tespit edildiği, davacının da işletmenin ruhsatı olduğuna ilişkin bir iddiasının olmadığı görüldüğünden, dava konusu encümen kararının, iş yerinin ruhsat alınıncaya kadar kapatılmasına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, 427,00 TL idari para cezası kısmı yönünden ise; dava konusu encümen kararı ile savunma dilekçesinde; idari para cezasının Dalaman Belediyesi Emir ve Yasaklar Yönetmeliğine göre verildiğinin belirtildiği, söz konusu para cezasına ilişkin herhangi bir kanuni bir dayanak gösterilmediği,

bu durumun da kanunsuz ceza olmaz yönündeki anayasal ilkeye aykırı olduğu anlaşıldığından, dava konusu encümen kararının davacıya 427,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu encümen kararının 427,00-TL idari para cezası kısmının iptaline, encümen kararının ruhsat alınıncaya kadar iş yerinin kapatılması yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacının istinaf başvurusu yönünden; davacının istinaf isteminin reddine; davalı yönünden ise 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinde; idarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür." hükmüne yer verildiği, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 10. maddesinin 19. ve 22. fıkraları uyarınca;

işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan açılan işyerleriyle ilgili olarak Belediyenin yetkili organı tarafından para cezası verilebileceği, bahse konu para cezasının ise ilgili hükümler uyarınca atıf yapılan 5326 sayılı Kabahatler Kanunu uyarınca verildiği, anılan Kanunun 16. maddesindeki, Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idari yaptırımların, idari para cezası ve idari tedbirlerden ibaret olduğu konusunda ise herhangi bir tartışma olmadığı,

buna göre verilen dava konusu idari para cezasında da hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan açılan işyerlerine ilgili belediyenin yetkili organı tarafından para cezası verilebileceği noktasında herhangi bir tartışmanın olmaması ve bu durumun açık ve net biçimde düzenlenmesi nedeniyle Encümen Kararı'nda belirtilen para cezasının hukuki dayanağı olmadığı yolundaki istinafa konu idare mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçe ile davacının istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile. İdare Mahkemesi'nin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu cezanın muhatabının esasında söz konusu iş yerini işleten ve ayrı tüzel kişiliği bulunan … Seyahat Eğitim ve Org. Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, iş yerinin bulunduğu Martı Koyu'nun Orman Genel Müdürlüğü uyarınca ruhsatlandırılacak özel sahalardan olup Belediyenin görev ve yetki alanı dışında kaldığı, Dalaman Orman İşletme Müdürlüğünün bu hususta yetkili olduğu belirtilerek temyiz konusu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Anayasanın 38. maddesinde; ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirlerinin ancak Kanunla belirlenebileceği, Türk Ceza Kanunun 2. maddesinin 2. fıkrasında.

İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamayacağı, aynı şekilde Kabahatler Kanunu'nun 4. maddesinin 2. fıkrasında da kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, süresi ve miktarının ancak kanunla belirlenebileceğine ilişkin hükümleri karşısında, davacının dava konusu idari para cezasına ilişkin Encümen kararı kısmı yönünden Dalaman Belediyesi Emir ve Yasaklar Yönetmeliği adlı düzenleyici işlemle yaptırım türü ve tutarının belirlendiği ve 2021 yılı için iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmaması halinde 427,00 TL idari para cezası kesilmesi öngörüldüğünden, davacı temyiz isteminin Encümen kararının bu kısmı yönünden kabul edilerek,

Bölge İdare Mahkemesi kararının idari para cezasına ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.