Danıştay 4. Daire E.2023/8983 K.2024/214

Dava konusu istem: İzmir İli, Konak İlçesi, … Caddesi, No:… adresinde bulunan içkili işletmenin devralındığından bahisle, devir nedeniyle yeniden işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Konak Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemi ile Konak Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının "ruhsat alınıncaya kadar davacıya ait anılan işyerinin kapatılmasına" dair kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işyerinin 01/06/2013 tarihinde davacı tarafından kiralandığı, 10/06/2013 tarihinde işe başlandığı ve 04/03/2014 tarihinde noter huzurunda yapılan işletme devir sözleşmesi ile devralındığı, önceki işletmeci tarafından aynı adreste ve bar olarak işletilen işyerine ilişkin … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu, aynı bölgede 31/08/2015 tarihinde faaliyete geçen Özel.

Lisesi ile Müftülüğe bağlı, resmi kayıtlı ve faaliyette olan ... adında bir mescidin bulunduğu, söz konusu işyerinin devralınmasından sonra mevzuatta öngörülen üç aylık süre içerisinde ruhsatın yenilenmesi için müracaat edilmediği, 02/11/2015 tarihinde davalı idare görevlilerince işyerinde yapılan denetimde bu durumun tespit edilerek davacıya ruhsat başvurusunda bulunması için 15 gün süre verildiği, davacının öngörülen süre içerisinde ruhsat başvurusunda bulunduğu, davalı idare tarafından mesafe kriterleri gerekçe gösterilerek ruhsat başvurusunun reddedildiği, ancak mesafe kriterlerine gerekçe gösterilen Özel ...

Lisesi'nin 31/08/2015 tarihinde faaliyete geçtiği, ... Mescidinin ise faaliyete geçtiği tarihe ilişkin bir bilgi sunulmadığı dikkate alındığında, dava konusu işyerinin davacının işletmeyi devraldığı tarihten önce bar olarak faaliyet gösterdiği ve davacı tarafından da aynı konuda faaliyete devam edildiği, davalı idare elemanlarının tespitinden sonra mevzuatta öngörülen süre içerisinde ruhsat başvurusunda bulunulduğu,

anılan okulun ise işyerinin faaliyete başlamasından çok sonra faaliyete geçtiği, bu haliyle dava konusu işyerinin ilk kez ruhsat alan bir işyeri gibi değerlendirilemeyeceği, davacının yapmış olduğu ruhsat başvurusuna ilişkin prosedüre devam edilmesi gerekirken, ruhsat başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Konak Belediyesi Başkanlığı işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı; dava konusu Konak Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının "ruhsat alınıncaya kadar davacıya ait anılan işyerinin kapatılmasına" dair kısmının incelenmesinden ise;

yeni işletmeci olan davacı adına ruhsat alınmadan faaliyette bulunulduğu görüldüğünden, usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan çalıştırılan işyerinin ruhsat alıncaya kadar kapatılmasına yönelik işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçeleriyle, devir nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Konak Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptaline.

Konak Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmına yönelik davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın bu kısmının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından. 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu 9. maddesine göre; alkollü içki satışının yapıldığı yerler ile örgün eğitim kurumları ve dershaneler, öğrenci yurtları ve ibadethaneler arasında kapıdan kapıya en az yüz metre mesafe bulunmasının zorunlu olduğu, aynı Kanunun Geçici 1. maddesinde ise.

Kanunun 9. maddesindeki mesafe şartlarının bu maddenin yayımı (24/05/2013) tarihinden önce işyeri açma ruhsatı ve satış belgesi almış işletmeler için uygulanmayacağı, bu işletme sahiplerinin ise işletmelerini birinci ve ikinci derece kan hısımlarına devredebileceği hükümlerine yer verildiği,

buna göre işletmenin birinci veya ikinci derece kan hısımlarına devri halinde yeni satış belgesi düzenlenirken mesafe şartının dikkate alınmayacağı, ancak birinci veya ikinci derece kan hısımları haricindeki kişilere devir halinde mesafe şartının dikkate alınması gerektiği, olayda ise işletme ile eğitim kurumu ve ibadethane arasındaki mesafe şartlarının tutmadığı iddia edilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir İli, Konak İlçesi,.

