Danıştay 5. Daire E.1989/1398 K.1990/220

190 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME UYARINCA YAPILAN DÜZENLEMELER SONUCU KADROLARI DEĞİŞENLERİN, YENİ KADROLARINA GÖRE ALMAKTA OLDUKLARI AYLIK, EK GÖSTERGE VE YAN ÖDEMELERİ TUTARININ ÖNCEKİ KADROLARINDA ALINMAKTA OLDUKLARI AYLIK, EK GÖSTERGE VE YAN ÖDEMELER TUTARINI AŞMASI HALİNDE KENDİLERİNE ARTIK BİR FARK ÖDEME YAPILMAYACAĞI HK.

Dava, İl Milli Eğitim Müdür yardımcısı iken yeni kadro düzenlenmesi sonucu kadro görev ünvanının değiştirilmesi nedeniyle İl Milli Eğitim Şube Müdürlüğüne atanmış olan davacının, İl Milli Eğitim Müdür yardımcısı iken hak kazandığı tüm yan ödemelerinin Ocak 1988 ayından itibaren kesilmesinin 179 sayılı kanun hükmünde kararnamenin geçici, 8.maddesi karşısında hatalı olduğundan bahisle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesi kararıyla, Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığının Teşkilat ve GÖrevleri Hakkında "ki" 179 sayılı Kanun Hükmündeki Kararnameye 9.6.1984 günlü ve 208 sayılı Kanun Hükmüne Kararname ile eklenen geçici 8.maddede, bu Kanun Hükmünde Kararname ile kaldırılmış birimlerde görevli personel durumlarına uygun kadrolara atanırlar.

Bunların aylık ek gösterge ve her türlü hakları yeni görevlerinde kaldıkları süre şahıslarına bağlı olarak saklı tutulur hükmü getirildiği, Milli Eğitim Müdür Yardımcılığından yeni teşkilatlanma sonucu İl Milli Eğitim Şube Müdürlüğüne atanan davacının, Milli Eğitim Bakanlığının bünyesine eski Gençlik ve Spor Bakanlığının da alınması nedeniyle, illerdeki bakanlık teşkilatının bakanlığın teşkilatlanmasına paralel olarak teşkilatlanması sonucunda oluşan Milli Eğitim Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü ve Yardımcılığı kadrolarının kaldırıldığı gerekçesiyle davacıya 1988 yılında müktesebi olan kadroya eşdeğer aylık,

ek gösterge ve her türlü zam ve tazminatın ödenmemesi yolundaki işlemde; hukuka nesafet ve kazanılmış hak ilkelerine uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Davalı idare, 179 sayılı Kanun hükmünde Kararnamenin geçici maddeleriyle getirilen düzenlemelerin amacının, kadrosu değişen veya kaldırılan memurların, önceki görevlerine göre eklerine daha az para geçmesini önleme amacına yönelik olduğunu, davacının 3.derece müdür yardımcısı iken 2.derece şube müdürlüğüne atandığını ve halen 2.derece şube müdürü olarak görev yaptığını, mali haklarının iyileştirildiğini öne sürmekte ve Mahkeme kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.

Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 179 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 2.maddesinin 3.ve 4.fıkraları "Kadro ve görev ünvanları değişenler veya kaldırılanların şahsa bağlı kadrolarda bulunanlar Bakanlığın Merkez veya Taşra teşkilatında yeni bir kadroya atanıncaya kadar her türlü mali ve sosyal haklarıyla durumlarına uygun işlerde görevlendirilirler.

Yukardaki (2) ve (3).fıkrada sayılanların bakanlığın merkez veya taşra teşkilatında durumlarına uygun kadrolara atanmaları halinde de eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve her türlü haklarının bu yeni kadrolarında kaldıkları sürece ödenmesine devam olunur" hükmünü taşımakta; aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 8.maddesinde de "Bu Kanun Hükmünde Kararname ile kaldırılmış birimlerde görevli personel durumlarına uygun kadrolara atnırlar.

Bunların aylık, ek gösterge ve her türlü hakları yeni görevlerinde kaldıkları sürece şahıslarına bağlı olarak saklı tutulur" denilmektedir.

