Danıştay 4. Daire E.2023/8834 K.2024/854

Dava konusu istem: Yalova İli, Altınova İlçesi Cumhuriyet Mahallesi Devletyolualtı caddesinde akaryakıt ve LPG otogaz satış istasyonu faaliyet konulu işyerinin, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine göre eksik evrakın verilen süre içerisinde tamamlanmadığından bahisle kapatılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K: ... sayılı kararda.

Yönetmelik kapsamına giren bir işyerine ruhsat alınmak istendiğinde bu işyerinin bulunduğu taşınmazın mülkiyet durumunun kira sözleşmesi yahut tapu senedi ile tevsik edilmesi gerekmekte olup, başvuru esnasında kira ilişkisini inceleme yetkisi bulunan idarelere, işyerinin ruhsatlandırılmasının akabinde yapılacak denetimler esnasında kiracılık ilişkisinin devam edip etmediğini denetleme yetkisi verildiği yönünde bir belirleme bulunmadığı,

idarelerin bu yönde bir yetkisinin bulunduğunu kabul etmek, tamamen özel hukuk hükümlerine dayanan ve sadece tarafları arasında sonuç doğuran kira ilişkisine kamusal bir boyut katacak olup, kira sözleşmesiyle ilgili uyuşmazlıkları çözüme kavuşturma yetkisi adli yargı makamlarında olduğu halde, kira ilişkisinin sona erdiğinden bahisle idarenin kamusal yetkileri kullanılarak işyeri ruhsatlarının iptal edilmesi durumunda kiralamanın amacı ortadan kalkacağından, yargı organlarının görev alanı ile ilgili bir hususta idari işlem tesis edilmiş olacağı, olayda,

davalı idare tarafından işyerinde yapılan denetimde güncel kira sözleşmesi bulunmadığı tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği görülmekte olup, kiracılık ilişkisinin tarafı olmayan davalı idarenin, tarafı olmadığı özel hukuk ilişkisinin ortadan kalktığından bahisle işlem tesis etmesi mümkün olmadığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Mahkemece yeterli inceleme yapılmadan karar verildiği, söz konusu işyerinde yapılan denetimde eksikliklerin tespit edildiği ve bu eksikliklerin giderilmesi için davacıya 15 günlük süre verildiği, verilen süre sonunda eksiklikler giderilmediğinde işlem tesis edildiği ve işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler" başlıklı 23. maddesinde.

"İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder.

Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır.

Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir.

Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.

İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir. Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır.

Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılır..." hükmüne yer verilmiştir.

Uyuşmazlıkta. Yalova İli, Altınova İlçesi ... Mahallesi ... caddesinde bulunan akaryakıt istasyonunu işletmek üzere ... adına davalı idare tarafından ...tarih ve ... sayılı akaryakıt ve lpg otogaz satış faaliyet konulu 2. Sınıf Gayri Sıhhi Müessese ruhsatı düzenlendiği, 13/11/2017 tarihinde söz konusu işyeri isminin ... Petrol Ürünleri Nak. ve Tic. Ltd.

Şti. olarak değiştirdiğinden bahisle ruhsatın yenilenmesi istemiyle yapılan başvuruya istinaden davalı idarece İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 12. maddesi gereği aynı gün yeni ruhsat düzenlendiği ve akabinde işyerinde yapılan 17/11/2017 tarihli denetimde taşınmaz maliki ile davacı ... Petrol Ürünleri Nak. ve Tic. Ltd.

Şti. arasında düzenlenmiş bir kira sözleşmesinin ve vergi levhasının bulunmadığı tespit edilerek belirtilen eksikliklerin giderilmesi için davacıya onbeş günlük süre verildiği, 20/11/2017 tarihinde davacı şirket tarafından vergi levhası ve davacı şirket ile dava dışı ... arasında düzenlenen kira sözleşmesinin davalı idareye sunulduğu, aynı tarihte davalı yanında müdahil taşınmaz maliki tarafından davalı idareye sunulan dilekçeyle;

söz konusu işyerinin bulunduğu taşınmazı 12/10/2016 tarihinde ... isimli kişiye kiraladığını, anılan kiracının kira bedellerini ödemediğinden bahisle hakkında icra takibi başlattığı, mevcut kira sözleşmesinde devir yasağının olduğu, davacı şirket ile aralarında tanzim edilmiş herhangi bir kira sözleşmesinin bulunmadığını ve davacı şirkete verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi gerektiğini bildirmesi üzerine davalı idarece, kira sözleşmesinin taşınmaz maliki ile ...

Petrol Ürünleri Nak. ve Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenmediğinden bahisle 06/12/2017 tarihinde işyerinin mühürlenerek faaliyetinin durdurulduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca, Yönetmelikte belirtilen yükümlülükler yerine getirildiği takdirde işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenleneceği, daha sonra yapılacak denetimlerde işyerlerinin mevzuata uygun olarak işletilmediğinin saptanması durumunda ise işyerine noksanlık ve aykırılıkların giderilmesi için bir defaya mahsus onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edilebilmesinin ancak verilmiş olan ruhsatın yetkili idare tarafından iptal edilmesiyle mümkün olacağı açıktır.

Bu durumda; davacıya ait işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alarak faaliyet yürüttüğü ve dosyada bulunan savunma ve eki belgelerin incelenmesinden, söz konusu ruhsatın davalı idarece iptal edildiğine ilişkin herhangi bir bilgiye de rastlanılmadığı, bu itibarla, işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilmeden işyerinin mühürlenmesine yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca olanak bulunmadığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararın yukarıda yer verilen gerekçeyle onanması gerektiği görüşüyle Daire kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.