Caddesi, No:… adresinde bulunan ve … tarih, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile bar olarak faaliyet gösteren işyerinin İzmir 32. Noterliğinin … tarih ve … sayılı işletmenin devri sözleşmesi ile davacı tarafından devralındığı, söz konusu işyerinin devralınmasından sonra mevzuatta öngörülen üç aylık süre içerisinde ruhsatın yenilenmesi için müracaat edilmediğinin 02/11/2015 tarihinde davalı idare görevlilerince tespit edilmesi üzerine, davacıya ruhsat başvurusunda bulunması için 15 gün süre verildiği, davacının verilen süre içerisinde 17/11/2015 tarihinde ruhsat başvurusunda bulunduğu, ancak davalı idare tarafından;

söz konusu işyerinin giriş kapısı ile aynı caddede bulunan Özel ... Lisesi kapısı arasında 46 m ve ... Mescidi kapısı ile yaklaşık 57 m olduğu tespit edilerek, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 34. maddesindeki mesafe kriterlerinin sağlanamadığı gerekçesiyle, davacının devir nedeniyle yeniden işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi talebinin reddedilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşletmecinin değişmesi ve işyerinin nakli" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında; ruhsatta belirtilen faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adresin değişmemesi kaydıyla işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenleneceği, 7. fıkrasında ise; ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken hallerde yetkili idareye en geç üç ay içinde müracaat edilmesinin zorunlu olduğu,

bu sürenin mirasçılar için altı ay olarak uygulanacağı, süresi içinde müracaat yapılmadığının yetkili idarelerce tespiti durumunda tespit tarihinden itibaren onbeş günlük süre verileceği, bu süre sonunda ruhsat yenilenmediği veya intibak yaptırılmadığı hallerde ruhsatın iptal edileceği, hüküm altına alınmıştır.

Anılan Yönetmeliğin 34. maddesinde; meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri, internet salonu gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin açılmasına izin verilirken mesafe ölçümünde, bina ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları; kapıların birden fazla olması durumunda en yakını esas alınır. Yüz metre uzaklığın ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu kullanılarak, yaya kurallarına göre gidilebilecek en kısa mesafe dikkate alınır, hükmü yer almıştır.

4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu 9. maddesine göre ise; alkollü içki satışının yapıldığı yerler ile örgün eğitim kurumları ve dershaneler, öğrenci yurtları ve ibadethaneler arasında kapıdan kapıya en az yüz metre mesafe bulunmasının zorunlu olduğu, aynı Kanunun Geçici 1. maddesinde ise; Kanunun 9. maddesindeki mesafe şartlarının bu maddenin yayımı (24/05/2013) tarihinden önce işyeri açma ruhsatı ve satış belgesi almış işletmeler için uygulanmayacağı, bu işletme sahiplerinin ise işletmelerini birinci ve ikinci derece kan hısımlarına devredebileceği, hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan mevzuat hukümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan işyerlerinin ruhsatta belirtilen faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adresin değişmemesi kaydıyla devredilmesi halinde, yeni ruhsat başvurusu gibi değerlendirilmeksizin, dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenleneceği, devir durumda intibak için yetkili idareye yasal süresi içinde müracaat edilmemesi ve bu durumun yetkili idarelerce tespit edilmesi halinde onbeş günlük süre verileceği, bu süre sonunda ruhsat yenilenmediği veya intibak yapılmaması halinde ruhsatın iptal edileceği,

alkollü içki satışının yapıldığı yerler ile örgün eğitim kurumları ve dershaneler, öğrenci yurtları ve ibadethaneler arasındaki mesafe şartlarının yeni ruhsat başvurusu sırasında denetleneceği, ayrıca anılan işletme sahiplerinin işletmelerini yalnızca birinci ve ikinci derece kan hısımlarına devredebileceğine ilişkin kısıtlamanın ise içki satış belgesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan anılan işyerinin ruhsatta belirtilen faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adresi değişmeksizin davacı tarafından devir alınması nedeniyle, yeni ruhsat başvurusu gibi değerlendirilmeksizin, dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle davacı adına ruhsat düzenlenmesi gerekirken, yeni ruhsat başvurusu gibi değerlendirilerek mevzuatın öngördüğü mesafe şartlarının sağlanamadığı gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince verilen kararda ise sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.