Danıştay 4. Daire E.2024/369 K.2025/519

Dava konusu istem: Eskişehir ili, Tepebaşı ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde faaliyette bulunan "..." unvanlı, "pasta, tatlı, börek imalatı ve satışı" faaliyet konulu işyerinin sahibi olan davacı tarafından, işyerinde ekmek satışı yapılabilmesi amacıyla "ekmek satış" ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun, Tepebaşı Belediyesi Zabıta Uygulama Yönetmeliğinin 47. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, ekmek satışının yalnızca bakkal ve marketlerde yapılabileceği gerekçesiyle reddine ilişkin Tepebaşı Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Tepebaşı Belediyesi Zabıta Uygulama Yönetmeliğinin 47. maddesinin ikinci fıkrasında, fırından başka yerlerde perakende ekmek satışının ancak, hususi ekmek satışı dükkanları ile bakkallar ve marketlerde yapılabileceğinin belirtildiği, Tepebaşı Belediyesi Zabıta Uygulama Yönetmeliğinin 47. maddesinin ikinci fıkrası ile fırınlar dışında ekmek üretiminin engellenmesinin amaçlandığı,

unlu mamüller ruhsatı bulunan işyerlerinde ekmek satışına izin verilmesi halinde, ekmeğin bu işyerinde mi üretildiği yoksa fırından mı alınarak satışa sunulduğu hususunun tespitinin zorlaşacağı gibi bu durumun da halk sağlığı açısından olumsuz etkiler oluşturabileceği gözetildiğinde, davacının "pasta, tatlı, börek imalatı ve satışı" faaliyet konulu işyerinde ekmek satışı yapılabilmesi amacıyla "ekmek satış" ruhsatı verilmesi talebiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının ekmek imalatı ruhsatı talebi bulunmadığı, ekmek satışına yönelik izin başvurusunda bulunduğu, dosyaya sunulan faturalar incelendiğinden davacının piyasada ekmek imalatı yapan bir fırından ekmek satın alarak bunu işyerinde satışını yaptığı, işlemin usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyelerin yetkileri ve imtiyazları" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, "Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek" belediyenin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 1. maddesinde, kanunun amacının, sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmelere, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu belirtilmiş.

3. maddesinde, "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye yetkili olan merciler" 4. maddesinde, "İznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklinde öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliğin esas alınacağı" belirtilmiştir.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyeri Açılması" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelikt'e belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı,

işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı. "Birden fazla faaliyet konusu bulunan işyerleri" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasında, adresi ve işleticisi aynı olan ve birden fazla faaliyet konusu bulunan işyerlerine, ana faaliyet dalı esas alınarak tek ruhsat düzenleneceği, talî faaliyet konularının ruhsatta ayrıca belirtileceği düzenlenmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; pasta, tatlı, börek imalatı ve satışı faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan davacının işyerinde, ekmek satışı yapabilmek amacıyla ekmek satışına izin verilmesi talebiyle yaptığı başvurunun Tepebaşı Belediyesi Zabıta Uygulama Yönetmeliği uyarınca reddedildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davalı idare tarafından, davacının işyerinde ekmek satışı yapabilmesine yönelik başvurusunun, yukarıda yer verilen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri çerçevesinde değerlendirilmek suretiyle bir işlem tesis edilmesi gerekirken, Zabıta Uygulama Yönetmeliği uyarınca değerlendirilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, aksi yöndeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.