Danıştay 4. Daire E.2024/2529 K.2025/1013

2- ... VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Taşınmaz maliki olan davacılar tarafından, dava dışı ...'ın işleteni olduğu Afyonkarahisar ili, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresindeki "... Masaj Salonu" isimli işyerinin, fuhuş nedeniyle 90 gün süreyle kapatılmasına ilişkin Afyonkarahisar Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonunun ... tarih ve ... nolu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü uyarınca fuhuşun yaygınlaşmasının ve zührevi hastalıkların yayılmasının önlenmesinin amaçlandığı, bu amaçla gizli fuhuş yapılan yerlerin belirli bir süre kapatılmakla birlikte, izinsiz faaliyetin aynı yerde devamını engellemeyi amaçlayan bu tedbirin uygulanabilmesi için, evin gizli fuhuşu gerçekleştiren kişilerce kullanılmaya devam ediliyor olması ya da bu eylem kiracı tarafından gerçekleştirilmiş ise malik ile gizli fuhuş yaptırılması fiili arasındaki bağlantının sabit olması gerektiği;

gizli fuhuşun, malikin bilgisi dışında kiracılar tarafından gerçekleştirildiği durumlarda, kiracının evi tahliyesi halinde Tüzük ile öngörülen amaç kendiliğinden gerçekleşmiş olacağından, kapatma tedbirinin uygulanmasının koşulları ortadan kalktığı, bu gibi hallerde kapatma tedbirinin uygulanmasının, olay ile hiç bir ilgisi saptanamayan maliklerin mülkiyet hakkının sınırlanması anlamına geleceği ve anılan Tüzüğün amacı ile bağdaşmayacağı, hukuka aykırı eylemlerin önlenmesi amacına yönelik olarak geliştirilen tedbir amaçlı yaptırımların, tedbire sebep olan hukuka aykırılığın sona erdirilmesine karşın sürdürülmesi,

kusuru bulunmayan üçüncü kişilerin cezalandırılması sonucunu doğuracağı ve cezalandırma aracı olarak kullanılmasına neden olacağı belirtilerek, 28/02/2023 tarihinde ise işyerinin kiracısı olan ve fuhuş yapıldığı iddia edilen masaj salonunun işletmecisi olan dava dışı ... ile davacılar arasındaki kira sözleşmesinin feshedildiği, davacılar tarafından işyerinin anahtarının teslim alındığı, kira sözleşmesinin feshedildiği,

28/02/2023 tarihinde ise dava konusu işlemin tesis edildiği görülmekle, artık gizli fuhuş yeri olarak kullanılmadığı sabit olan işyerinin kapatılmasıyla böyle bir faaliyetin sürdürülmesinin engellendiğinden bahsetmeye imkan bulunmadığı anlaşılmakla, uyuşmazlığa konu taşınmazı fuhuş amacıyla kullanan üçüncü kişilerin taşınmazı tahliye etmesi,

kapatma müeyyidesinin fuhuşun önlenmesine ilişkin tedbir niteliğinde bulunması ve davacıların fuhuş yapılması ile ilgili bir bilgisinin veya olayla bağlantısının bulunduğunun da saptanamaması karşısında, üçüncü kişilerin kusuru nedeniyle davacıların mülkiyet hakkının kullanılmasını engelleyici sonuç doğuracak şekilde işyerinin (taşınmazın) 90 gün süreyle kapatılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Hastalıklarla Mücadele Tüzüğünün 95. maddesinde, "İzin alınmadan içinde gizli fuhuş yapıldığı iddia veya ihbar edilen veyahut her ne şekilde olursa olsun muttali olunan evler hakkında ahlak zabıtası memurları tarafından önce gizli inceleme yapılır.

Bu gibi evlerde gizli fuhuş yapıldığı delilleriyle tesbit edildiği takdirde, düzenlenecek tutanaklar gizli inceleme raporları ile birlikte en büyük polis amiri tarafından komisyona sunulur. Bu yerler hakkında komisyonca 104 üncü maddeye göre işlem yapılır.".

96. maddesinde, "Otel, motel, pansiyon, misafirhane, hamam, plaj, bar, pavyon, çalgılı kahve, diskotek, içkili gazino, gece klübü, taverna ve benzeri isimler altında işletme ruhsatı alınan yerlerde, gerçek amaç ve anlamda uzak olarak genel kadınlara sanat icra etmek imkanının verildiği veya bu gibi yerlerin bir genelev özellik ve mahiyetinde kullanıldığı,

95 inci maddeye göre tespit olunursa, bu tesisler ruhsatsız açılmış birleşme yerleri sayılarak sahipleri veya işletenler hakkında komisyonca 104 üncü madde uyarınca işlem yapılır." ve 104. maddesinde, "Usulü dairesinde izin alınmadan içinde gizli fuhuş yapıldığı delilleriyle tesbit edilen 95 ve 96 ncı maddelerde yazılı mahaller komisyon kararıyle üç ayı geçmemek üzere kapatılır." hükümlerine yer verilmiştir.

