Danıştay 4. Daire E.2024/3633 K.2024/6561

Dava konusu istem: Muğla ili, Milas İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiinde tapunun ... nolu pafta, ... parsel sayılı taşınmazda yapılması planlanan I-A Grubu Maden (Kum-Çakıl ve Eleme Tesisi) Ocağı (46.950 m2 alanda 95.000 ton/yıl) Projesi için alınan...tarih ve E-... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgelerin, Maden Mühendisi, Orman Mühendisi, Çevre Mühendisi, Ziraat Mühendisi ve Jeoloji Mühendisi bilirkişilerden oluşan heyet ile mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan 11/06/2024 tarihli Bilirkişi Raporu ile birlikte incelenmesinden; proje tanıtım dosyasında rezerv ile ilgili hatalar ve tutarsızlıklar ve eksiklikler bulunduğu, bu durumun maden mühendisliği açısından uygun olmadığı, proje faaliyet alanı ve çevresi ile ilgili hidrojeolojik veri eksikliğinin bulunduğu,

kum ocağının faaliyete girmesi ile arazi üzerinde büyük çaplı boşluklar meydana gelebileceği, Sarı Çay yatağından bu boşluklara su akımının oluşması nedeniyle Sarı Çayın su seviyesinin düşebileceği, aynı şekilde bölgede bulunan ve çevredeki tarım alanlarının yegane su kaynağı olan su kuyularının da kapasitesinin olumsuz etkileneceği, arazi üzerinde bulunan boşlukların su ile dolması neticesinde yer altı suyunun yoğun bir şekilde kirlenmesi ile karşı karşıya kalınacağı, madencilik faaliyetinin bölgede bulunan yer altı ve yer üstü su kaynaklarına yapacağı olumsuz etki değerlendirilmesinin yapılmadığı,

maden ocağının yapılması ile tarımsal alan bütünlüğünün bozulacağı ve ocağın yapılacağı mutlak-özel ürün arazisi özelliği taşıyan (ve tarım dışı kullanım altında değerlendirilmesi 5403 sayılı Yasa kapsamında yasaklanan) parselin geri dönüşü olmayacak şekilde tarım dışına çıkmasına neden olabileceği, maden alanı çevresinde zeytin dikili tarım arazilerinin özellikle maden alanının tüm yönlerinde ÇED alanı sınırlarına farklı yönlerde 500 metre uzaklıkta dağınık olarak başlayarak 3 km sınır içinde bulunduğu,

dava konusu kum-çakıl ocağı ve kırma-eleme tesisi projesinin yapılması ile toz emisyonunun artacağı, maden ocağının toz şeklindeki olası etkileri ve bunların ekili ve zeytin alanlarına olan etkilerinin neler olabileceği ve alınacak önlemler ile ilgili olarak hiçbir çalışmanın ve teknik bilginin proje tanıtım dosyasında verilmediği, toz emisyonundan kaynaklı bitkilerin fotosentez yeteneğinin sekteye uğraması ile karşılaşılacak kurumalar sonucunda orman ekosisteminin kalıcı olarak zarar göreceği, insan sağlığı üzerinde olumsuz etkilere yol açabileceği gibi, flora ve fauna üzerinde de ciddi olumsuzluklar yaratabileceği anlaşıldığından,

I-A Grubu Maden (kum-çakıl ve eleme tesisi) Ocağı Projesi için alınan... tarih ve E-... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararında hukuka uygunluk görülmediği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği, nihai bir izin niteliği taşımadığı, yapılması planlanan projenin çevreye olası etkilerinin incelenmesi ve bu etkilerin en aza indirilmesi için alınacak tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Proje Tanıtım Dosyasının hazırlandığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare yanında Müdahil tarafından, idarenin temyiz dilekçesinde belirttiği hususlara ek olarak, Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, bilirkişi raporunun tartışmasız şekilde hüküm kurmaya elverişli olmadığı, rapora itirazlarının karşılanmadığı, Proje Tanıtım Dosyasının mevzuatta yer verilen sınır değerler dikkate alınarak tasarlandığı, dava konusu projenin bulunduğu taşınmazın emisyonu yüksek tesislerin bulunduğu OSB sınırında yer aldığı, OSB sınırı içindeki tesisler için ÇED Raporu talep edilmediği, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.