Danıştay 6. Daire E.2019/21619 K.2021/5198

Dava konusu istem: Kırklareli İli, Vize İlçesi, … Mahallesi, ikinci derece arkeolojik SİT alanı içerisinde yer alan … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan davacıya ait ruhsatlı zemin ve bir katlı bina üzerine ruhsatsız ilave kat yapıldığından bahisle anılan yapının 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi gereğince yıktırılmasına ve davacıya aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Vize Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; para cezasının iptali, yıkım yönünden ise davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının, Danıştay Ondördüncü Dairesinin 27/09/2018 tarih ve E:2015/4152, K:2018/5813 sayılı kararı ile yıkıma ilişkin kısmının onanması, para cezasına ilişkin kısmının ise bozulması üzerine bozma kararına uyularak, para cezasının 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ile (c) bendinin 6., 7. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine, (c) bendinin 8. ve 11. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davanın reddine ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu, bu kısmın da bozulması gerektiği, yapı kayıt belgesi alındığı dolayısıyla dava konusu işlemin kaldırılması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü ile mahkeme kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kırklareli İli, Vize İlçesi, … Mahallesi, ikinci derece arkeolojik SİT alanı içerisinde yer alan … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan davacıya ait ruhsatlı zemin ve bir katlı bina üzerine ruhsatsız ilave kat yapıldığından bahisle anılan ilavelerin 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi gereğince yıktırılmasına ve aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ile (c) bendinin 6., 7., 8., 11. ve 13. alt bentleri uyarınca artırımlar da uygulanarak para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Vize Belediye Encümeni kararı alınmıştır. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

İdare Mahkemesi Kararının, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ve temel para cezasına aynı fıkranın (c) bendinin 7. alt bendi uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmında;

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

İdare Mahkemesi Kararının, temel para cezasına 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 6. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmına gelince;

3194 sayılı Kanunun 42. maddesinde para cezasıyla ilgili düzenlemelere yer verilmiş, maddenin 2. fıkrasının (a) bendinde yapı sınıfı ve grubu dikkate alınmak suretiyle maddede belirtilen miktar ile yapının alanının çarpılması sonucu temel ceza miktarının hesaplanacağı ve bu miktar üzerinden (c) bendinin alt bentlerindeki artırım sebepleri için gösterilen oranlar uyarınca bulunan miktarların eklenmesi sonrasında toplam ceza miktarının bulunacağı belirtilmiş olup, söz konusu (c) bendinin 6. alt bendinde;

ruhsatsız veya ruhsata aykırı imalatın yapılaşmaya yasaklanmış bir alanda yapılması halinde temel para cezasının %80 oranında arttırılacağı ve 13. alt bendinde ise; ruhsatsız veya ruhsata aykırı imalatın çevre ve görüntü kirliliğine sebebiyet vermesi halinde temel para cezasının %20 oranında arttırılacağı, hükme bağlanmıştır.

Buna göre; temel para cezasına 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 6. alt bent uyarınca arttırım uygulanabilmesi için tamamen yapılaşma yasağı bulunan bir alanda imalat yapılması ve 13. alt bent uyarınca arttırım uygulanabilmesi için ise, imalatın çevre görüntü kirliliğine sebebiyet verdiğine ilişkin somut tespitlerin tutanakta ya da işlemde açıkça ortaya konulması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden. Kırklareli İli, Vize İlçesi,.

Mahallesi, ikinci derece arkeolojik SİT alanı içerisinde yer alan … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan davacıya ait ruhsatlı zemin ve bir katlı bina üzerine ruhsatsız ilave kat yapıldığından bahisle anılan yapının 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi gereğince yıktırılmasına ve aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ile (c) bendinin 6., 7., 8., 11. ve 13. alt bentleri uyarınca artırımlar da uygulanarak para cezası verilmesine ilişkin 15/01/2014 tarih ve 08 sayılı Vize Belediye Encümeni kararının alındığı, İdare Mahkemesince;

para cezasının 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ile (c) bendinin 6., 7. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine, (c) bendinin 8. ve 11. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bu durumda. 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 6. alt bendinde öngörülen arttırım nedeninin uygulanması için yapının tümüyle yapılaşmaya yasaklanmış bir alanda (1. derece askeri yasak bölge, 1. derece arkeolojik veya doğal sit alanları vb.) yapılmış olması gerektiği, taşınmazın 2. derece arkeolojik SİT alanı içerisinde kaldığı, uyuşmazlığa konu yapının bulunduğu alanda yapılaşmanın tümüyle yasak olmadığı;

anılan (c) bendin 13. alt bendi uyarınca artırım uygulanabilmesi için ise, uyuşmazlığa konu yapının çevre ve görüntü kirliliğine sebebiyet verdiğini davalı idarece açık ve kesin olarak ortaya koyan bir tespitte bulunulmasının gerektiği ancak dosyada böyle bir tespitin bulunmadığı anlaşıldığından, bu kısımlara yönelik davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Öte yandan, davacı tarafından temyiz dilekçesi ekinde sunulan … tarihli ve … belge numaralı yapı kayıt belgesi dikkate alınarak temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmekte ise de; 3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesinin 4. fıkrası ve Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin 6. maddesinde yer alan, yapı kayıt belgesi ilgili belediyesine verildikten sonra 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edileceği düzenlemesi karşısında, söz konusu işlemleri tesis eden idarece gerekli iptal işlemleri yapılacağından, davacının söz konusu iddiası yerinde görülmemiştir.