Danıştay 4. Daire E.2023/8941 K.2023/5868

Dava konusu istem: Kocaeli ili, İzmit ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... Apt. No:... adresinde bulunan işletmenin iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından bahisle düzenlenen 31/03/2021 tarihli durum tespit tutanağı ile 05/04/2021 tarihinde mühürleneceğinin bildirilmesine ilişkin 02/04/2021 tarihli İzmit Belediye Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya İzmit Belediye Başkanlığı tarafından ... tarihinde verilmiş ... numaralı ruhsatın bulunduğu açık ise de, davacının ruhsatta belirtilen işyeri adresini değiştirdiği dolayısıyla İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte düzenlenen ruhsatın yenilenmesi veya intibakı hükümlerinin dava konusu olaya uygulanmasının mümkün bulunmadığı, davacı tarafından nakil olunan işyeri için ruhsat vermeye yetkili idare olan İzmit Belediyesine başvurularak yeni bir işyeri açma ruhsatı alınması gerektiği belirtilerek dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 8. maddesinde, "Ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken hallerde yetkili idareye en geç üç ay içinde müracaat edilmesi zorunludur. Bu süre mirasçılar için altı ay olarak uygulanır. Süresi içinde müracaat yapılmadığının yetkili idarelerce tespiti durumunda tespit tarihinden itibaren onbeş günlük süre verilir.

Bu süre sonunda ruhsat yenilenmediği veya intibak yaptırılmadığı hallerde ruhsat iptal edilir." düzenlemesinin mevcut olduğu, maddeyle getirilen onbeş günlük sürenin kesin olduğu, süre hususunda idareye takdir hakkı tanınmadığı halde davalı idare tarafından kendilerine, 31/03/2021 tarihli durum tespit tutanağı ile beş günlük süre verildiği, bu sürenin bitmesi dahi beklenmeden iki gün sonra da 02/04/2021 tarihinde usulüne uygun olmayan şekilde mühürleme tebligatının bırakıldığı,

verilen süre içerisinde ilgili idareye başvuruda bulunularak eksiklerin tamamlamak istenildiği ancak davalı idarece bu işlemler beklenilmeden mühürleme işlemine başlanıldığı, belirtilen nedenlerle dava konusu işlemin usul ve yasaya aykırı olduğu, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yaptıkları istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından söz konusu edilen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 8. maddesinin 7. fıkrasındaki onbeş günlük sürenin ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken haller için getirildiği, bakılan davada uygulama olanağının bulunmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davacının, yeni adresindeki işletmesinde, ... tarihli, ... sayılı ruhsattaki "Güzellik Merkezi" faaliyet konusunu sürdürdüğü, sadece adres değişikliğinin sözkonusu olduğu, yaptığı ruhsat başvurusunun da 286 sayılı ruhsatın yenilenmesi mahiyetinde olduğu, davaya konu işletmenin içinde bulunduğu durumun, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 8. maddesinin 4. fıkrasında düzenlenen "İşyerinin başka bir adrese nakledilmesi halinde yeniden ruhsatlandırılması esastır." hükmü kapsamına girdiği, ruhsat yenilenmesi ile ilk defa ruhsat alınmasının farklı durumlar olduğu,

ruhsat yenilenmesine ilişkin hususların anılan Yönetmelik maddesinde ayrıntılı olarak düzenlendiği, adres nakli durumunda da faaliyet konusunun ve işyeri sahibinin aynı olması şartıyla ruhsat yenilenmesinin sözkonusu olduğu, aynı Yönetmelik maddesinin 7. fıkrası uyarınca, adresini değiştiren işyeri sahibine işlemleri tamamlaması için onbeş gün süre verilmesi gerektiği, dava konusu işlemde bu sürenin verilmediğinin görüldüğü, bu nedenle de idarenin işlemlerinin hukuka uygun olmadığı, temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

25902 sayılı ve 10/08/2005 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in, İşletmecinin değişmesi ve işyerinin nakli başlıklı 8. maddesiyle; "(Değişik birinci fıkra:RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/3 md.) Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adresin değişmemesi kaydıyla iş yerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenir.

