Danıştay 4. Daire E.2023/9039 K.2023/7492

Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, ... Mahallesi, No:... kapı sayılı yerde ... unvanı ile faaliyet gösteren işyerinde yapılan denetimler sonucunda mevzuatta öngörülen koşullara aykırı faaliyet gösterildiğinden bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi kapsamında ruhsatın iptal edilmesine ilişkin 08/10/2018 tarih ve 106433 sayılı Başkanlık Olur'u ile ruhsatın iptal edildiğinin bildirimine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemlere konu işyeri ...

Restaurant'ın işletmecisi olan davacıya ... tarihinde... sayılı "içkili istirahat ve eğlence yeri işletme izin belgesi"nin verildiği, emniyet birimlerince 2013-2018 yılları arasında yapılan muhtelif denetimlerde pavyon ruhsatı olmamasına rağmen izinsiz olarak konsomatris çalıştırıldığı, ruhsatta belirtilen açılış-kapanış saatlerine uyulmadığı ve izinsiz olarak canlı müzik yapıldığından bahisle tutanak tanzim edildiği, bunun üzerine davalı idarece birçok defa encümen kararıyla idari para cezasının uygulandığı,

... tarih ve ... sayılı yazı ile izinsiz olarak canlı müzik yapıldığı ve ruhsatta belirtilen mesai saatlerine uyulmadığı gerekçesiyle ruhsata aykırı faaliyetini düzeltmesi için 15 günlük süre verildiği ve nihayet İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi kapsamında... tarih ve ... sayılı başkanlık Olur'u ile ruhsatın iptal edildiği;

anılan Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilebilmesi için, 3572 sayılı Kanun'un 4. maddesinde sayılan kriterler esas alınarak hazırlanan Yönetmelikle, Kanun'un belirtilen 4. maddesindeki unsurları yönünden (insan sağlığı, çevre kirliliği, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması) inceleme yapılması; mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilmesi,

noksanlık ve aykırılıkların verilen süre içerisinde giderilmediğinin ikinci bir denetimde tespit edilmesi gerektiği; aynı Yönetmeliğin diğer hükümlerine aykırılığın tespiti halinde ise (somut olayda ruhsat kapsamı dışında faaliyet) 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu(PVSK)'nun 6/d maddesine istinaden para cezası verilebileceği ve yine bu madde uyarınca fiilin bir yıl içinde tekrarı halinde para cezasının her seferinde bir kat artırılarak uygulanacağı,

2559 sayılı Yasa tarafından mülki idare amirine verilen geçici kapatma yetkisinin ise anılan Kanun'un 8. maddesinde yer alan fiillere ilişkin oluğu ve bir yıl içinde verilen üç geçici kapatmadan sonra aynı fiillerin bir kez daha işlenmesi halinde bu kez Yönetmeliğin 42. maddesi uyarınca işyeri ruhsatının iptal edileceği, ruhsat iptali işlemi, Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden gerçekleştirilmiş ise de; yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında, anılan madde uyarınca ruhsat iptali koşullarının gerçekleşmediği, davacıya ait işyerine ilişkin olarak atfedilen fiilin (ruhsat kapsamı dışındaki konsomasyon faaliyeti yapıldığı,

ruhsatta belirtilen açılış-kapanış saatlerine uyulmadığı ve izinsiz olarak canlı müzik yapıldığı) anılan madde uyarınca işyeri ruhsatının iptalini gerektiren fiillerden olmadığı, bu fiiller uyarınca ancak 2559 sayılı Yasa'nın 6/d maddesi uyarınca para cezası verilebileceği, öte yandan anılan fiil 2559 sayılı Yasa'nın 8. maddesinde sayılı fiillerden olmadığından, Yönetmeliğin 42. maddesinin de uygulanamayacağı tartışmasız olduğundan, davacının işyerine ait ruhsatın iptaline ve bu işlemin davacıya bildirimine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davaya konu işyerinde emniyet birimlerince 2013-2018 yılları arasında yapılan muhtelif denetimlerde pavyon ruhsatı olmamasına rağmen izinsiz olarak konsomatris çalıştırıldığı, ruhsatta belirtilen açılış-kapanış saatlerine uyulmadığı ve izinsiz olarak canlı müzik yapıldığının tespit edildiği, bunlara ilişkin birden fazla sayıda para cezası verilmesine ilişkin encümen kararları alındığı, anılan faaliyetlerin düzeltilmesi için işyeri yetkilisine İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında 15 gün süre verildiği,

bu süre sonunda aykırılıkların devam ettiğinin tutanak ile tespit edilmesi üzerine anılan Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca 08/10/2018 tarih ve 106433 sayılı başkanlık Olur'u ile ruhsatın iptal edildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği, aksinin kabulünün ruhsat konusu dışında faaliyet göstermenin ruhsat iptali sebebi teşkil etmediği sonucunu doğuracağı, bunun ise hukuki anlamda kabul edilebilir olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralı, 36. maddesinin 6. fıkrasında ise, "Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir." kuralı yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait işyerinde, İlçe Emniyet Müdürlüğü birimlerince 2013-2018 yılları arasında yapılan muhtelif denetimlerde, işyerinde faaliyet konusu dışında konsomatris çalıştırıldığına ilişkin mütaddit defa (7 kez) tutanak tutulduğu , bu durumun son olarak Müdürlüğün 18/09/2018 tarihli yazısıyla bir takvim yılı içerisinde 3. kez aynı fiili gerçekleştiren işyeri sorumluları hakkında PVSK'nun 6. maddesi gereği yasal işlem yapılması için davalı idareye bildirildiği,

anılan tespit ve bildirime istinaden davalı idarenin 08/10/2018 tarihli yazısıyla, İlçe Emniyet Müdürlüğünün 16/04/2018, 09/05/2018 ve 18/09/2018 tarihli yazılarına istinaden, pavyon ruhsatı bulunmamasına rağmen konsomasyon yaptırmak suretiyle amaç dışı faaliyette bulunduğu belirtilen (mevzuata aykırı faaliyet gösterdiği tespit edilen) işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının anılan Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca iptal edildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatında faaliyet konusunun içkili lokanta olarak belirtildiği, işyerinde kolluk tarafından yapılan denetim sonucunda, işyerinde faaliyet konusuna aykırı olarak 7 kez konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiği,

yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmüne göre konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği hususu ile işyerinde konsomatris çalıştırmaya ilişkin farklı tarihlerde 7 kez işlem yapıldığının görüldüğü hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacıya ait işyerinde mevzuata uygun olmayan konsomatris çalıştırma faaliyetinin süreklilik arz ederek asıl faaliyet haline geldiği açık olup, bu haliyle davacının fiiline uygulanacak olan yaptırımın para cezası şeklinde değil, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali şeklinde olabileceği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, davacı tarafından işyerinde ruhsat konusuna ve mevzuata aykırı olarak süreklilik arz edecek şekilde konsomatris çalıştırılmasına devam edilmesi nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiş olup, anılan işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.