Fuhuş yapılan yerlerin belirli bir süre kapatılması işlemi, işletmecinin şahsına değil işyerine yönelik olup fuhşun yaygınlaşması ve zührevi hastalıkların yayılmasının önlenmesi amacıyla getirilen bir tedbirdir. İzinsiz faaliyetin aynı yerde devamını engellemeyi amaçlayan bu tedbirin uygulanabilmesi için, bu yerin gizli fuhuşu gerçekleştiren kişilerce kullanılmaya devam ediliyor olması ya da bu eylem kiracı tarafından gerçekleştirilmiş ise, malik ile gizli fuhuş yaptırılması fiili arasındaki bağlantının sabit olması gerekmektedir.

Gizli fuhşun, malikin bilgisi dışında kiracılar tarafından gerçekleştirildiği durumlarda, kiracının yeri tahliyesi halinde, Tüzük'le öngörülen amaç kendiliğinden gerçekleşmiş olacağından, kapatma tedbirinin uygulanması koşulları ortadan kalkacaktır. Bu gibi hallerde kapatma tedbirinin uygulanması, olay ile hiçbir ilgisi saptanamayan maliklerin mülkiyet hakkının sınırlanması anlamına geleceğinden, bu durum Tüzüğün amacı ile bağdaşmayacaktır.

Ancak, malikin bilgisi dışında kiracı tarafından gerçekleştirilen gizli fuhuş fiili nedeniyle yerin belli bir süreyle kapatılmasına dair idari tedbirin, kiracının bu yeri tahliyesinden dolayı uygulanma koşullarını yitirdiğinden bahsedilebilmesi için kapatma kararını veren idareye bu hususu belirten (gizli fuhuş fiilini işleyen kiracının taşınmazı tahliye etmesi) bir başvurunun yapılarak tedbirin kaldırılmasının istenilmesi, idarece konuyla ilgili yapılacak inceleme sonucunda taşınmazın boşaltıldığının belirlenmesi halinde kapatma tedbirinin kaldırılması, aksi halde ise talebin reddedilmesi gerekmektedir.

Gizli fuhuş nedeniyle kapatma kararı verilen taşınmazın kiracısı tarafından tahliye edilmesi durumunun kapatma kararından sonra gelişen yeni bir durum olması nedeniyle, bu hususa dair hukuka aykırılık iddialarının belirtilen konuyla ilgili olarak idareye yapılacak başvuru üzerine tesis edilecek işlemlere karşı ileri sürülebileceği açık olup, doğrudan kapatma kararına karşı açılacak davalarda ise bu karara esas alınan hususlara yönelik hukuka aykırılık iddialarının dikkate alınabilmesi mümkün olacaktır.

Uyuşmazlığa konu olayda; Emniyet Müdürlüğü tarafından 22/12/2022 tarihinde yürütülen tahkikat sonucunda, ... tarafından işletilen işyerinin fuhuş amacıyla kullanıldığının tespit edilmesi üzerine, Afyonkarahisar Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla işyerinin 90 gün süreyle kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği, aynı gün davacılar ile işyerini işleten ... arasında düzenlenen tutanağa dayanılarak kira sözleşmesinin feshedildiği ve işyerinin davacılara teslim edildiğinden bahisle, mülk sahibi sıfatıyla davacılar tarafından bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Söz konusu fiilin, mülk sahibi ilgilerin bilgisi dışında kiracı tarafından gerçekleştirilmesi durumunda kiracının işyerini tahliyesiyle Tüzük'te öngörülen amacın kendiliğinden gerçekleşmesi nedeniyle kapatma kararının uygulanma koşullarının ortadan kalkacağı açık olmakla birlikte, davacılar tarafından bu yönde davalı idareye yapılmış bir başvurunun bulunmadığı, böyle bir başvurunun bulunması halinde dahi bu durumun Tüzük hükümlerinin uygulanmasına engel oluşturmayacağı açıktır.

Emniyet Müdürlüğü tarafından yapılan tahkikat dosyasındaki bilgi ve belgelere göre işyerinde fuhuş yapıldığının tespit edildiği, bunun üzerine işyerine yönelik tedbir mahiyetindeki kapatma işlemine karşı ilgili işletmecinin dava açmayarak bu durumu kabullendiği, mülkiyet sahibi sıfatıyla davacılar tarafından söz konusu tespitin aksine yönelik herhangi bir iddia ve bilginin ileri sürülmediği, herhangi bir belge sunulamadığı anlaşılmakla, Tüzük hükümlerine uygun olarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.