Ancak devredilmek istenen iş yerinin fiziki durumu ve ruhsat dosyasındaki bilgi ve belgelerin işletmecinin kusuru sebebiyle faaliyet konusuyla ilgili bu Yönetmelik kapsamında karşılanması gereken mevzuat hükümlerine aykırı olması halinde, söz konusu aykırılıklar ve noksanlıklar giderilmeden yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenemez.

(Ek fıkra: 12/3/2012-2012/2958 K.) Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ile gayrisıhhî müesseseler hariç olmak üzere, sıhhî işyerleri için adresin değişmemesi kaydıyla faaliyet konusunun değiştiği durumlarda ruhsat başvurusunda bulunulması halinde, dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni faaliyet konusu ile ilgili şartlar karşılanmak kaydıyla başvuru sahibi adına tekrar ruhsat düzenlenir.

İşyerine yeni ortak alınması veya ortaklardan birinin ayrılması durumunda yeni ruhsat düzenlenmez.

İşyerinin başka bir adrese nakledilmesi halinde yeniden ruhsatlandırılması esastır.

Mahalle, cadde, sokak ve benzeri yerlerin isim veya numaralarının değişmesi nedeniyle aynı işyeri için yeni ruhsat düzenlenmez. Ruhsatta yer alan bilgiler güncellenir.

İşyeri sahibinin ölümü halinde, yeni ruhsat düzenlenmeksizin kanunî mirasçıları adına eski ruhsatın intibakı yapılır.

Ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken hallerde yetkili idareye en geç üç ay içinde müracaat edilmesi zorunludur. Bu süre mirasçılar için altı ay olarak uygulanır. Süresi içinde müracaat yapılmadığının yetkili idarelerce tespiti durumunda tespit tarihinden itibaren onbeş günlük süre verilir. Bu süre sonunda ruhsat yenilenmediği veya intibak yaptırılmadığı hallerde ruhsat iptal edilir." hükmü getirilmiştir.

Yukarıda yazılan hükmün değerlendirilmesinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının işyeri sahibi adına, faaliyet konusu ve işyeri adresi esas alınarak düzenlendiği, bunlardan birinin değişmesi halinde ruhsatın yenilenmesi gerektiği, aksi takdirde ruhsatın iptal edileceği anlaşılmaktadır..

Dosyanın incelenmesinden; davacının ... tarihli ... sayılı "Güzellik Merkezi" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip işyerini, ruhsattaki adresten başka bir adrese taşıyarak aynı faaliyetine devam ettiği, şikayet üzerine davalı idare elemanlarınca yeni adreste 31/03/2022 tarihinde yapılan denetimde, ruhsatsız olarak faaliyette bulunulduğuna ilişkin durum tespit tutanağının düzenlendiği ve bu tutanakla davacıya, ruhsat başvurusu yapabilmesi için beş günlük sürre verildiği, 02/04/2021 tarihinde de işyerinin mühürleneceğine ilişkin mühürleme tebligatının tebliğ edildiği, bakılmakta olan davanın da anılan işlemlerin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, yukarıda yazılı Yönetmelik maddesi uyarınca, adresini değiştirmesinden itibaren 3 ay içinde müracaat etmesi suretiyle ruhsatını yenilemeyen davacıya, ruhsatsız çalıştığı ve süresi içinde müracaatta bulunmadığının tespit edildiği tarihten itibaren onbeş günlük süre verilerek ruhsatı yenilemesinin sağlanması gerektiği açıktır.

Bu durumda, davacıya ruhsatsız çalıştığının tespit edilmesinden itibaren onbeş gün süre verilmesi gerekirken, beş günlük süre verilmesine ilişkin 31/03/2021 tarihli durum tespit tutanağı ile işyerinin 05/04/2021 tarihinde mühürleneceğinin bildirilmesine ilişkin 02/04/2021 tarihli mühürleme tebligatı işlemlerinde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.