Danıştay 6. Daire E.2018/4664 K.2021/10563

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Dava, Sivas İli, Merkez, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda bulunan ... Camiinin çevresinde yer alan kadastro parsellerinin ibadet alanına alınmasına ilişkin Sivas Belediye Meclisinin ... , tarihli... ve ... sayılı kararlarıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince.

Danıştay Altıncı Dairesinin 28/11/2016 tarihli, E:2016/630, K:2016/7746 sayılı bozma kararına uyularak, plan çalışmalarıyla ilgili genel nitelikteki bazı konularda davacıya görüş ve öneri sorulduğu, doğal olarak davacı kurumun bildirdiği görüşün de genel nitelikte olduğu, uyuşmazlık konusu ...

Camii ve çevresine münhasır bir belirleme yapılmadığı gibi bu yazışmaların uyuşmazlığa konu planlama döneminde değil, daha önceki planlama çalışmaları kapsamında 2010 yılında yapıldığının anlaşıldığı, dolayısıyla 2010 yılında genel nitelikteki bu yazışmaların 2014 yılındaki planlama çalışmalarında ilgili kurumun görüşünün alınmadığı gerçeğini değiştirecek nitelikte olmadığı dava konusu işlemde bu yönüyle mevzuata ve hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiş, bu karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un "Planlama kademeleri" başlıklı 6. maddesinde, planların kapsadıkları alan ve amaçları açısından "Bölge Planları" ve "İmar Planları", imar planlarının ise "Nazım İmar Planları" ve "Uygulama İmar Planları" olarak hazırlanacağı hükme bağlanmış, 8. maddesinde ise, planların hazırlanmasında ve yürürlüğe konulmasında uyulacak esaslar belirlenerek, (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geleceği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği açıklanmıştır.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 17. maddesinde "Bir alanın koruma bölge kurulunca sit olarak ilanı, bu alanda her ölçekteki plân uygulamasını durdurur. Sit alanının etkileşim- geçiş sahası varsa 1/25.000 ölçekli plân kararları ve notları alanın sit statüsü dikkate alınarak yeniden gözden geçirilerek ilgili idarelerce onaylanır.

Koruma amaçlı imar planı yapılıncaya kadar, koruma bölge kurulu tarafından üç ay içinde geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları belirlenir. Belediyeler, valilikler ve ilgili kurumlar söz konusu alanda üç yıl içinde koruma amaçlı imar planı hazırlatıp incelenmek ve sonuçlandırılmak üzere koruma bölge kuruluna vermek zorundadır. Üç yıllık süre içinde zorunlu nedenlerle plan yapılamadığı takdirde koruma bölge kurulunca gerekçeli olarak bu süre uzatılabilir.

Uzatılan süre içerisinde geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları uygulanır. Sit alanlarına ilişkin tüm ölçeklerde yapılmış; koruma bölge kurullarının uygun görüşü alınarak yürürlüğe giren planların yargı kararları ile uygulamasının durdurulması veya iptal edilmesi halinde ilgili koruma bölge kurulunca geçiş dönemi yapılanma şartları yeniden belirlenir. Koruma bölge kurulunda görüşülen ve uygun görülen koruma plânları onaylanmak üzere ilgili idarelere gönderilir.

İlgili idareler, koruma amaçlı imar planını en geç iki ay içinde görüşür ve varsa değişmesini istediği hususları koruma bölge kuruluna bildirir. Koruma bölge kurulunda bu hususlar değerlendirilir ve kurul tarafından uygun görülen haliyle planlar ilgili idarelere onaylanmak üzere gönderilir. Planlar koruma bölge kurulunun uygun gördüğü şekliyle ilgili idarelerce altmış gün içinde onaylanmak zorundadır.

Bu süre içinde görüşülmeyen ya da onaylanmayan planlar kesinleşerek yürürlüğe girer. Koruma amaçlı imar planının yürürlüğe girmesiyle geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları ayrıca karar almaya gerek kalmadan ortadan kalkar. Ören yerlerinde çevre düzenleme projesi yapımı ve değişiklikleri, ilgili koruma bölge kurulunun uygun görüşü doğrultusunda Bakanlıkça yapılır, yaptırılır ve onaylanır.

Koruma amaçlı imar plânları ve çevre düzenleme projelerinde yapılacak değişiklikler yukarıdaki usullere tabidir."hükümlerine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlık konusu taşınmazların Sivas Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından ... tarihli, ... sayılı karar ile belirlenen ... Camii koruma alanı içinde kaldığı, anılan karar ile bu alandaki tüm imar planı hükümlerinin geçersiz olduğuna ve yapılacak yeni planlarda kuruldan ayrıca izin alınacağına karar verildiği anlaşıldığından, alanda uyuşmazlığa konu taşınmazlara ilişkin görüş alınacak olan kurumun da mevzuat uyarınca Sivas Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, 2013 yılında ve sonraki 08/09/2014 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım imar planlarında ibadet alanı kullanımında belirlenen dava konusu taşınmazı kapsayan alanda ... ve ... Mahalleleri 2. ve 3. derece arkeolojik sit alanına ilişkin 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planlarının Sivas Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Kurulunun ... tarihli, ... sayılı kararıyla uygun bulunduğu ve Sivas Belediye Meclisinin ... tarihli, ... ve ... sayılı kararlarıyla kabul edildiği, taşınmazın anılan imar planları kapsamında ibadet alanı kullanımı altında belirlendiği görülmüştür.

Bu durumda, dava konusu taşınmazları kapsayan alana ilişkin 1/5000 ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı nazım ve uygulama imar planlarının mevzuatta öngörüldüğü üzere Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Kurulunun yukarıda anılan onay işlemi de gerçekleştiği, yani usulün tamamlandığı gözetildiğinde, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.