179 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile aynı gün yayımlanarak yürürlüğe giren 190 sayılı Genel Kadro Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 5.maddesi ise "Kadroları ekli cetvellerde yer alan ve yeni teşkilatlanma nedeniyle kadro ünvanı ve derecesi değişen görevlilerin eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve her türlü zam ve tazminat hakları yeni görevlerinde kaldıkları sürece şahıslarına bağlı olarak saklı tutulur.

Sınıf ünvan ve kadro dereceleri değişmeyenler, başka bir işleme gerek kalmaksızın, bu kadrolara atanmış sayılırlar, değişenler hakkında ise, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun... ilgili hükümlerine göre işlem yapılır.

Ancak, bu gibilerin atandıkları yeni kadroların aylık, mevcut ise ek gösterge ile zam ve tazminatların toplamı, almakta olduğu aylık, ek gösterge ile zam ve tazminatlardan az olduğu takdirde aradaki fark giderilinceye kadar tazminat olarak ödenir" hükmünü taşımaktadır.

Yukarıda hükmü yazılı yasa maddelerinin davacının istemi yönünden değerlendirilmesine geçilmeden önce adı geçen kadro, ünvan ve durumunun saptanması gerekmektedir. 190 sayılı Kanun hükmünde Kararname gereğince yapılan kadro düzenlenmesinde İl Milli Eğitim Müdürlüklerinde müdür yardımcısı kadrolarına yer verilmeyip şube müdürü kadroları alınmış ve

davacı da buna göre, il milli eğitim müdür yardımcısı iken yeni düzenlemeye göre şube müdürlüğü kadrosuna atanmış olduğundan durumu kendi iddiası ve Mahkeme saptanmasının aksine, 179 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 8.maddesi ile ilgili olmayıp, aynı Kanun Hükmünde Kararanamenin geçici 2.maddesinin 3.fıkrası kapsamında bulunmaktadır.

Dava konusu işleme gelince; 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname adında da belirtildiği gibi, genel kadro usullerini ve uygulamasını düzenlemekte, 179 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede de aynı hükümlerin Milli Eğitim Bakanlığı yönünden uygulanmasıyla ilgili açıklayıcı hükümler yer almaktadır.

179 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 2.maddesinin 4.fıkrası ile 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 5.maddesinin birbirlerini tamamlayan içeriğe sahip olduklarını belirtmek gerekir. Söz konusu maddeler, kadro görev ünvanı değişen veya kaldırılanların eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve her türlü zam ve tazminat haklarının yeni görevlerinde kaldıkları sürece şahıslarına bağlı olarak ödenmeye devam edileceği esasını kabul etmekte, bu ödemelerin ne şekilde ve hani ölçütlerle yapılacağına ilişkin açıklayıcı düzenleme ise 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 5.maddesinin 4.fıkrası ile getirilmektedir.

Sözü edilen fıkrada yer alan "yeni kadroların aylık, mevcut ise ek gösterge ile zam ve tazminatlarının toplamı, almakta olduğu aylık ek gösterge ile zam ve tazminatlardan az olduğu takdirde aradaki fark giderilinceye kadar tazminat olarak ödenir." hükmü ile memurların, yeni düzenleme sonucu kadrolarında meydana gelen her türlü değişikliğin aylık gelirlerinin azalmasına sebep olmasını önlemek, ortaya çıkabilecek maddi kayıplarını bu yolla karşılamak amacı güdüldüğünde kuşku yoktur.

Bu nedenle davacının derece terfii de yaparak ulaştığı yeni kadroya ait aylık, ek gösterge ve yan ödemeler tutarının önceki görevinde almakta olduğu, aylık ek gösterge ve yan ödemeleri tutarını aşamasından sonra kendisine herhangi bir fark ödemesi yapılmasına hukuken olanak bulunmadığı ortadadır.

Olayda davacının değişen kadrosuna atanması ile birlikte eski kadrosuna almakta olduğu aylık, ek gösterge ve yan ödemelerinin net tutarı ile halen bulunduğu kadroda aldığı aylık, ek gösterge ve yan ödemelerinin net tutarı arasında davacının aleyhine bir farkın kalmamış olması nedeniyle Ocak 1988 tarihinden itibaren kenidine aylık farkı tazminatı ödenmemesi yolunda tesis edilen işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.